یونس شکرخواه در نشست «مرجعیت ملی رسانه در ایران؛ مسئله بازنمایی و روایتسازی» مطالبی را عنوان کرده است که بر اساس آنچه در صفحه شخصی این استاد ارتباطات در فضای مجازی منتشر شده، مروری بر این اظهارات خواهیم داشت.
به گفته او، در زیستبوم رسانهای معاصر دیگر نمیتوان رابطه میان سوژه، رسانه و مخاطب را مانند گذشته تعریف کرد و فناوریهای نوین، از هوش مصنوعی تا شبکههای اجتماعی، این رابطه را به طور اساسی تغییر دادهاند.
ضرورت بازاندیشی در مفهوم «مرجعیت رسانهای»
به باور وی «فراگیر شدن یک واژه یا اصطلاح، هرگز به معنای مشروعیت یا رسیدن به اجماع عمومی بر سر معنا و اعتبار آن نیست. نباید تصور کرد که با رایج شدن یک مفهوم در محافل مختلف، دیگر راه نقد و بازنگری بر آن بسته شده است؛ چه بسا که گاهی ماجرا برعکس است و زمام ما به دستِ زبان میافتد، نه زبان به دستِ ما. بنابراین، مفاهیم تثبیتشده در حوزه رسانه نیز باید دوباره به بحث و گفتوگو گذاشته شوند.»
شکرخواه تاکید میکند: «مفاهیمی همچون «مرجعیت رسانهای»، «بازنمایی» و «روایت» نباید بهمثابه پاسخهای فوری و ساده برای مسائل پیچیدهی امروزی تلقی شوند. این اصطلاحات نیازمند آن هستند که در «آزمایشگاه فکری» قرار گیرند و از منظرهای مختلف دانشی بازخوانی شوند؛ چرا که زیستبوم معنایی جهانِ ما تغییر کرده است.»
استاد مطالعات جهان دانشگاه تهران در بخشی از سخنانش چنین عنوان میکند: «ما دیگر نمیتوانیم جهان ارتباطات را بر اساس تصورِ سنتی مواجههی یک «سوژه» آماده و ثابت با یک «ابژه» مشخص تحلیل کنیم؛ زیرا در فضای امروز، هم سوژه و هم ابژه دگرگون شدهاند و دیگر عناصرِ از پیش تعریفشدهای نیستند.»
مخاطب فقط مصرفکنندهرسانه نیست …
