قیمت طلا امروز




 دموکراسی

 سایت فراز / ۲۱ ساعت قبل

دموکراسی‌ها به تخریب خلاق نیاز دارند

به گزارش فارن افرز، دموکراسی‌های پیشرفته با بحران ناتوانی نهادی روبه‌رو شده‌اند؛ نهاد‌هایی که دیگر از انجام وظایف پایه‌ای خود برنمی‌آیند و برای بازسازی، به ن...
 دموکراسی‌ها به تخریب خلاق نیاز دارند
در طول دهه گذشته، اجماعی رو به رشد شکل گرفته که دموکراسی‌ها در سراسر جهان با بحرانی از درون روبه‌رو هستند. بر اساس نظرسنجی پیو در سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۶۰ درصد پاسخ‌دهندگان در ۲۳ کشور با این گزاره موافق بودند که از «دموکراسی ناراضی» هستند. قطبی‌شدن، اطلاعات نادرست و سرخوردگی از رهبرانی که حاضرند برای منافع شخصی هنجار‌های تثبیت‌شده را بشکنند، بی‌تردید در این احساس رو به رشد از ناکارآمدی نقش دارند، اما در دموکراسی‌های امروز نقصی عمیق‌تر هم وجود دارد: سازمان‌ها و نهاد‌های دولتی هرچه بیشتر از انجام وظایف پایه‌ای که برای آنها طراحی شده‌اند، ناتوان می‌شوند.

وقتی همه‌گیری کووید-۱۹ در اوایل سال ۲۰۲۰ به ایالات متحده رسید، دولت آمریکا سالانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار برای شناسایی بیماری‌های عفونی هزینه می‌کرد. با این حال، ویروس به‌مدت یک ماه بدون شناسایی گسترش یافت، زیرا پژوهشگران نتوانستند از بوروکراسی سخت‌گیر مجوز آزمایش نمونه‌هایی را بگیرند که می‌توانست به شناسایی آن کمک کند. در بریتانیا، با وجود میلیارد‌ها دلار هزینه دولت برای خدمات اشتغال جوانان پس از همه‌گیری، شمار جوانان ۱۶ تا ۲۴ ساله‌ای که شاغل نیستند، در مدرسه نیستند و در برنامه‌های آموزشی هم حضور ندارند، از یک میلیون نفر فراتر رفته است؛ افزایشی شدید به میزان بیش از ۳۰۰ هزار نفر در کمتر از پنج سال. آلمان، کشوری که زمانی به کارآمدی مشهور بود، اکنون شبکه ریلی‌ای دارد که آن‌قدر غیرقابل اتکاست که به مایه شرمندگی ملی تبدیل شده است؛ حدود ۴۰ درصد از قطار‌های بین‌شهری با تأخیر می‌رسند. در بخش‌های بزرگی از ایالات متحده و اروپا، مردم آنچه را از سیاستمداران همه احزاب می‌شنوند با آنچه با چشم خود می‌بینند مقایسه می‌کنند و درمی‌یابند که شعار‌ها با واقعیت نمی‌خواند. نتیجه، سرخوردگی و بی‌اعتمادی است.

«ظرفیت دولت» زمانی اصطلاحی بود که کارشناسان کشور‌های پیشرفته هنگام صحبت از جهان در حال توسعه به کار می‌بردند. اگر این کشور کمک خارجی دریافت کند، آیا ظرفیت آن را دارد که آن را به خیر عمومی تبدیل کند؟ اکنون شهروندان کشور‌های کمک‌کننده همین پرسش را در خانه خود می‌پرسند. اگر مالیات می‌پردازیم، آیا دولت ما چیز‌هایی را که نیاز داریم فراهم می‌کند؟ اگر در فرایند سیاسی مشارکت کنیم، آیا به نتایجی می‌رسیم که می‌خواهیم؟ پاسخ آشکار به‌طور فزاینده‌ای منفی است. همان‌طور که برایان شییر، کارشناس مقررات در شتاب‌دهنده سیاست وندربیلت، توضیح داده است، اجرای یک قاعده تازه فدرال در ایالات متحده معمولاً دست‌کم پنج سال از آغاز تا پایان طول می‌کشد، و این یعنی رئیس‌جمهور نمی‌تواند اصلاحی را که وعده داده، پیش از انتخابات بعدی به نتیجه برساند. در نتیجه، حلقه بازخورد پایه‌ای دموکراسی — نامزد‌ها می‌گویند چه خواهند کرد، رأی‌دهندگان انتخاب می‌کنند، نتایج می‌رسد، رأی‌دهندگان قضاوت می‌کنند — در حال از هم پاشیدن است. تقریباً همه دموکراسی‌های ثروتمند با نسخه‌ای از این بحران روبه‌رو هستند.

در سطحی بنیادی، این شکست‌ها فقط اعتماد به دموکراسی را فرسوده نمی‌کنند؛ بلکه حاکمیت را نیز تضعیف می‌کنند. وقتی اوکراین پس از حمله روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به بازسازی شبکه ارتباطی خود نیاز داشت، به سرویس اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، یک شرکت خصوصی، روی آورد. این به آن معنا بود که هرچند پنتاگون در نهایت هزینه روشن ماندن شبکه استارلینک در اوکراین را پرداخت، اما تصمیم درباره اینکه نیرو‌های اوکراینی آیا شبکه ماهواره‌ای لازم برای حمله به ناوگان روسیه در سواستوپل را خواهند داشت یا نه، نه با پنتاگون و نه با شورای امنیت ملی، بلکه با بنیان‌گذار استارلینک، میلیاردر فناوری ایلان ماسک، بود. از آن زمان، مدل‌های مرزی هوش مصنوعی فقط این جابه‌جایی قدرت از نهاد‌های عمومی به شرکت‌های خصوصی را شتاب داده‌اند.

