مسجد جامع بروجرد در محدوده بافت تاریخی این شهر و در محله‌ای قدیمی قرار گرفته است؛ بنایی که در طول قرن‌ها بارها توسعه یافته و مرمت شده و به همین دلیل، نمی‌توان تمام اجزای آن را متعلق به یک دوره تاریخی دانست. هسته قدیمی مسجد به قرون نخستین اسلامی نسبت داده می‌شود و بخش‌های دیگری در دوره‌های سلجوقی، تیموری، صفوی و قاجار به آن افزوده یا در آن مرمت شده است.
همین چندلایه بودن، مسجد جامع بروجرد را از بسیاری از بناهایی که تصویری یک‌دست از یک دوره تاریخی ارائه می‌کنند، متفاوت کرده است. این مسجد بیشتر شبیه کتابی است که هر نسل، صفحه‌ای به آن اضافه کرده و نسل بعدی همان کتاب را ادامه داده است. گنبدخانه؛ قلب قدیمی مسجد
اگر بخواهیم یک بخش را قلب مسجد جامع بروجرد بدانیم، گنبدخانه انتخاب دور از ذهنی نیست. این بخش از قدیمی‌ترین قسمت‌های بناست و در جنوب مسجد قرار گرفته است.
ساختار گنبدخانه و شیوه قرار گرفتن آن بر پایه فضایی چهارگوش، از ویژگی‌هایی است که در مطالعات معماری مسجد مورد توجه قرار گرفته است. درون گنبدخانه، آجر حرف اول را می‌زند. خبری از انبوه رنگ‌ها و کاشی‌های چشمگیر دوره‌های متأخر نیست؛ همین آجرهای ساده، با نظم و مهارت کنار هم نشسته‌اند و طاق‌هایی را ساخته‌اند که گذر زمان را تاب آورده‌اند.
وقتی نور از دهانه‌های بنا به داخل می‌رسد و روی آجرهای تیره می‌نشیند، فضای مسجد حال‌وهوایی پیدا می‌کند که شاید نتوان آن را تنها با واژه «معماری» توضیح داد؛ بخشی از این حس، از تصور آدم‌هایی می‌آید که پیش از ما همین فضا را دیده‌اند.
یادگار سلجوقیان
مسجد جامع بروجرد در دوره سلجوقی نیز مورد توجه و آبادانی قرار داشته است. یکی از شواهد این دوره، کتیبه آجری به خط کوفی در بخش جنوبی گنبدخانه و بالای محراب است که نام «ابوالعز محمد بن طاهر بن سعید» در آن آمده است. این کتیبه یکی از مهمترین نشانه‌های تاریخی بنا به شمار می‌رود. …
دانلود از کافه بازار
