آیا کاهش مصرف بنزین نشانه موفقیت سیاست انرژی است؟ | قیمت کار خود را کرده است؟ | آیا افزایش دوباره قیمت بنزین، مصرف را باز هم کمتر می ‎کند؟

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، رشد مصرف بنزین در ایران که سال‌ها در محدوده ۶درصد قرار داشت، بر اساس گزارش شرکت ملی پالایش و پخش در سال۱۴۰۵ به صفر رسیده و در آبان حتی منفی ۲درصد شده است؛ نخستین کاهش پس از دوران کرونا.

دولت این تغییر را نتیجه مجموعه‌ای از «تدابیر قیمتی و غیرقیمتی» می‌داند؛ اما پیش از آنکه این عدد به‌عنوان موفقیت سیاست ثبت شود، یک پرسش اساسی باید پاسخ داده شود: مردم به‌دلیل گران‌تر شدن بنزین کمتر مصرف می‌کنند یا به این دلیل که تورم فزاینده و هزینه داشتن و تعمیر و نگهداری خودرو آن‌قدر بالا رفته که مجبورند کمتر رانندگی می‌کنند؟ تفاوت این دو پاسخ، فقط یک بحث آماری نیست؛ چراکه تعیین می‌کند افزایش احتمالی بعدی قیمت بنزین واقعا مصرف را بیشتر کنترل خواهد کرد یا صرفا فشار بیشتری برخانوارهایی وارد می‌کند که همین حالا نیز سفر‌های شهری و برون شهری خود را به شدت کاهش داده‌اند. یک عدد و چند ابهام

نخست باید با خود آمار شرکت ملی پالایش و پخش با احتیاط برخورد کرد. منبع آمار، همان دستگاهی است که سیاست را اجرا کرده و طبیعی است که گزارش، جنبه دستاوردنمایی نیز داشته باشد. از سوی دیگر، آبان هنوز به پایان نرسیده و افت ۲درصدی باید رقمی مقدماتی تلقی شود. مهم‌تر اینکه بدون انتشار جزئیات کافی، روشن نیست چه سهمی از کاهش به تغییر قیمت، چه سهمی به عوامل فصلی و چه بخشی به کنترل تخلفات مربوط است.

مقامات وزارت نفت نیز تاکید کرده‌اند که اثر کامل سیاست را باید در بلندمدت سنجید. با این حال، همزمان گروهی برای بررسی قیمت بنزین تشکیل شده است. این یعنی همان داده‌ای که هنوز علت افت مصرف را به‌طور کامل توضیح نمی‌دهد، ممکن است در آینده مبنای تصمیم‌گیری درباره قیمت قرار گیرد. اینجا مساله اصلی روشن می‌شود: پیش از تصمیم درباره افزایش دوباره قیمت، باید فهمید کدام بخش از کاهش مصرف واقعی و کدام بخش محصول عوامل دیگر است. فرضیه اول؛ قیمت کار خود را کرده است؟ …