دموکراسی‌ها از اصلاح نهادی دست نکشیده‌اند. نشانه‌های موفقیت تقریباً در هر کشور پیشرفته‌ای دیده می‌شود، از جمله در ایالات متحده، در سازمان‌هایی مانند سازمان مالیات داخلی که سرانجام نوسازی فناوری به‌شدت قدیمی خود را آغاز کرده است. پس از آغاز همه‌گیری، بسته محرک عظیمی که کنگره در مارس ۲۰۲۰ تصویب کرد، نشان داد دولت‌ها وقتی اقتصاد جهانی در خطر است چه چیز‌هایی می‌توانند ارائه دهند. اما در مجموع، تلاش‌ها برای متناسب‌کردن دستگاه‌های دولتی با نیاز‌های جهان امروز، خوب پیش نرفته است. حتی ماسک، با وجود وعده‌اش برای «بریدن با اره برقی» از بوروکراسی، ظاهراً از وسعت کاری که وزارت کارآمدی دولتش بر عهده گرفته بود خسته شد و بیش از یک سال زودتر از برنامه از DOGE کنار رفت.

برای معکوس کردن واقعی سقوط شدید ظرفیت دولت، دولت‌ها باید رویکرد‌های رادیکالی را به کار گیرند که بتواند اعتماد عمومی را جلب کند. آنتونی داونز، اقتصاددان، در کتاب کلاسیک خود در سال ۱۹۶۷، «درون بوروکراسی»، توضیح داد که نهاد‌هایی که توانایی سازگاری خود را از دست می‌دهند، سرانجام وارد مرگی آهسته می‌شوند و به پوسته‌های توخالیِ قواعد و رویه‌ها بدل می‌گردند. او استدلال می‌کرد وقتی به این نقطه برسند، باید یا دوباره زاده شوند یا نابود شوند. امروز، دموکراسی‌های پیشرفته در سراسر جهان باید به باززایی نهادی توجه جدی کنند — بازسازی سازمان‌های دولتی به بخش‌هایی از اکنون، بدون درگیر بودن با افراد، مفروضات و فرایند‌های عصر‌های گذشته. اما همچنین باید بررسی کنند کدام سازمان‌های به‌جا مانده دیگر قابل بازآفرینی نیستند و باید به‌طور کامل تعطیل شوند.

البته هر نهاد خراب‌شده‌ای لازم نیست از صفر ساخته شود. دولت‌ها نه وقت دارند، نه منابع، و نه ظرفیت سیاسی برای آنکه هم‌زمان در همه بخش‌های دولت میز را واژگون کنند؛ و اساساً چنین کاری عاقلانه هم نیست. بهبود تدریجی و پیوسته سازمان‌های موجود همچنان بخشی مهم از حکمرانی است. اما اگر دموکراسی‌ها بخواهند بحران کنونی را حل کنند، باید با ایجاد نهاد‌های تازه راحت‌تر شوند. درمان درد امروز دموکراسی به چیز‌های زیادی نیاز دارد، اما اگر دولت‌ها نتوانند وعده‌هایشان را عملی کنند، هیچ درمان دیگری پایدار نخواهد ماند.

**آزمون، یادگیری، تکرار**

هیچ فرمول واحدی برای باززایی نهادی وجود ندارد. یک نهاد زمانی می‌تواند باززاده‌شده تلقی شود که الگوی عملیاتی تازه‌ای را مستقر کرده باشد که به آن اجازه دهد مأموریت اعلام‌شده‌اش را انجام دهد. برخی نهاد‌های قدیمی دارایی‌های ارزشمندی دارند — اختیارات، داده‌ها، دانش فنی — که انتقال آنها به خانه‌ای تازه ساده نیست، بنابراین دولت‌ها باید تعیین کنند چه بخش‌هایی از نظام موجود به‌طور جبران‌ناپذیر فرسوده شده و چه چیزهایی، اگر اصلاً چیزی، باید حفظ شود. تعیین درست میزان تازگی، حیاتی است.

در آمریکای شمالی و اروپای غربی، نهاد‌های دولتی مدل عملیاتی‌ای را به ارث برده‌اند که در دوره پیش از جنگ جهانی دوم و بلافاصله پس از آن ساخته شد. این یعنی آنها برای اداره برنامه‌های بزرگ، پیچیده و باثبات از طریق برنامه‌ریزی دقیق و کنترل متمرکز طراحی شده بودند و فرض می‌شد مشکلاتی که باید حل کنند از پیش شناخته شده‌اند. در دهه‌های پس از جنگ، این مدل به‌طور کلی کارآمد بود، اما وقتی اینترنت در اواخر دهه ۱۹۹۰ شروع به بازآرایی اقتصاد کرد، مجموعه‌ای متفاوت از شیوه‌ها را وارد کرد. حل مشکلات اکنون به نظامی از آزمون و یادگیری وابسته بود که در آن راه‌حل‌ها پیوسته در دنیای واقعی آزموده و بر همان اساس اصلاح می‌شدند. امروز، با ظهور هوش مصنوعی، سرعت تغییرات علمی و فناورانه باز هم بیشتر شده است.

در نتیجه، نهاد‌های دولتی قدیمی باید با شهروندانی سروکار داشته باشند که انتظار دارند خدمات متناسب با نیازهایشان باشد، آن هم در جهانی که خود به‌شدت شتاب گرفته است. این نهاد‌ها همچنین از انباشت دهه‌ها قاعده و تشریفات محدود می‌شوند — مقررات و الزامات جدیدی که در پاسخ به مشکلات دیروز افزوده شده‌اند و حتی وقتی مشکل یا فناوری تغییر کرده، به‌ندرت حذف می‌شوند. این وضعیتی است که هرچه بیشتر به فلج منتهی می‌شود. فقط با پذیرش مدل‌های عملیاتی تازه است که می‌توانند به مقابله با این چالش آغاز کنند. گاهی این کار بدون ساخت یک نهاد کاملاً جدید ممکن است؛ در موارد دیگر، گسستی پاک ضروری است. در هر دو حالت، کسانی که عملیات تازه را اداره می‌کنند باید آزادی تعریفِ چگونگی کار، استخدام، خرید و پاسخ‌گویی به افکار عمومی را داشته باشند. در غیر این صورت، فقط همان چیزی را بازتولید می‌کنند که می‌خواستند جایگزینش کنند.

