بی‌دار؛ ستاره‌ها در محاصره یک فیلمنامه کم‌جان

هفت صبح|  مردی از عشق حرف می‌زند، زنی دنبال امنیت می‌گردد و شهری ترجیح می‌دهد درباره یک فاجعه سکوت کند. «بی‌دار» از برخورد همین سه موقعیت، قصه‌ای می‌سازد که آرامش ظاهری‌اش بوی خطر می‌دهد. تازه‌ترین فیلم حسین امیری دوماری با حضور شهاب حسینی، محمدرضا فروتن و آناهیتا افشار، تماشاگر را ابتدا به قلمرو یک درام اجتماعی می‌برد و سپس در پیچ‌وخم تعقیب، فریب و انتقام رهایش می‌کند.

 

جذابیت ماجرا دقیقاً همین تغییر چهره است؛ فیلم در بهترین لحظاتش می‌تواند تصور ما را از آدم‌ها بر هم بزند، هرچند همیشه از پس توضیح رفتارشان برنمی‌آید. دوماری که پیش‌تر میان التهاب اجتماعی «جان‌دار»، عاشقانه «یادگار جنوب» و کمدی «کوکتل مولوتف» رفت‌وآمد کرده، این بار بلندپروازانه‌تر به سراغ بازی با انتظار تماشاگر رفته است؛ انتخابی جسورانه که به دقتی هم‌پای جاه‌طلبی‌اش نیاز داشت.

  آبروی شهر، زخم یک زن

سماء، معلم جوانی که قربانی تعرض شده، برای تصمیم‌گیری درباره زندگی خود مجالی اندک دارد و با تصمیم دیگران محاصره می‌شود. خانواده نگران حرف مردم است، آینده عاطفی او فرو می‌ریزد و عطا، مردی مشتاق ازدواج، درست در همین آشفتگی جلو می‌آید. دوماری برای آغاز داستان انتخاب هوشمندانه‌ای دارد: فاجعه را از محدوده یک حادثه فردی بیرون می‌کشد و نشان می‌دهد ترس از قضاوت اجتماعی چگونه می‌تواند زخم را عمیق‌تر کند. همین بستر آشنا، بحران سماء را برای مخاطب ملموس می‌سازد.

 

فیلم در تصویر کردن شکاف میان ظاهر آبرومند خانواده و تنهایی زن آسیب‌دیده نیز لحظاتی مؤثر دارد. سکوت‌های سنگین و فضای بسته برخی صحنه‌ها، حس گرفتارشدن در موقعیتی بی‌راه‌خروج را تقویت می‌کند. نقطه ضعف درست از همین‌جا سر برمی‌آورد: سماء که باید صاحب اصلی روایت باشد، گاه به مسافری تبدیل می‌شود که دیگران مسیرش را تعیین می‌کنند. فیلمنامه برای نشان دادن رنج او وقت می‌گذارد، ولی برای پرورش خشم، تردید و تغییر نگاهش به آدم‌ها آن‌قدر حوصله ندارد. موضوع جسورانه انتخاب شده؛ پرداخت انسانی آن می‌توانست جسورانه‌تر باشد.

  ستاره‌ها در میدان مین فیلمنامه …