دگرگونی مجازی

مقیاس این تغییر دیگر حاشیه‌ای نیست. در هفته منتهی به ۲۳مرداد۱۴۰۵، ارزش خالص دارایی ۳۵صندوق طلای بازار سرمایه به ۶۸۹همت رسید؛ رقمی که فقط اندازه بازار صندوق‌های طلا را نشان می‌دهد و نباید با کل بازار طلای آنلاین یا کل طلای در اختیار خانوارها یکی گرفته شود. مجموع ورود پول حقیقی به این صندوق‌ها از ابتدای سال نیز به حدود ۵۴همت رسید. این آمار، بر پایه گزارش سنا، طلا را به یکی از مقصدهای اصلی سرمایه‌گذاری خرد در بازار سرمایه نشان می‌دهد.

اما آنچه خریداری می‌شود همیشه با تصور سنتی از «داشتن طلا» یکسان نیست. صندوق طلا، گواهی سپرده طلا و پلتفرم فروش طلای فیزیکی از نظر حقوقی و اقتصادی یک محصول واحد نیستند. در صندوق طلا، سرمایه‌گذار واحد صندوق را می‌خرد؛ در پلتفرم آنلاین، موجودی او معمولا در حسابی دیجیتال برحسب گرم یا میلی‌گرم ثبت می‌شود و در مدل‌های مبتنی بر خزانه، پشتوانه فیزیکی در محلی متمرکز نگهداری می‌شود. بنابراین باید میان سه چیز تفاوت گذاشت: ارزش اقتصادی طلا، حق مطالبه طلا و در اختیار داشتن قطعه‌ای از طلای فیزیکی. طلای قابل خرید، طلای قابل تحویل

تبلیغ اصلی بسیاری از سکوها بر پایین بودن حداقل مبلغ خرید متمرکز است. با این‌ حال، حداقل خرید لزوما به معنای امکان تحویل فیزیکی طلا در همان مقیاس نیست. برای نمونه، یکی از این سکوها در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرده است که تحویل فیزیکی تنها در قالب شمش‌های ۵، ۱۰ و ۲۰ گرمی امکان‌پذیر است؛ درحالی‌که خرید در مقیاس‌های بسیار خردتر نیز در این سکو انجام می‌شود. سکوی دیگری نیز در اطلاعیه رسمی خود از فعال بودن امکان ثبت درخواست تحویل فیزیکی خبر داده است. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که حداقل میزان خرید و حداقل میزان قابل تحویل، دو آستانه متفاوتند.

این تفاوت در مدل اقتصادی سکوها اهمیت زیادی دارد. بخش بزرگی از مشتریان، سرمایه‌گذاران خرد هستند و موجودی‌شان کمتر از حداقل تحویل است. برای این گروه، محصول اصلی نه یک شمش در جیب، بلکه امکان قرار گرفتن در معرض قیمت طلا و فروش ریالی آن است. …