روشن‌ترین نمونه برای شروع از صفر زمانی است که هدف یا مأموریت نیز تازه باشد. برای نمونه، در سال ۱۹۵۸ کنگره آمریکا ناسا را ایجاد کرد، زیرا پیشی گرفتن از اتحاد شوروی در رسیدن به ماه کاری نبود که بتوان آن را به هیچ نهاد نظامی یا غیرنظامی موجودی واگذار کرد. اما ساختن نهادی کاملاً تازه همچنین زمانی موجه است که یک نهاد موجود دیگر نتواند وظیفه‌ای شناخته‌شده را به‌طور مناسب انجام دهد. در سال ۱۹۹۷، آفریقای جنوبی دو نهاد مالیاتی کم‌بازده را با یک سازمان وصول درآمد کاملاً جدید جایگزین کرد. تا سال ۲۰۲۲، این نهاد تازه ده‌ها میلیارد دلار درآمد جمع کرده بود و رشد سالانه مرکب ۹.۹ درصدی داشت، و به دولت پساآپارتاید امکان داد خدمات عمومی را به‌طور چشمگیری گسترش دهد. ایالت نیوساوث‌ولز استرالیا نیز در دهه ۲۰۱۰ همین کار را انجام داد، وقتی وظایف به‌هم‌ریخته ۱۶ نهاد خدمات‌رسان را در یک نهاد واحد با یک سکوی دیجیتال یکپارچه گرد آورد. این نهاد تازه به‌سرعت برداشت عمومی از خدمات دولتی را دگرگون کرد؛ شمار افرادی که گزارش دادند راضی‌اند، در پنج سال نخست فعالیت آن از کمتر از ۶۰ درصد به بیش از ۹۷ درصد رسید.

دموکراسی‌ها در انجام کار‌های پایه ناتوان شده‌اند.

رویکرد مؤثر دیگر این است که به یک نهاد تازه، وظیفه‌ای مشخص داده شود که در حوزه اختیارات نهادی موجود قرار دارد، اما آن نهاد از انجامش ناتوان است. در سال ۱۹۵۸، پس از آنکه پرتاب موفق اسپوتنیک توسط شوروی نشان داد رقابت میان شاخه‌های مختلف ارتش آمریکا برنامه‌های موشکی و راکتی را تکراری، کند و بی‌هماهنگ کرده است، دولت آمریکا پژوهش‌های پیشرفته را از شاخه‌های منفرد بیرون کشید و «آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته» را ایجاد کرد — آرپا، که بعداً به دارپا تغییر نام داد — تا آن را به‌طور مستقل اداره کند. سایر وظایف پژوهشی دفاعی که کاملاً در سلسله‌مراتب موجود جا می‌گرفتند، مانند تحقیق‌وتوسعه‌های مأموریت‌محور مرتبط با سامانه‌های تسلیحاتی هر نیرو، در همان شاخه‌ها باقی ماندند. الگوی دارپا آن‌قدر موفق بود که خانواده‌ای کامل از نهاد‌های مشابه را پدید آورد، از جمله «آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته انرژی» برای وزارت انرژی، و «آژانس پژوهش و اختراع پیشرفته» بریتانیا.

گاهی بهترین جا برای ساخت یک نهاد تازه، درون همان نهادِ خراب است. در سال ۲۰۱۹، ایالت کلرادو گروه‌های کوچکی از مهندسان، طراحان و مدیران محصول را — به‌عنوان بخشی از نهاد تازه‌ای به نام «خدمات دیجیتال کلرادو» — در کنار کارکنان موجود در سازمان‌های ایالتی مستقر کرد. از آن زمان، تیم‌های CDS هر سازمان را با مدل «آزمون و یادگیری» برای توسعه نرم‌افزار‌های موردنیازش آشنا کردند و این تغییرات به‌آرامی تقاضا برای شیوه‌های تازه را در سراسر دستگاه بوروکراسی ایالت ایجاد کرد. در مه ۲۰۲۶، کلرادو اعلام کرد که دفتر فناوری اطلاعات، یک نهاد قدیمی با ۱۱۵۰ کارمند، به الگوی عملیاتی CDS منتقل خواهد شد و رئیس CDS به‌عنوان مدیر جدید بر آن مسلط خواهد شد. ممکن است عجیب به نظر برسد که چیزی شبیه یک «اسکانک‌ورکس» بتواند کنترل یک کارکرد حیاتی فناوری اطلاعات در ایالتی با بودجه سالانه ۴۶ میلیارد دلار را به دست گیرد، اما روسای دیگر سازمان‌های کلرادو از این تغییر استقبال کردند و پذیرفتند که مدل قدیمی دیگر قادر به ارائه خدمات نبود.

رویکرد دیگری در بازتنظیم نظام پرداخت رفاه «یونیورسال کردیت» بریتانیا در سال ۲۰۱۳ دیده شد. در این مورد، استراتژی باززایی هیچ سازمان یا نهاد تازه‌ای ایجاد نکرد. «یونیورسال کردیت» با ادغام شش مزیت موجودِ سن کار در یک پرداخت واحد، سه سال پیش به‌عنوان اصلاحی بزرگ در رفاه اجتماعی پذیرفته شده بود، اما نتایجی را رقم زد که یک کمیته پارلمانی آن را «به‌طور خارق‌العاده‌ای ضعیف» توصیف کرد. بنابراین، وزیر مسئول، آین دانکن اسمیت، رهبری تازه‌ای را در بخشی از وزارت کار و بازنشستگی که بر یونیورسال کردیت نظارت داشت مستقر کرد و مأموریتی تازه به آن داد. تیم رهبری تازه با رویکرد آزمون و یادگیری، کار را از مقیاس کوچک آغاز کرد، اما به‌تدریج هر جنبه از کار سازمان — سیاست‌گذاری، عملیات، فناوری — را دستکاری و سازگار کرد. در نهایت، این رویکرد تازه امکان داد یونیورسال کردیت برای بیش از هشت میلیون دریافت‌کننده اجرا شود و حتی در اوج افزایش تقاضا در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ هم به کار خود ادامه دهد. بنا بر آمار دولتی، این برنامه همچنین در کمک به بازگشت والدین تنها به بازار کار، بهبود قابل‌توجهی نسبت به نظام پیشین نشان داد. همه اینها در همان وزارتخانه و با همان هدف قانونی انجام شد.

