هویت ایرانی پیوست جدایی‌ناپذیر قدرت نظام اسلامی است

جوان آنلاین: نگاه پیوسته و فراگیر شهید آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای به هویت ایرانی در ادوار پیش و پس از ورود اسلام به کشورمان، از جنبه‌های گوناگون در خور تبیین و تحلیل می‌نماید. به ویژه که در دوره ما، دشمنان نظام اسلامی با برجسته‌کردن سازه‌های فرهنگی و تاریخی پیشااسلامی، در تخریب فرهنگ اسلامی ایران و انکار آثار عظیم آن به تلاشی گسترده دست زده‌اند. در گفت‌و‌شنود پی‌آمده رامین فرهودی، مدیر اندیشکده ترند با ارائه مستنداتی، ارزیابی رهبر شهید در این باره را به بسط و تحلیل نشسته است. امید آنکه تاریخ پژوهان و عموم علاقه‌مندان را مفید و مقبول آید. 

 

از دیدگاه شما، هویت ایرانی ازسوی رهبر شهید انقلاب اسلامی، چگونه و با چه گستره‌ای تعریف می‌شد؟

مسئله نسبت ایران و اسلام، یکی از بحث‌های دیرپای اندیشه سیاسی و فرهنگی در جامعه معاصر ماست. در یک سوی این بحث، گرایش‌هایی قرار دارند که هویت ایرانی را عمدتاً در میراث باستانی و پیشااسلامی جست‌و‌جو می‌کنند و گاه نقش اسلام را در شکل‌گیری تمدن و فرهنگ ایرانی کم‌رنگ می‌بینند. در سوی دیگر، قرائت‌هایی وجود دارند که هویت اسلامی را چنان برجسته می‌کنند که برای بخش مهمی از میراث تاریخی و فرهنگی ایران پیش از اسلام، جایگاهی متناسب قائل نمی‌شوند. هر دو رویکرد، هنگامی که به صورت افراطی دنبال شوند، بخشی از واقعیت تاریخی و فرهنگی ایران را نادیده می‌گیرند. در میان این دو نگاه، پرسشی اساسی وجود دارد: آیا ایرانی بودن و مسلمان بودن، الزاماً دو هویت متعارض‌اند؟ آیا می‌توان به تاریخ باستان ایران افتخار کرد، بی‌آنکه به استبداد پادشاهان آن دوره مشروعیت بخشید؟ و آیا می‌توان به هویت اسلامی تعلق داشت، اما تاریخ، زبان، هنر و میراث فرهنگی ایران را نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت خود دانست؟

بازخوانی سخنان رهبر شهید آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای درباره ایران، فرهنگ ایرانی و تاریخ این سرزمین، از این جهت اهمیت دارد که می‌توان در آنها تلاش برای عبور از این دوگانه را مشاهده کرد. تأکید بر تمدن ایرانی، توجه به ارزش هنری آثار باستانی، اشاره به شکوفایی ایرانیان در دوره اسلامی و دفاع از جایگاه زبان فارسی، مجموعه‌ای از موضوعات را شکل می‌دهد که در کنار یکدیگر، تصویری چندلایه از هویت ایرانی ارائه می‌کنند. 

در این باره، به مصداقی نزدیک و همه فهم اشاره داشته‌باشید؟ …