اولویت‌های رأی‌دهندگان آمریکایی

کسری غفوری:  شهروندان آمریکایی دیروز سه‌شنبه سوم نوامبر پای صندوق‌های رأی رفتند تا در انتخاباتی میان‌دوره‌ای شرکت کنند که به عقیده بسیاری، همه‌پرسی درباره عملکرد نزدیک به ۲سال نخست دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ بود. در این کارزار سرنوشت تمام ۴۳۵کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵کرسی از ۱۰۰کرسی سنا رقم می‌خورد و تا روز دوشنبه (۱۱ آبان) بیش از ۵۷‌میلیون آمریکایی نیز پیش از فرا رسیدن روز انتخابات، آرای خود را به صندوق انداخته بودند. هرچند نتایج اولیه از اوایل بامداد امروز چهارشنبه (به وقت تهران) به‌تدریج منتشر ‌شد؛ اما مشخص شدن آرایش نهایی قدرت در کنگره می‌تواند روزها زمان ببرد. حتی در صورت مشخص شدن زودهنگام اکثریت هر دو مجلس، کنگره جدید تا سوم ژانویه ۲۰۲۷ آغاز به کار نخواهد کرد. این انتخابات در فضای نارضایتی فزاینده عمومی از هزینه‌های زندگی، جهش بهای انرژی و پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران برگزار شد. با این حال، فارغ از تب‌وتاب فوری انتخابات، پرسش مهم‌تری برای ۲سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ مطرح است و آن اینکه آیا پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس می‌تواند به محدودیت‌های معناداری برای کاخ سفید تبدیل شود یا خیر؟

در صورت تسلط بر هر دو مجلس، بی‌تردید دست دموکرات‌ها بازتر خواهد شد تا درباره عملکرد دولت تحقیق و تفحص کنند، بر بودجه فدرال اثر بگذارند، مانع تصویب قوانین شوند و با کنترل سنا، تایید انتصابات ریاست‌جمهوری را به تاخیر بیندازند یا متوقف کنند. اما قدرت به چالش کشیدن رئیس‌جمهور لزوما به معنای توانایی لغو تصمیمات او نیست. در مجلس سنا، پایان دادن به اطاله بررسی یا همان فیلی‌باستر در اغلب طرح‌های قانونی نیازمند ۶۰رأی است و بی‌اثر کردن وتوی رئیس‌جمهور نیز به اکثریت دوسوم نمایندگان حاضر و رأی‌دهنده در هر دو مجلس احتیاج دارد. البته تایید انتصابات قضایی و اجرایی و برخی سازوکارهای ویژه بودجه‌ای از قاعده عمومی فیلی‌باستر مستثنی هستند. با توجه به موازنه قدرت پیش‌بینی‌شده، هیچ‌یک از اکثریت‌های فوق‌العاده مورد نیاز برای عبور از فیلی‌باستر قوانین عادی و شکستن وتو به‌سادگی در دسترس دموکرات‌ها نخواهد بود. از این رو، حتی یک شکست سنگین انتخاباتی برای جمهوری‌خواهان نیز لزوما ابزارهای ترامپ را برای پیشبرد اولویت‌هایش از او نمی‌گیرد. اهرم‌های محدود کنگره آبی …