وقتی نهادی موجود دارایی‌های واقعی و غیرقابل‌جایگزینی در اختیار دارد، کار از درون بهترین گزینه است. برخی دانش‌ها آن‌قدر ارزشمند یا خطرناک‌اند که نباید خطر گسستن آنها را پذیرفت؛ مانند کسانی که از زرادخانه هسته‌ای آمریکا مراقبت می‌کنند. افزون بر این، هرچند داده‌ها و اختیارات حقوقی را می‌توان میان نهاد‌ها منتقل کرد، اما این کار ممکن است آن‌قدر زمان‌بر باشد که عملاً نشود از آن استفاده کرد. با این حال، مهم است درک شود که دگرگون کردن یک نهاد از درون لزوماً آسان‌تر نیست، زیرا تیم تازه باید ناچاراً در نزدیکی شیوه‌های قدیمی کار کند. برخی از مزایای فرض‌شده این رویکرد — برای مثال اینکه یک پروژه آزمایشی موفق درون نهاد به‌طور طبیعی مدل‌های عملیاتی تازه را به تیم‌ها و وظایف مجاور گسترش می‌دهد — در عمل اغلب محقق نمی‌شود. به آنچه در سازمان مالیات داخلی در سال ۲۰۲۴ رخ داد نگاه کنید. یک تیم اسکانک‌ورکس با استفاده از مدل آزمون و یادگیری، «فایل مستقیم» را ساخت، سامانه‌ای که به مالیات‌دهندگان آمریکایی اجازه می‌داد اظهارنامه خود را به‌صورت الکترونیکی و در کمتر از یک سال ثبت کنند. اما به‌جای آنکه رهبری سازمان از شیوه‌های تازه‌ای که تیم معرفی کرده و حمایت هم شده بود استقبال کند، سازمان تا حد زیادی با آنها مثل یک تهدید برخورد کرد و اگر چیزی شد، بیشتر به وضع موجود چسبید.

هرچند ممکن است وحشت‌آور به نظر برسد، اما کاملاً ممکن است یک نهاد یا سازمان اهدافی روشن، معنادار و بلندپروازانه تعیین کند و به آنها برسد. وقتی یونیورسال کردیت در سال ۲۰۱۳، پس از سه سال شکست، بازتنظیم شد، تیم تازه از ایان دانکن اسمیت، مقام منتخبِ مسئول اجرا، پرسید: «نتیجه‌ای که واقعاً می‌خواهید به آن برسید چیست؟» پاسخ او نه «اجرای یونیورسال کردیت» بود و نه چیز دیگری از این دست. پاسخ او این بود: «حمایت از افراد بیشتر، برای یافتن کار بیشتر، در زمان بیشتر، در حالی که از کسانی که نمی‌توانند کار کنند محافظت شود.» تیم این جمله را نوشت و روی دیوار چسباند؛ این جمله به قطب‌نمای تحول بعدی تبدیل شد.

در عین حال، نهاد‌های تازه و به‌شدت دگرگون‌کننده باید پشتوانه سیاسی بسیار آشکاری هم داشته باشند. در دوران همه‌گیری، حمایت تمام‌عیار نخست‌وزیر بریتانیا بوریس جانسون از «گروه ویژه واکسن» دولت و دستور صریح او برای «جلوگیری از مرگ مردم» از عناصر اساسی موفقیت آن گروه بود. در موارد دیگر، بخشی از مؤثرترین حمایت‌ها از نهاد‌های تازه از مقام‌هایی می‌آید که اشکال دیگری از اقتدار دارند. لرد فرانسیس مود، به‌عنوان وزیر حامی «خدمات دیجیتال دولت» بریتانیا بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵، شاید عالی‌ترین مقام کابینه نبود. اما اقتدار شخصی، اعتبار و سابقه طولانی او باعث شد مدافعی بسیار مؤثر برای این نهاد باشد و کمک کند چندین خدمت عمومی بزرگ را دگرگون کند. تا حدی به همین دلیل، سازمان ملل در سال ۲۰۱۶ بریتانیا را رتبه اول دولت الکترونیک جهان اعلام کرد.

در نهایت، اما، موفقیت به توانایی نهاد تازه در انجام وظیفه واگذار شده بستگی خواهد داشت. عملکرد تیم بنیان‌گذار احتمالاً تعیین می‌کند که آیا این نهاد می‌تواند از دام‌های بوروکراتیک بگریزد یا آنها را با نامی تازه بازتولید کند. برای موفقیت، تیم به کارشناسان سیاستی نیاز خواهد داشت که نیت قانون‌گذاری را بفهمند، کارکنان عملیاتی که بدانند دولت در واقع چگونه کار می‌کند، و فناوران — ترکیبی چندرشته‌ای از نیرو‌ها که همگی رویکرد آزمون و یادگیری را بپذیرند. ایده‌آل این است که تیم هم از افراد درون‌سازمانی و هم از بیرونی‌ها تشکیل شود: کارمندان قدیمیِ بیش از حد، دگرگونی را خفه می‌کنند، اما تازه‌واردانی که هیچ فهمی از بوروکراسی ندارند هم می‌توانند فاجعه‌بار باشند. به‌ویژه ترکیب چهره‌های دوگانه مفید است: درون‌سازمانی‌هایی که از هنجار‌های نهادی دل‌خون هستند، در کنار بیرونی‌هایی که با هدف عمومی جذب شده‌اند.

درک اهمیت درست‌چیدنِ وظایف پشتیبانی آسان نیست. در دارپا، احترام به مدیران برنامه کاملاً آشکار است. این نهاد به استعداد‌هایی که در این نقش‌ها جذب می‌کند افتخار می‌کند و نهاد‌های تازه اغلب می‌کوشند همین تمرکز بر دانش تخصصی را داشته باشند. اما همین امور پایه‌ای است که بیشتر تلاش‌ها برای متفاوت عمل کردن را به شکست می‌کشاند. اگر استخدام شش ماه طول بکشد یا رساندن یادداشت‌ها به مدیران ارشد سه ماه زمان ببرد، هر استعدادی که نهاد جذب کند هدر خواهد رفت. در دارپا، مدیران برنامه چهار سال در سمت خود می‌مانند، اما در برخی دستگاه‌های دولتی، یک فرایند خرید ساده نیز ممکن است همین‌قدر طول بکشد. کارکرد خرید دارپا ناگزیر است خود را به بلندپروازی‌های متخصصان بااستعدادش برساند.

