تجربه متفاوت خاویر میلی در آزادسازی اقتصاد؛ از نظریه تا قدرت | آیا می‌توان موفقیت میلی در آرژانتین را تکرار کرد؟

در سال ۱۹۸۴، میلتون فریدمن و همسرش رُز فریدمن کتاب کوتاهی با عنوان استبداد وضع موجود منتشر کردند. در آن زمان، بیش از سه سال از آغاز ریاست‌جمهوری رونالد ریگان گذشته بود و مارگارت تاچر نیز پنج سال بود که نخست‌وزیری بریتانیا را بر عهده داشت. فریدمن‌ها می‌کوشیدند پدیده‌ای ناامیدکننده را توضیح دهند: سیاستمداران می‌توانند با وعدۀ تغییرات چشمگیر در انتخابات پیروز شوند و حتی با حکمی واقعی وارد قدرت شوند و بعد دریابند که ماشین دولت به شکلی غیرمعمول، در دفاع از خود بسیار توانمند است.

فریدمن‌ها به این نتیجه رسیدند که مصلحان فقط شش تا نه ماه فرصت دارند تغییرات بزرگی ایجاد کنند، پیش از آنکه بوروکراسی خود را با شرایط جدید وفق دهد، گروه‌های ذی‌نفع سازماندهی شوند، قانون‌گذاران بار دیگر دلبستگی خود به شیوه‌های قدیمی را بازیابند و وضع موجود بار دیگر قدرت خود را تحمیل کند. نتیجۀ روشن این تحلیل آن بود که پیروزی در انتخابات، به‌هیچ‌وجه به معنای پیروزی در مسیر تحقق دولت کوچک و بازارهای آزاد نیست.

میلتون فریدمن و همسرش رز فریدمن

در ایالات متحده، لیبرتارین‌ها ــ‌حزب لیبرتارین را که دیگر نگویم‌ــ حتی در نخستین گام، یعنی پیروزی در انتخابات، نیز چندان موفق نبوده‌اند. بااین‌حال، اندیشه‌های لیبرتارین بسیار بیش از نامزدهای لیبرتارین موفق بوده‌اند. این اندیشه‌ها بر سیاست‌های مالیاتی، مقررات‌زدایی، اصلاح نظام عدالت کیفری، حق انتخاب مدرسه و حوزه‌های دیگر تأثیر گذاشته‌اند، بی‌آنکه عموماً به ظهور سیاستمدارانی بینجامند که مشتاق باشند خود را پیرو تمام‌وکمال این مجموعه از باورها معرفی کنند، یا رأی‌دهندگانی را بیابند که با اشتیاق خود را با این برچسب معرفی کنند.

جای سرزنش ندارد اگر لیبرتارینی که تمام عمر به این مکتب فکری پایبند بوده است، اندکی دربارۀ امکان تحقق اصلاحات واقعی بدبین باشد. …