«دکترین دست مرده»؛ ماشه آخرالزمانی ایران؟

‌هفت صبح| فضای میان ایران، آمریکا و اسرائیل هر روز پرتنش‌تر می‌شود و بسیاری از تحلیلگران باور دارند که اولا ممکن است بار دیگر آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد جنگ شوند و ثانیا شاید جنگ احتمالی آینده بسیار شدیدتر از دوره‌های قبلی باشد؛ چه آنکه بارها احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای علیه ایران مطرح شده است و اخیرا نیز ترامپ گفت در حمله به کوه کلنگ می‌خواهد از سلاح «مادر همه بمب‌ها» استفاده کند؛ بمبی که گرچه هسته‌ای نیست اما دامنه تخریبش در سطح بسیار زیاد است. از این سو نیز ایران گفته است که در جنگ آینده از موشک‌هایی رونمایی می‌کنیم که آمریکا تصورش را نیز نمی‌تواند بکند و گفته‌اند ما نیز از «پدر موشک‌ها» استفاده خواهیم کرد.

 

در این میان اما یک نظریه تازه مطرح شده است؛ آنکه ایران می‌خواهد از دکترین «دست مرده» استفاده کند؛ سازوکاری که اشاره به قدرت بازدارندگی ایران دارد؛ به این معنی که حتی در شرایط از کار افتادن ساختار فرماندهی، توان پاسخ‌دهی نظامی ایران از کار نمی‌افتد و اگر اسرائیل و آمریکا فرماندهان دیگری از ایران را ترور کنند، پاسخ نظامی ادامه خواهد داشت. این موضوع البته به حمله احتمالی هسته‌ای نیز مربوط می‌شود؛ به این معنی که اگر هر نوع حمله هسته‌ای رخ دهد، ایران ممکن است بخواهد از سلاح‌هایی در اندازه تخریب‌گری سلاح هسته‌ای استفاده کند.

 

البته این سازوکار به شکلی دیگر در جریان جنگ 12 روزه و به ویژه جنگ 40 روزه به کار گرفته شد. به این شکل که اختیار حملات نظامی به فرماندهان محلی واگذار شده بود و در شرایطی که امکان کسب دستور از مرکز مهیا نبود، مقامات محلی خود دستور حمله را صادر می‌کردند. این سازوکار باعث شد اولا سیاست اسرائیل و آمریکا مبنی بر از کار انداختن قدرت دفاعی ایران به وسیله ترور فرماندهان نظامی با شکست مواجه شود و ثانیا قدرت ارزیابی را از ارتش آمریکا و اسرائیل بگیرد و آنها در میانه جنگ نتوانستند پیش‌بینی دقیقی از شکل، موقعیت و ابعاد حملات ایران داشته باشند. حالا هم طرح دکترین «دست مرده» به چنان سازوکاری اشاره دارد که ایران حتی در شرایط قطع ارتباط فرماندهان با مرکز یا ترور چند رده دیگر از فرماندهان، قدرت دفاعی خود را همچنان حفظ کند.

  خاستگاه تاریخی؛ پریمیتر در میان جنگ سرد …