هم‌کلام، گفت‌وگویی که جان ندارد!

‌گروه فرهنگ و هنر | «هم‌کلام» از آن برنامه‌هایی است که تماشای فهرست مهمانانش هیجان بیشتری از دیدن خود برنامه دارد. علی نصیریان، حسین علیزاده، شمس لنگرودی و جمعی از چهره‌های معتبر فرهنگ و هنر، ترکیبی ساخته‌اند که هر برنامه‌ساز خوش‌ذوقی آرزوی در اختیار داشتنش را دارد. تصور کنید روبه‌روی هنرمندانی نشسته‌اید که هرکدام چند دهه تجربه، خاطره و ناگفته‌هایی دارند.

 

کافی است بلد باشید چگونه سر صحبت را باز کنید، کجا پرسش تازه‌ای مطرح کنید و کدام جمله را بگیرید و به مسیری جذاب ببرید. «هم‌کلام» چنین فرصتی داشته، ولی نتیجه بیش از آنکه یک گفت‌وگوی تماشایی باشد، به نشستی مؤدبانه و کم‌تحرک شباهت پیدا کرده است. فرزاد فربد، مجری برنامه، چهره‌ای شناخته‌شده در حوزه نشر، ترجمه و تألیف است، ولی تسلط بر ادبیات و برخورداری از دانش فرهنگی، تضمینی برای موفقیت در اجرا محسوب نمی‌شود، اتفاقاً مشکل اصلی «هم‌کلام» همین‌جاست؛ تصور اینکه یک اهل قلم خوب، الزاماً می‌تواند مجری خوبی هم باشد.

  ‌دانستن کافی نیست، اجرا کردن هنر می‌خواهد

مجری‌گری حرفه‌ای مجموعه‌ای از مهارت‌های ظریف است. شناخت ریتم، قدرت واکنش، توانایی ساختن موقعیت، مدیریت سکوت و مهم‌تر از همه، تشخیص لحظه‌ای که باید مسیر گفت‌وگو را تغییر داد. مجری موفق قرار نیست مدام حرف بزند یا خودش را به رخ بکشد، ولی باید حضورش در تمام لحظات احساس شود. درست شبیه رهبری ارکستر که ممکن است صدایی تولید نکند، ولی بدون هدایت او، هماهنگی قطعات از میان می‌رود.

 

فرزاد فربد در «هم‌کلام» بیش از اندازه به نقش شنونده‌ای آرام و همراه نزدیک می‌شود. گفت‌وگوها اغلب فاقد آن کشمکش فکری و ضرباهنگی هستند که مخاطب را برای شنیدن جمله بعدی مشتاق نگه دارد. پرسش‌ها کمتر به نقطه‌ای می‌رسند که مهمان را وادار به بازاندیشی در خاطرات یا تجربه‌هایش کنند. فرصت‌های مناسبی برای ورود به لایه‌های عمیق‌تر بحث وجود دارد، ولی برنامه در بسیاری از این لحظات به همان سطح اولیه رضایت می‌دهد.

 

سالار طهرانی، کارگردان برنامه، … …