جنگ افغانستان و پاکستان؛ بن‌بست دیپلماتیک در مرزهای شرقی

عصر ایران؛ یلدا آذرپی - پاکستان در سال 2021 از بازگشت طالبان به قدرت استقبال کرد. اسلام‌آباد تصور می‌کرد استقرار حکومتی هم‌سو در کابل می‌تواند نفوذ هند را در افغانستان محدود کند و به نگرانی‌های امنیتی پاکستان در مرزهای غربی پایان دهد. اما تحولات چهار سال بعد نشان داد پیروزی طالبان به معنای تحقق انتظارات پاکستان نیست.

طالبانِ افغانستان به‌رغم روابط تاریخی و ایدئولوژیک با پاکستان، پس از بازگشت به قدرت، استقلال عمل بیشتری نشان داد. مجادله بر سر «خط دیورَند»، پناهگاه‌های گروه‌های مسلح و افزایش حملات در خاک پاکستان، به‌تدریج روابط دوطرف را از همکاری به تقابل کشاند.

از نگاه اسلام‌آباد، کابل در مهار گروه‌هایی که از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان استفاده می‌کنند، کوتاهی کرده است. حکومت طالبان این اتهام را رد می‌کند و ناامنی پاکستان را مسئله‌ای داخلی می‌داند.

این اختلاف در اکتبر 2025 به درگیری‌های گستردۀ مرزی انجامید. تلاش‌های قطر و ترکیه برای برقراری آتش‌بس موقتاً از شدت خشونت‌ها کاست، اما مذاکرات بعدی در استانبول و سایر نشست‌های دیپلماتیک نتوانستند اختلافاتِ بنیادین را برطرف کنند.

در فوریۀ 2026، حملات هوایی پاکستان به مواضعی در افغانستان و واکنش نظامی طالبان، بحران را به مرحلۀ خطرناک‌تری رساند. وزیر دفاع پاکستان در 27 فوریه وضعیت را «جنگ آشکار» توصیف کرد که نشان‌دهندۀ تغییر سطح تقابل میان دو کشور بود. «تحریک طالبان پاکستان»؛ محور اصلی اختلاف

در مرکز مناقشه، گروهی قرار دارد که با طالبانِ افغانستان پیوندهای ایدئولوژیک و تاریخی دارد، اما سازمانی جداگانه محسوب می‌شود. «تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی)» - [تحریک به معنی جنبش] از سال 2007 با هدف سرنگونی دولت پاکستان و استقرار نظامی مبتنی بر قرائت خاص از شریعت شروع به فعالیت کرده و مسئولیت حملات متعدد به نیروهای امنیتی و اهدافِ دولتی پاکستان را بر عهده گرفته است. …