برای ایجاد دی‌ان‌ای عملیاتی درست، سازندگان نهاد باید کسانی را برگزینند که سابقه حرکت به سوی امور تازه و دشوار را دارند، نه کسانی که فقط در سازمان‌های قدیمی موفق بوده‌اند. کارکنان پشتیبانی پشت صحنه که استخدام، خرید، تهیه رایانه و فضای اداری، و مسائل حکمرانی داخلی را پیش می‌برند، باید همان ذهنیت نوآور و آغازگر را داشته باشند که راهبردنویسان و کارشناسان سیاست دارند؛ وگرنه نهاد، با وجود همه نقاط قوت دیگرش، در بند محدودیت‌های عملیاتی می‌ماند. انتخاب رهبری مناسب چالشی مشابه است. موفق‌ترین رهبران بیشتر شبیه بنیان‌گذاران استارتاپ‌اند تا رؤسای معمول دستگاه‌ها؛ یعنی کسانی که با ساختن از صفر راحت‌اند. البته استثنا‌هایی هم وجود دارد. گاهی کهنه‌کاران نهادی از سرِ سرخوردگی از وضع موجود رادیکال می‌شوند. اما صرفِ کینه کافی نیست؛ رهبران به یک چشم‌انداز مثبت نیاز دارند.

واژه «نهاد» تصویری از پایداری را تداعی می‌کند. اما دستگاه‌های دولتی امروز باید با سرعت بالا عمل کنند و به تهدید‌ها و چالش‌های تازه پاسخ دهند. در مه ۲۰۲۴، بریتانیا «مرجع جبران خون آلوده» را برای پرداخت مالی به هزاران نفر ایجاد کرد که از دهه ۱۹۷۰ تا اوایل دهه ۱۹۹۰ از سرویس سلامت ملی خون و فرآورده‌های خونی آلوده دریافت کرده بودند. در زمانی که این مرجع ایجاد شد، به‌طور متوسط هر هفته دو قربانی پیش از آنکه بتوانند غرامت خود را دریافت کنند، جان می‌باختند. با این حال، فشار برای پرداخت سریع باید با لزوم رسیدگی دقیق به پرونده‌های پیچیده متعادل می‌شد. بنابراین، این مرجع رویکرد آزمون و یادگیری را برگزید، ابتدا برخی گروه‌های دریافت‌کننده احتمالی را در اولویت قرار داد و درس‌های حاصل از آن تعاملات اولیه را در خدمات خود و هم‌زمان با گسترش کار، وارد کرد. در ارزیابی ۱۸ ماه نخست این مرجع، یک هیئت بررسی کارشناسی گزارش داد که بیش از ۲ هزار نفر پرداخت‌هایی به مجموع ۱.۳۶ میلیارد پوند، حدود ۱.۸۳ میلیارد دلار، دریافت کرده‌اند. اگر تیم تازه از رویکرد متعارف نهادی پیروی می‌کرد، به‌احتمال زیاد تا آن زمان هنوز هیچ پرونده‌ای رسیدگی نشده بود.

کارآمدی چشمگیر مرجع جبران خون آلوده فقط به این دلیل ممکن شد که فرایند را از ابتدا تا انتها در اختیار داشت. دولت‌ها عادت دارند ارائه خدمات را به یک خط مونتاژ تبدیل کنند؛ از سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری آغاز می‌شود و با اجرا پایان می‌گیرد. نهاد‌های تازه نباید در تله مالکیت فقط یک گام از یک زنجیره بزرگ‌تر بیفتند. تیمی که فقط بر نوشتن سیاست بهتر تمرکز دارد، بدون آنکه بتواند مدل عملیاتی را بازطراحی کند، یا تیمی که برای بهبود نتایج اجرایی طراحی شده، اما اختیار و دسترسی لازم برای اثرگذاری بر سیاست‌های حاکم بر اجرا را ندارد، در نهایت تأثیر محدودی خواهد داشت.

اما ساختن نهاد‌های تازه فقط نیمی از نبرد است. به همان اندازه مهم است که مشخص شود با نهاد‌های قدیمی‌ای که قرار است جایگزین شوند چه باید کرد. البته اگر یک نهاد قدیمی بتواند با موفقیت بازسازی شود، مانند نمونه کلرادو، چیزی برای بستن وجود ندارد. اما اغلب، نهاد تازه ناچار است با پیشینیِ همچنان موجود خود رقابت کند. برای کارکرد بوروکراسی‌ها، دولت‌ها باید چرخه خودتقویت‌گر انباشتِ ساختار‌های قدیمی را بشکنند، یعنی نهاد‌های قدیمی را خاموش کنند.







چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ - 19 August 2026
جزئیات سریال «کنکل» از توقف ناگهانی تا داستان و بازیگران
سایت فرارو

جزئیات سریال «کنکل» از توقف ناگهانی تا داستان و بازیگران

سریال «کنکل» در بازگشت دوباره خود باید علاوه بر ادامه دادن داستان سرقت‌های کارخانه، پاسخ پرسش‌هایی را بدهد که نزدیک به یک سال در ذهن مخاطبان باقی مانده‌اند.
سربازان صلح
سایت روزنامه سازندگی

سربازان صلح

روایت شرمین نادری از ترویج کتاب و کتاب‌خوانی حتی در روزهای جنگ
روزنامه آرمان امروز

بازگشت شادمهر؛ از شایعه تا چراغ سبز

سایت عصرایران

وداع با پهلوان آواز؛ مراسم یادبود ایرج با حضور اهالی موسیقی برگزار شد (+عکس)

سایت خبرآنلاین

پس از سال‌ها بلاتکلیفی؛ فیلم جدید فرانسیس فورد کوپولا سرانجام کلید می‌خورد

از رانندگی تاکسی تا اسکار؛ قصه جنون‌آمیز رابرت دنیرو برای «شدن»/ از «شیرین‌عسل» خجالتی نیویورک تا هیولایی که سینما را به زانو درآورد
سایت خبرآنلاین

از رانندگی تاکسی تا اسکار؛ قصه جنون‌آمیز رابرت دنیرو برای «شدن»/ از «شیرین‌عسل» خجالتی نیویورک تا هیولایی که سینما را به …

