ایران و پادشکنندگی سیاسی واجتماعی؛ لزوم عبور از تاب‌آوری سنتی به تاب‌آوری پیشرفته

آرمان امروز- گروه سیاسی: در نظریه‌های جدید حوزه سیاست و اجتماع، این دیدگاه مطرح است که وقتی جامعه با بحرانی مواجه می‌شود که نظم طبیعی آن را برهم می‌زند، نباید صرفاً به دنبال بازگشت به شرایط پیشین باشد. بلکه باید از ظرفیت‌های ایجادشده در دل بحران برای اصلاح ضعف‌ها و دستیابی به وضعیت مطلوب‌تر بهره بگیرد. این رویکرد همان مفهومی است که از آن با عنوان پادشکنندگی یاد می‌شود.

پادشکنندگی در واقع راهبردی برای مواجهه با چالش‌ها و بهره‌گیری از عدم قطعیت‌ها و بی‌نظمی‌هاست. بر اساس این نگاه، بحران‌ها در کنار تهدیدها و آسیب‌هایی که ایجاد می‌کنند، می‌توانند فرصتی برای بازنگری در ساختارها، اصلاح ضعف‌ها و حرکت به سمت شرایطی بهتر باشند.

امروز کشور در پی جنگ و انباشت مشکلات اقتصادی و اجتماعی با شرایط دشواری روبه‌روست. در چنین وضعیتی، باید از شرایط ایجادشده، با وجود تمام هزینه‌ها و آسیب‌های آن، برای حرکت به سمت وضعیتی بهتر استفاده کرد؛ نه اینکه تمام تلاش‌ها صرفاً بر بازگشت به شرایط پیش از جنگ متمرکز شود. بازگشت به وضعیت گذشته، به‌خودی‌خود می‌تواند یک دستاورد باشد، اما هدف اصلی باید فراتر از آن تعریف شود.

به بیان دیگر، جامعه باید بتواند از هزینه‌هایی که در جریان بحران متحمل شده است، برای ایجاد ظرفیت‌های تازه و دستیابی به شرایطی بهتر بهره بگیرد. پادشکنندگی به معنای مقاومت صرف در برابر بحران نیست، بلکه به معنای عبور از آن و شکل‌دادن به وضعیتی مطلوب‌تر است. این مفهوم نوعی سازگاری پویا و تلاش برای بهبود شرایط در وضعیت‌های پیش‌بینی‌ناپذیر است. در این مسیر، شناسایی نقاط ضعف، ایجاد ظرفیت‌های جایگزین و تقویت توانایی‌های موجود اهمیت ویژه‌ای دارد. جامعه پادشکننده صرفاً در برابر شوک‌ها و ناملایمات مقاومت نمی‌کند، بلکه می‌کوشد از آن‌ها برای تقویت ساختارهای خود استفاده کند. …