چرا نثر ابوالفضل بیهقی پس از قرن‌ها همچنان خواندنی است؟

به گزارش خبرگزاری ایمنا، تاریخ گاهی در سرنوشت یک انسان، گفت‌وگویی درباری یا تصمیمی سرنوشت‌ساز خلاصه می‌شود؛ جایی که روایت یک واقعه به تصویری از روحیات انسان‌ها و مناسبات قدرت تبدیل می‌شود. ابوالفضل بیهقی از نویسندگانی است که چنین نگاهی به گذشته داشت. او در کنار ثبت رویدادهای روزگار غزنویان با نثری دقیق و روایتی پرجزئیات، اثری آفرید که پس از قرن‌ها همچنان از نمونه‌های برجسته نثر فارسی به شمار می‌رود.

ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی در سال ۳۸۵ هجری قمری در حارث‌آباد بیهق در نزدیکی سبزوار امروزی متولد شد. او پس از تحصیل به دستگاه دیوانی غزنویان راه یافت و سال‌ها در کنار ابونصر مشکان، دبیر نامدار دربار، فعالیت کرد. حضور در ساختار اداری حکومت و آشنایی با مناسبات دربار، تجربه‌ای فراهم آورد که بعدها در نگارش اثر مهم او، «تاریخ بیهقی»، نقشی اساسی داشت.

این کتاب تنها گزارشی از فرمانروایی‌ها و رویدادهای سیاسی نیست؛ اثری ادبی است که در آن شخصیت‌ها، رفتارها، رقابت‌ها و پیامد تصمیم‌ها با جزئیاتی چشمگیر روایت می‌شوند. بخش بزرگی از کتاب در گذر زمان از میان رفته است، اما قسمت‌های باقی‌مانده به‌ویژه روایت‌های مربوط به دوران سلطان مسعود غزنوی، همچنان از منابع مهم شناخت تاریخ سیاسی و اجتماعی آن روزگار محسوب می‌شوند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین بخش‌های اثر بیهقی، روایت حسنک وزیر است؛ روایتی که سرنوشت یکی از چهره‌های سیاسی دوره غزنوی را در بستری از رقابت‌های … …