رابرت دنیرو در ۸۳ سالگی همچنان یکی از ماندگارترین چهره‌های تاریخ سینماست؛ بازیگری که برای رسیدن به حقیقت نقش‌هایش بارها مرزهای معمول بازیگری را پشت سر گذاشت؛ از رانندگی شبانه با تاکسی برای «راننده تاکسی» تا تمرین‌های سخت بوکس و افزایش ۲۷ کیلوگرمی وزن برای «گاو خشمگین». داستان دنیرو، روایت بازیگری است …
سایت خبرآنلاین

دفاع دوباره شهره آغداشلو از آیدین آغداشلو در برابر اتهام آزار جنسی

پرونده سینماهای قدیمی روی میز فروش، تخریب و تغییر کاربری
روزنامه هفت صبح

پرونده سینماهای قدیمی روی میز فروش، تخریب و تغییر کاربری

داستان تعطیلی و تخریب سالن‌هایی که بخشی از خاطرات چند نسل را ساخته‌اند از فروش «عصر‌جدید» تا ۲۲ سال خاموشی «نور» کرمان و سینماهای از دست‌رفته اراک
    
سایت عصرایران

بازگشت اصغر فرهادی به زبان مادری‌ در فیلمنامه جدیدش

نوید محمدزاده ؛ گاهی باید با شوک و حاشیه خود را زنده نگه داشت
سایت عصرایران

نوید محمدزاده ؛ گاهی باید با شوک و حاشیه خود را زنده نگه داشت

امروز مخاطب دیگر به سختی می‌تواند تشخیص دهد کدام رفتارهای نوید محمدزاده ناشی از یک دغدغه واقعی است و کدام صرفاً ابزاری برای فرار از فراموشی و دیده شدن!
سایت عصرایران

ریدلی اسکات فیلمساز 89 ساله هالیوود: از کلمه بازنشستگی متنفرم

سایت عصرایران

مجید مظفری بازیگر نشانش را به دخترش داد: نیکی قهرمان زندگی‌ام است (+عکس)

سایت تابناک

سانسورهای سریال عطاران در بازپخش از صداوسیما!

تناقضی که «بی‌داد» را تصنعی می‌کند/ چرا صدای خواننده‌اش را نشنید؟
سایت عصرایران

تناقضی که «بی‌داد» را تصنعی می‌کند/ چرا صدای خواننده‌اش را نشنید؟

ستی در «بی‌داد» برای حق خواندن مبارزه می‌کند، اما صدایی که قرار است نماینده این مبارزه باشد، از آنِ خود بازیگری نیست که بدن و چهره او را به شخصیت بخشیده است
         
روزنامه هفت صبح

آرش فرزین: پدرم آماده سفر به تهران بود که سکته کرد / روایت مرگ خواننده محبوب ایرانی از زبان پسرش

روزنامه هفت صبح

نگاه روز | «اسب نورد» جمعه تمام می‌شود؛ اعلام مهدی کوشکی

سایت خبرآنلاین

ببینید | ویدئویی تازه منتشرشده از تست گریم و لباس مرحوم اکبر عبدی با لباس زنانه

روزنامه شرق

تصاویر کمتر دیده شده از عزت الله انتظامی

«رویای نیمه‌شب»؛ عاشقانه‌ای در سایه اختلاف شیعه و سنی
سایت رویداد‌ ۲۴

«رویای نیمه‌شب»؛ عاشقانه‌ای در سایه اختلاف شیعه و سنی

رویایی نیمه شب؛ سریالی تاریخی که مسیر پرحاشیه‌ای تا آنتن شبکه سه طی کرده، حالا با داستانی درباره عشق یک جوان سنی و دختر شیعه، مخاطب تلویزیون را به تماشای روایتی متفاوت‌تر دعوت می‌کند.
چرا ترانه تازه داریوش سلطنت‌طلبان را عصبانی کرد؟
سایت رویداد‌ ۲۴

چرا ترانه تازه داریوش سلطنت‌طلبان را عصبانی کرد؟

آخرین ترانه داریوش اقبالی، «توهم توطئه»، تنها یک قطعه سیاسی دیگر در کارنامه خواننده‌ای نیست که از پیش از انقلاب تا امروز موضع سیاسی داشته است. این ترانه، هم ساختار قدرت را نقد می‌کند، هم اپوزیسیون را و هم ذهن تاریخی جامعه‌ای را که به تعبیر داریوش، به جای مواجهه با خطاهای خود، مدام دشمنی پشت پرده می‌سازد …
سایت عصرایران

سربازان روس با زن ستارخان چه کار کردند؟ (+صدا)

سایت اطلاعات آنلاین

محمدرضا شهیدی‌فرد بازیگر شد؛ هنرنمایی آقای مجری در «بی‌چهرگان»

سایت عصرایران

افشای راز ۳۰ ساله قتل خواننده معروف

خبرگزاری ایسنا

هنرمندی که در ۸۲ سالگی شگفت‌انگیز است

سایت عصرایران

راز تلخ تابلوهای کمال‌الملک در آستانه نابینایی

مرا عقیق تو باید، شکر چه سود کند؟
خبرگزاری مهر

مرا عقیق تو باید، شکر چه سود کند؟

فراوانی عقیق و کاربردهای بسیار آن جهانی از معنا و نماد را نمایندگی می‌کند که نازک خیالی های شاعران و ادیبان ادب فارسی در این ساحت جلوه و بروز می‌یابد. 
ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود/بنیانگذاری آموزش مدرن در ایران
خبرگزاری مهر

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود/بنیانگذاری آموزش مدرن در ایران

دوران صدارت میرزا تقی‌خان امیرکبیر، با وجود کوتاهیِ زمانی آن، یکی از درخشان‌ترین و سرنوشت‌سازترین برهه‌های تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌رود.
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

لحظه حمله پیمان معادی به نوید محمدزاده | این تصاویر از پشت صحنه جالب را ببینید

نوید محمدزاده؛ جذاب روی پرده، معمولی در زندگی
روزنامه هفت صبح

نوید محمدزاده؛ جذاب روی پرده، معمولی در زندگی

نسل تازه سینما چهره‌های مشهور و بازیگران توانمند کم ندارد، اما شهرت همیشه هم‌قد شخصیت حرفه‌ای رشد نکرده است
سایت رویداد‌ ۲۴

