میلیاردها دلار پای مشعل

نروژ زمانی وارد صنعت نفت شد که هنوز بخش بزرگی از ظرفیت منابع خود را نمی‌شناخت. نخستین تولید تجاری نفت این کشور از میدان «اکوفیسک» در سال ۱۹۷۱ آغاز شد؛ همان سالی که پارلمان نروژ مجموعه‌ای از اصول سیاست نفتی را تصویب کرد. این اصول بعدها به «فرمان‌های ده‌گانه نفتی» معروف شدند و بر کنترل ملی منابع، ایجاد صنعت داخلی و استفاده بلندمدت از درآمدهای نفتی تأکید داشتند.

در میان این اصول، محدودکردن سوزاندن گاز قابل‌استفاده جایگاه مهمی داشت. براساس اسناد دولت نروژ و گزارش بانک جهانی، سیاست این کشور از همان دهه ۱۹۷۰ بر این پایه قرار گرفت که گاز قابل‌بهره‌برداری نباید بدون دلیل موجه در مشعل سوزانده شود و فلرسوزی تنها در دوره‌های کوتاه آزمایشی یا برای نیازهای ایمنی پذیرفته شود.

این تصمیم در سال‌های بعد به مقررات مشخص‌تری تبدیل شد. «قانون نفت نروژ» و مقررات مربوط به فعالیت‌های نفتی، شرکت‌ها را ملزم می‌کند تولید و استفاده از منابع را به شکلی برنامه‌ریزی کنند که بیشترین مقدار ممکن از نفت و گاز مخزن برداشت شود. فلرسوزی نیز در چارچوب مجوزهای تولید و توسعه میدان بررسی می‌شود.

بانک جهانی در بررسی مقررات نروژ می‌نویسد که سوزاندن گاز بیش از مقدار لازم برای ایمنی عملیات، به تأیید نهاد ناظر نیاز دارد. آژانس بین‌المللی انرژی نیز سیاست نروژ را نمونه‌ای از ممنوعیت فلرسوزی غیراضطراری معرفی کرده است. بنابراین، عبارت دقیق‌تر درباره نروژ این نیست که «فلر را ممنوع کرده است»، بلکه این است که فلرسوزی عادی و مستمر را از نظر قانونی و اقتصادی دشوار و محدود کرده است. گاز باید در نقشه میدان جایی داشته باشد

در پروژه‌های نفتی، تصمیم درباره گاز همراه می‌تواند سرنوشت اقتصادی میدان را تغییر دهد. گاز ممکن است در همان تأسیسات مصرف شود، برای تولید برق به کار رود، به شبکه انتقال برسد، به کشورهای دیگر صادر شود یا برای حفظ فشار مخزن دوباره به زیر زمین تزریق شود.

در نروژ، انتخاب میان این مسیرها قرار نیست بعد از آغاز تولید انجام شود. شرکت باید در طرح توسعه میدان، نحوه تولید، فرآورش و انتقال نفت و گاز را توضیح دهد. ظرفیت خطوط لوله، واحدهای فرآورش، تجهیزات اندازه‌گیری و میزان احتمالی فلرسوزی نیز در فرایند بررسی طرح وارد می‌شود. …