عصر انرژی فراوان‌تر؛ چرا انتخاب‌های دشوارتر پیش روی جهان قرار دارد؟

به گزارش “راهبرد انرژی “، جهان در آستانه ورود به دوره‌ای تازه از تحولات انرژی قرار دارد؛ دوره‌ای که در آن افزایش ظرفیت تولید، گسترش فناوری‌های نوین و رشد تقاضا، لزوماً به معنای دسترسی آسان‌تر، امنیت بیشتر یا توزیع عادلانه‌تر انرژی نخواهد بود. پیچیدگیهای ژئوپلیتیک، محدودیتهای زیرساختی، هزینه‌های تاب‌آوری و رقابت بر سر فناوری، معادلات این صنعت را بیش از گذشته تغییر داده‌اند.

یکی از مهم‌ترین برداشت‌های من از مجموعه نشست‌ها و کنفرانس‌های هفته‌های اخیر، از هفته اقلیم نیویورک تا رویدادهای WPC-E، Enact و نمایشگاه و کنفرانس بین‌المللی نفت ابوظبی (ADIPEC)، اینست که جهان در توسعه فناوری‌ها و خلق ظرفیت‌های جدید انرژی، موفق‌تر از مدیریت پیامدهای این تحولات و تقسیم منافع حاصل از آن‌ها عمل کرده است.

اکنون وارد مرحله‌ای شده‌ایم که افزایش تقاضای انرژی، توسعه برقی‌سازی، گسترش فناوری‌های پاک‌تر و نیازهای جدید صنایع و اقتصاد دیجیتال، ترکیب انرژی جهان را متنوع‌تر و ساختار نظام‌های انرژی را در مناطق مختلف دگرگون می‌کنند. با اینحال، تحولات محیط پیرامونی این صنعت حتی با سرعت بیشتری در جریان است.

انرژی به یکی از محورهای اصلی رقابت بر سر قدرت اقتصادی، برتری فناورانه و نفوذ ژئوپلیتیک تبدیل شده است. هوش مصنوعی به‌تدریج از فضای دیجیتال فراتر می‌رود و در زیرساخت‌ها و فعالیت‌های فیزیکی اقتصاد جای می‌گیرد. همزمان، تولید پیشرفته، مواد معدنی حیاتی، قراردادهای تجاری، نظام تأمین مالی و امنیت ملی بیش از گذشته به یکدیگر وابسته شده‌اند.

از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی همین حالا نیز شرایط فعالیت نظام‌های انرژی را دگرگون کرده است. انرژی به ابزاری در منازعات و جنگ‌ها تبدیل شده و درحالیکه فناوری‌های جدید نوید دسترسی به منابع و ظرفیت‌های بیشتر را می‌دهند، میلیاردها نفر در جهان همچنان از دسترسی به برق و امکانات پخت‌وپز پاک محروم‌اند.

در چنین شرایطی، یک شوک پیش‌بینی‌نشده می‌تواند دستاوردهای چندین ساله را از بین ببرد.

بنابراین، مساله امروز فقط تولید انرژی بیشتر نیست؛ جهان در حال ورود به دوره‌ای است که در آن وفور نسبی انرژی با دشوارتر شدن تصمیم‌گیری‌ها و تشدید رقابت‌های راهبردی همراه خواهد بود.

این وضعیت را می‌توان در قالب سه تناقض اساسی بررسی کرد.

۱. انرژی بیشتر؛ گلوگاه‌های جدید و عدم قطعیت گسترده‌تر …