مهران مدیری در بیمارستان بستری شد

سایت فرارو

فیلمبرداری سریال جدید مهران مدیری متوقف شد

سایت فرارو

واکنش وکیل مدافع پژمان جمشیدی به خبر اجرای حکم پرونده

ورود صاحبان سالن‌های زیبایی به عرصه تئاتر/شاخ‌های مجازی اینستاگرامی روی صحنه آمده‌اند
خبرگزاری ایرنا

ورود صاحبان سالن‌های زیبایی به عرصه تئاتر/شاخ‌های مجازی اینستاگرامی روی صحنه آمده‌اند

تهران -ایرنا- تهیه‌کننده تئاتر «مده‌آ» می‌گوید: تئاتر این روزها با آسیب‌هایی در تهیه‌کنندگی روبرو است که از جمله آن می‌توان به ورود کسب و کارهای غیرمرتبط از جمله سالن‌های زیبایی به عنوان تهیه‌کننده اشاره کرد و حضور این گروه کمکی به تئاتر نکرده است.
گزارش روزنامه اعتماد از گره‌ای که به زندگی قالیبافان افتاده است / مردم دیگر نمی‌توانند فرش دستباف بخرند
سایت اعتماد آنلاین

گزارش روزنامه اعتماد از گره‌ای که به زندگی قالیبافان افتاده است / مردم دیگر نمی‌توانند فرش دستباف بخرند

حالا گره اصلی دیگر روی تار و پود فرش نیست، بیرون از ‌دار قالی و در بازاری است که خریدار ندارد. زنانی که سال‌ها با دست‌هایشان فرش بافته‌اند، امروز بیش از آنکه از حاصل کارشان درآمد داشته باشند، به علاقه و دلبستگی‌شان به این هنر تکیه کرده‌اند.
زبان فارسی  در محاصره  بیلبوردها
روزنامه اعتماد

زبان فارسی در محاصره بیلبوردها

چند سال پیش با پخش سریال برره ساخته مهران مدیری، بخشی از ادبیات ابداعی آن به سرعت از قاب تلویزیون فراتر رفت و در گفتار روزمره مردم نهادینه شد. کلماتی مانند پاچه خوار، نوچوفکو و ووی گولنس چنان در زبان عمومی رسوخ کردند که دیگر نمی شد آنها را صرفا به یک برنامه طنز محدود دانست. این تجربه نشان داد که ادبیات …
    
از بدهیِ هرگز پرداخت‌نشده‌ آمریکا تا بازگشت کتاب‌های پرمخاطب به بازار نشر
سایت عصرایران

از بدهیِ هرگز پرداخت‌نشده‌ آمریکا تا بازگشت کتاب‌های پرمخاطب به بازار نشر

روایتی از تاریخچه انتشارات علمی و فرهنگی؛ از دوران صنعتی‌زاده تا تلاش برای احیای مجدد
سایت عصرایران

همسر یوسف پیامبر با تیپ رنگارنگ در خیابان‌های میلان (+عکس)

روزنامه هفت صبح

زمانی لیلا حاتمی باریستای کافه‌سینما جمهوری بود

خبرگزاری همشهری‌آنلاین

مصدومیت مهران مدیری سریال را متوقف کرد | جزئیات عمل جراحی

خاموشی شنوتو با چه مجوزی؟
روزنامه هفت صبح

خاموشی شنوتو با چه مجوزی؟

فیلترینگ پلتفرم‌های داخلی می‌تواند مخاطب ایرانی را به فضایی هدایت کند که سیاست‌گذار داخلی نقش کمتری در قواعد و مناسبات آن دارد
اندر احوالات تئاتر «بساز و بفروشی» ؛ جنگ گیشه با اندیشه
سایت عصرایران

اندر احوالات تئاتر «بساز و بفروشی» ؛ جنگ گیشه با اندیشه

اینکه امروز یک کارگردان باسابقه تئاتر از تبدیل شدن این هنر به «بساز و بفروشی» سخن می‌گوید، فقط گلایه یک هنرمند از وضعیت حرفه خود نیست، بلکه هشداری درباره تغی...
         
بازسازی افسانه‌ای‌ترین عکس تاریخ موسیقی؛ چهار بازیگر بیتلز در ابی‌رود دیده شدند
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

بازسازی افسانه‌ای‌ترین عکس تاریخ موسیقی؛ چهار بازیگر بیتلز در ابی‌رود دیده شدند

پل مسکال، جوزف کوئین، بری کیوگن و هریس دیکینسون در جریان فیلمبرداری پروژه چهارقسمتی سام مندس درباره بیتلز، در گذرگاه مشهور خیابان ابی‌رود مقابل دوربین رفتند و یکی از نمادین‌ترین تصاویر تاریخ موسیقی را بازسازی کردند.
ری در برابر جهان‌گشا | نخستین نبرد شهری سازمان‌یافته مقابل قدرتمندترین لشکر جهان باستان
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

ری در برابر جهان‌گشا | نخستین نبرد شهری سازمان‌یافته مقابل قدرتمندترین لشکر جهان باستان

در پاییز سال ۳۳۰ پیش از میلاد، همزمان با فروپاشی تدریجی ساختار سیاسی شاهنشاهی هخامنشی، شهرری به یکی از کانون‌های حساس تحولات نظامی ایران بدل شد.
ایران تا ۵۸ سال آینده پرونده برای ثبت جهانی در یونسکو دارد/ تاکید دولت سفر بدون مانع ایرانیان سراسر جهان به ایران است
خبرگزاری ایلنا

ایران تا ۵۸ سال آینده پرونده برای ثبت جهانی در یونسکو دارد/ تاکید دولت سفر بدون مانع ایرانیان سراسر جهان به ایران است

سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در روزهای گذشته تاکید بسیاری بر رفع مشکلات ایرانیان خارج از کشور داشته است. او بارها در حاشیه رویدادها و حضور خود در بازدیدها و خبرها از نقش ایرانیان خارج از کشور در توسعه ایران و رونق بخشی به اقتصاد ملی و پیشرفت کشور سخن گفته است. صالحی امیری …
سایت فرارو

تکراری‌ها همچنان در صدر پُربیننده‌های تلویزیون

خبرگزاری ایسنا

چگونه زنده ماندم + ویدیو

با اختلاس‌های چند همتی، چرا برای بازار چند میلیاردی می‌لرزیم؟
خبرگزاری ایسنا

با اختلاس‌های چند همتی، چرا برای بازار چند میلیاردی می‌لرزیم؟

«اصلا درباره چه داریم صحبت می‌کنیم؟! در حالی که در سایر حوزه‌ها ارقام بسیار بزرگ‌تری مطرح می‌شود، بازار هنر با حساسیت بسیار بیشتری مواجه است. چطور ما اختلاس‌های‌مان چند همتی است، اما درباره بازار هنر چند میلیاردی که می‌خواهیم صحبت کنیم تن و بدن‌مان می‌لرزد؟!»
خبرگزاری ایسنا

ویدیو|درآمد ۲۰ همتی پلتفرم‌های نماش خانگی در ۱۴۰۵؟

در کاخ نیاوران چه خبر است؟
خبرگزاری ایسنا

در کاخ نیاوران چه خبر است؟

با کشف جدید بقایای معماری در کاخ صاحبقرانیه در کاخ نیاوران، باستان‌شناسان این گمان را مطرح کردند که شاید رَدی از کاخ گمشده «جهان نما» را یافته‌اند. اسکندر مختاری، عضو شورای راهبردی مرمت و احیای کاخ صاحبقرانیه براساس آنچه تا کنون به‌دست آمده است می‌گوید: «هنوز دوره تاریخی این نویافته مشخص نیست و بررسی‌ها …
چاره‌ای برای این بیمار مرگ مغزی پیدا کنید!
خبرگزاری ایسنا

چاره‌ای برای این بیمار مرگ مغزی پیدا کنید!

سینما در سال‌های گذشته بخصوص از دوران کرونا حیات عادی نداشته و بارها تحت تأثیر شرایط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اخیرا هم جنگ قرار گرفته که تمام این‌ها سبب شده عده‌ای سینما را دچار مرگ مغزی بدانند. در این شرایط پرسش این است که چاره کار چیست؟
آیا واقعا «شکسپیر» بزرگ‌ترین نمایشنامه‌های تاریخ بریتانیا را نوشته است؟
خبرگزاری ایسنا

آیا واقعا «شکسپیر» بزرگ‌ترین نمایشنامه‌های تاریخ بریتانیا را نوشته است؟

ویتنی گریسما - مورخ فرهنگ عامه و کارشناس رسانه‌های جمعی - در مطلبی که در سایت ادبی کالکتر (Collector) منتشر شده است، می‌گوید: این ایده که ویلیام شکسپیر در واقع نمایشنامه‌های خودش را ننوشته، باعث ایجاد سوء برداشت‌ها و توهمات زیادی شده است! اما آیا جایگزینی برای او وجود دارد؟
ورود امنیتی - جزایی به عرصه فرهنگ؛ محرومیت مادام‌العمر هنرمندان و توقیف اثر حین تولید
سایت خبرآنلاین

ورود امنیتی - جزایی به عرصه فرهنگ؛ محرومیت مادام‌العمر هنرمندان و توقیف اثر حین تولید

آن‌طور که به نظر می‌رسد دو تبصره ماده ۱۴ کلیات «طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور»، توازن سنتی میان وزارت فرهنگ‌وارشاد اسلامی به‌عنوان نهاد دولتی متولی فرهنگ و دستگاه‌های امنیتی-قضایی را به نفع دادستانی و ضابطان تغییر می‌دهد. پیش‌بینی سازوکار توقف مستقیم تولید …
از «عصبانی نیستم» تا پرچم فلسطین؛ نوید محمدزاده چطور همیشه در مرکز حاشیه‌ها قرار گرفت؟
سایت خبرآنلاین

از «عصبانی نیستم» تا پرچم فلسطین؛ نوید محمدزاده چطور همیشه در مرکز حاشیه‌ها قرار گرفت؟

لباس منقش به پرچم فلسطین و جمله صریح «از اسرائیل بدم میاد» تازه‌ترین حاشیه‌ای است که نام نوید محمدزاده را دوباره سر زبان‌ها انداخته؛ بازیگری که طی بیش از یک دهه، از ماجرای توقیف «عصبانی نیستم» و سیمرغ جنجالی‌اش تا تبلیغ عطر، حواشی جشنواره کن، اعتراض به بازداشت پدر همسرش و ماجرای سرود «ای ایران» در «سی‌صد»، …
حسرتی به نام  بهمن مفید
روزنامه هفت صبح

حسرتی به نام بهمن مفید

پنج‌ سالگی روی صحنه رفت، با «قیصر» وارد حافظه عمومی شد، کاکا رستم را جان داد و سرانجام سال‌ها دور از حرفه‌ای ماند که تمام زندگی‌اش بود
روزنامه هفت صبح

عکاسی تئاتر؛ عشق گران‌قیمتی که ثروتمندت نمی‌کند

بوسه بر خاک مادری در دروازه خسروی؛ روایتی از ۳۰۰متر انتظار تا آغوش وطن
خبرگزاری مهر

بوسه بر خاک مادری در دروازه خسروی؛ روایتی از ۳۰۰متر انتظار تا آغوش وطن

کرمانشاه- مرز خسروی در ۲۶ مردادماه ۱۳۶۹، پایانی بر سال‌ها چشم‌انتظاری تلخ و آغاز فصلی نو در تاریخ مقاومت ایران بود تا بوسه آزادگان سرافراز بر خاک وطن حماسه‌ای بی‌بدیل را رقم بزند.
سایت عصرایران

جشنواره ریلیمو، آزمونی برای آینده سینما و سریال‌سازی!

فارسی چگونه به زبان نخبگان عثمانی و شامات تبدیل شد؟
خبرگزاری مهر

فارسی چگونه به زبان نخبگان عثمانی و شامات تبدیل شد؟

بررسی کارنامه این زبان در آسیای صغیر و شامات نشان می‌دهد که چگونه فرمانروایان ترک‌تبار سلجوقی و عثمانی و صوفیان بلاد شام، این زبان را به عنوان زبان رسمی دربار و طریقت خود برگزیدند.
سایت عصرایران

ژست دختران کُرد با کوزه‌های آب روی دوش؛ بیش از یک قرن قبل

سایت عصرایران

پست پرویز پرستویی درباره درگذشت داماد محبوب سندرم داون