محیط زیست نباید ابزار انحصارطلبی باشد
معاون اول رئیسجمهور با بیان اینکه در دو قرن اخیر، نوعی حاکمیت فناوری غرب بر جهان شکل گرفته است، گفت: کشورهای توسعهیافته و شمالی همواره با ابزارهای مختلف با کشورهای جنوب، در حال توسعه و بهویژه اقتصادهای نوظهور برخورد کردهاند.
عارف با اشاره به طرح موضوع گازهای گلخانهای در مجامع و سازمانهای بینالمللی اظهار کرد: باید دید از اهرم گازهای گلخانهای در این نشستها و نهادها چگونه استفاده میشود. تا زمانی که کشورهای پیشرفته مسیر توسعه خود را بر پایه سوختهای فسیلی دنبال میکردند، کمتر سخنی از گازهای گلخانهای مطرح بود.
وی افزود: امروز از گرمشدن زمین، تغییر دما و آبشدن یخچالها سخن گفته میشود، اما به تشکیل یخچالهای جدید کمتر اشاره میشود. همچنین توسعه بدون کربن بهطور مستمر مطرح میشود و با تداوم این روند، ممکن است ۱۰ تا ۱۵ سال دیگر استفاده از سوختهای کربنی ممنوع اعلام شود.
معاون اول رئیسجمهور ادامه داد: در چنین شرایطی، کشورهای در حال توسعه و کشورهایی که دارای ذخایر نفت و سوختهای کربنی هستند، متضرر میشوند. به گفته وی، نباید از محیط زیست که موضوعی حق و ضروری است، برای اهداف سیاسی و انحصارطلبانه استفاده شود.
عارف همچنین بر ضرورت پرهیز از تصمیمگیریهای لحظهای و موقت در مسیر توسعه کشور تأکید کرد و گفت: توسعه نباید بر مبنای تصمیمات کوتاهمدت باشد؛ در حالی که نمونههای فراوانی از این نوع تصمیمگیریها در کشور وجود دارد.
وی با اشاره به تصویب احداث ۹۶ بیمارستان ۹۶ تختخوابی در یک طرح، اظهار کرد: در بازدیدی از یکی از شهرستانهای دارای چنین بیمارستانی، مشخص شد سالانه حتی ۱۰۰ بیمار نیازمند عمل جراحی در آن منطقه وجود ندارد و هیچ پزشکی نیز حاضر نشد اداره آن بیمارستان را، حتی در صورت واگذاری رایگان، بر عهده بگیرد.
عارف افزود: این نوع اقدامات سرمایهگذاری محسوب نمیشود، بلکه نگاه به مسائل ششماهه و یکساله است که گاه با انگیزههای مختلف دنبال میشود. در دهه ششم انقلاب، کشور نباید همچنان با تصمیمگیریهای موردی و مقطعی اداره شود؛ تصمیماتی که در برخی موارد، منافع اشخاص یا گروههای مشخصی پشت آنها قرار دارد.
وی با اشاره به سالهای ابتدایی انقلاب تصریح کرد: در آن مقطع، به دلیل کمبود تجربه و شرایط خاص کشور، برخی تصمیمها قابل درک بود، اما امروز باید متفاوت عمل کنیم. هر جا که با برنامهریزی پیش رفتهایم، دستاوردهای آن را مشاهده میکنیم.
معاون اول رئیسجمهور توسعه علم و فناوری و فناوریهای پیشرفته را حاصل نگاه بلندمدت بنیانگذار جمهوری اسلامی دانست و گفت: جایگاه مؤثر ایران در منطقه و جهان در حوزه علوم و فناوریهای راهبردی، نتیجه این رویکرد بلندمدت است.
بنزین، درآمد دولت نیست؛ ثروت ملی است
عارف با تأکید بر لزوم اصلاح الگوی مصرف انرژی و صیانت از منابع زیرزمینی کشور گفت: شدت مصرف انرژی در ایران دستکم دو تا دو و نیم برابر برخی کشورهای همسایه یا متوسط جهانی است و منابعی که برای تأمین بنزین هزینه میشود، درآمد دولت نیست، بلکه ثروت ملی و متعلق به نسلهای آینده است.
وی افزود: از نظر اخلاقی، شرعی و قانونی، هیچ دولتی حق ندارد ثروت نسلهای آینده را هزینه کند؛ با این حال، از زمان کشف نفت در ایران، دولتها پیش و پس از انقلاب، درآمدهای نفتی را بهگونهای تلقی کردهاند که میتوان آن را برای هزینههای جاری مصرف کرد.
معاون اول رئیسجمهور با اشاره به نابرابری مصرف سوخت میان دهکهای درآمدی گفت: سهم مصرف بنزین دهک دهم، یعنی ثروتمندترین دهک، حدود ۲۳ تا ۲۴ برابر دهک اول است. با این حال، زمانی که بحث اصلاح این روند مطرح میشود، برخی اقشار آسیبپذیر و افرادی که با مشکلات معیشتی مواجه هستند، تحت تأثیر قرار میگیرند و با افزایش قیمت بنزین مخالفت میکنند.
عارف افزود: دولتها نیز معمولاً به دنبال ایجاد هزینه و دردسر نیستند و در نتیجه، اصلاحات ضروری به تعویق میافتد. این در حالی است که نمیتوان هر سال چند میلیارد دلار از انفال، بیتالمال و ثروت مردم را برای تأمین بنزین هزینه کرد.
وی با اشاره به ثبت مصرف ۱۹۷ میلیون لیتر بنزین در یک روز از جنگ ۱۲ روزه، اظهار کرد: تولید عادی بنزین کشور حدود ۱۱۰ میلیون لیتر است که گاهی تا ۱۲۵ میلیون لیتر افزایش مییابد. افزایش تولید نیز ملاحظات زیستمحیطی دارد و سازمان حفاظت محیط زیست در این زمینه حساسیتهای جدی دارد.
معاون اول رئیسجمهور گفت: در شرایط خاص، گاهی ناچار به استفاده از بنزینی میشویم که حاوی بنزن است. باید پرسید برای آنکه یک خودرو سه لیتر بنزین بیشتر در اختیار داشته باشد، آیا مجاز هستیم بنزین غیراستاندارد وارد یا مصرف کنیم؟ به گفته وی، در برخی شرایط این اقدام از سر ناچاری انجام میشود و همکاری مردم برای مدیریت مصرف ضروری است.
عارف با تأکید بر اینکه بنزین صرفاً یک مسئله اقتصادی نیست، افزود: این موضوع ابعادی بلندمدت دارد و باید روشن شود تا چه میزان میتوان از انفال و سرمایه ملی برای تأمین آن هزینه کرد. تصمیمگیری در این حوزه نیازمند زمینهسازی، همراهی عمومی و اطلاعرسانی شفاف به مردم است تا جامعه بداند بخشی از درآمدهای کشور صرف تأمین بنزین میشود و این مسئله بر سایر بخشها فشار وارد میکند. برچسب هاتیتر یک محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور
