بررسی DNA برخی از آخرین نئاندرتال‌های اروپا نشان می‌دهد آن‌ها برخلاف تصور رایج، از تنوع ژنتیکی بالایی برخوردار بوده‌اند.

در دوران افول نئاندرتال‌ها، نزدیک‌ترین خویشاوند تکاملی ما، هم اقلیم و هم جوامع انسانی اولیه با سرعت زیادی رو به تغییر بودند.

آخرین نئاندرتال‌های بازمانده در اروپا از تباری واحد که از شدیدترین دوره عصر یخبندان جان سالم به در برده بودند، منشا می‌گرفتند.