[مهرداد احمدی شیخانی] زندگی کنار دماوند

چرا این مردم آواره، اصلاً از اول کنار آتشفشان زندگی می‌کردند و مگر خودِ وجود کوه آتشفشان، به آن عظمت که هر از گاهی، دود از قله‌اش به هوا می‌رود، هشداری نیست که اینجا یک آتشفشان است و هر از چندی می‌غرد و دود و آتش از دهان بیرون می‌دهد و خودش، نشانه وجود خطر است؟!

پس چرا این همه انسان، محل‌های دیگر را می‌گذارند و می‌آیند کنار کوه آتشفشان زندگی می‌کنند؟ اینها که می‌دانند روزی چنین می‌شود و مجبور خواهند شد به مناطق دیگر بروند، پس چرا از اول در همان مناطق امن ساکن نشده بودند؟! اما عجیب‌تر و پرسش‌برانگیزتر این است که بعد از فروکش کردن خشم آتشفشان، همین مردم هراسیده از آتش و دود، دوباره برای زندگی به کنار کوه آتشفشان بازمی‌گردند. شما که برای حفظ جان رفته بودید، پس چرا بازگشتید؟

مدتی پیش با دوستی کارشناس و مهندس زمین‌شناسی، در جمعی هم‌کلام شده بودیم همین پرسش را مطرح کردم. آن دوست جوابی به این مضمون داد که آتشفشان و زلزله، با همه خطراتی که برای زندگی بشر ایجاد می‌کنند، زمینه‌ساز زندگی هم هستند و معمولا در چنین مناطقی به دلیل گدازه‌های آتشفشانی که سرشار از مواد غنی معدنی در لایه‌های زیرین زمین هستند، خاک مستعد کشاورزی فراهم است و از طرفی به دلیل گسل‌هایی که وجود دارند، چشمه‌های بسیاری در این مناطق پدید می‌آید که همین آب‌های زیرزمینی که به واسطه فعالیت گسل‌ها به سطح زمین رسیده، دلیل مهمی برای برای ساکن شدن انسان‌ها در جوار این منابع ارزشمند است. 

از طرفی، کوه آتشفشان، به دلیل ایجاد ارتفاعات حاصل از گدازه‌ها، مانند سدی بلند در برابر جریان هوای مرطوب و ابرها عمل می‌کنند و در نتیجه، باعث بارندگی، و آن هم سبب جاری شدن رودها می‌شود و مگر انسان‌ها، برای زندگی، در درجه اول، چیزی مهمتر از آب و خاک، برای کشت و زرع می‌خواستند؟ و آنجایی که بشود آب یافت و خاک حاصلخیز کشاورزی داشت، زندگی و روستا و شهر نیز فراهم می‌آید. و این یعنی درست است که زندگی در کنار آتشفشان، یعنی زندگی در کنار خطر، ولی همین آتشفشان است که اصلا زمینه‌ساز ادامه حیات آن مردمان است. …