تصویر پیش‌آگاهانه بکت از بحران زیست‌بوم

نمایشنامه «روزهای خوش» (Happy Days)، از آثار شناخته‌شده ساموئل بکت، در پرتو بحران اقلیمی امروز بازخوانی شده است. در این نمایشنامه، شخصیت اصلی، وینی، به‌تدریج در توده‌ای از خاک یا شن فرو می‌رود و چشم‌انداز صحنه، جهانی بایر و تقریباً خالی از نشانه‌های تمدن انسانی را نشان می‌دهد.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از «کانورسیشن»، یک پژوهشگر ادبی در یادداشتی نوشته است که تصویر وینی و محیط نمایش در عصر تغییر اقلیم معنایی هشداردهنده پیدا می‌کند. این پژوهشگر در عین حال، نمایشنامه را به‌عنوان پیش‌بینی مستقیم بحران‌های اقلیمی معرفی نمی‌کند، بلکه از امکان خوانش امروزی آن در ارتباط با مسائل زیست‌محیطی می‌گوید.

بکت در دستور صحنه، محیط نمایش را گستره‌ای از چمن سوخته توصیف می‌کند که تپه‌ای کم‌ارتفاع در میانه آن قرار دارد و نوری خیره‌کننده بر صحنه می‌تابد. از نگاه پژوهشگر، این تصویر می‌تواند یادآور چشم‌اندازی پسابشری باشد؛ محیطی که فاجعه‌ای زیست‌محیطی آن را دگرگون کرده است.

«روزهای خوش» نخستین‌بار در سال ۱۹۶۱ روی صحنه رفت. آثار بکت در دهه‌های گذشته با مفاهیمی مانند پوچ‌گرایی، اگزیستانسیالیسم، مدرنیسم و پست‌مدرنیسم بررسی شده‌اند. با تشدید بحران اقلیمی، فضای این نمایشنامه نیز در خوانشی تازه با مسائل محیط‌زیستی پیوند پیدا کرده است. تجربه‌های بکت از طبیعت و جنگ

ساموئل بکت در سال ۱۹۰۶ در دوبلین به دنیا آمد و از کودکی با طبیعت و چشم‌اندازهای اطراف شهر ارتباط داشت. او اغلب همراه پدرش، ویلیام، برای دوری از الزام حضور در مراسم مذهبی یکشنبه‌ها، در تپه‌های اطراف دوبلین پیاده‌روی می‌کرد. خاطره‌ها و تصویرهای این گردش‌ها بعدها به شکل‌های مختلف وارد آثار ادبی او شدند.

سال‌ها بعد، زمانی که بکت فعالیت دانشگاهی را کنار گذاشته و برای نویسنده‌شدن به پاریس رفته بود، با ویرانی‌های انسانی و محیطی جنگ جهانی دوم روبه‌رو شد. او در جریان جنگ به مقاومت فرانسه پیوست و سپس در واحد آمبولانس شهر سن‌لو در نرماندی فعالیت کرد. …