مجید قیصری: مردم ما ناگزیر از مقاومت هستند

به گزارش خبرگزاری مهر، نشست «داستان جنگ؛ از رخداد تا تجربه» سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۶، در محل مؤسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب، با حضور مجید قیصری و علیرضا شفاه و به میزبانی محمدقائم خانی برگزار شد. این نشست، دومین جلسه از سلسله‌نشست‌های تخصصی «ادبیات، جنگ و جامعه» بود که مؤسسه شهرستان ادب با هدف توجه به زوایای مؤثر جنگ و ظرفیت‌های مغفول‌مانده ادبیات داستانی برگزار می‌کند.

در ابتدای این نشست، محمدقائم خانی با اشاره به سرراستی عناوین این سلسله‌نشست‌ها، پرداختن به موضوعات مطرح‌شده را برای مهمانان، از جنس امور «سهل ممتنع» دانست. او با بدیهی دانستن پیوند میان حادثه و تجربه در داستان و زندگی، بیان گفتاری نو و متمایز درباره نقش ادبیات در جنگ را دشوار عنوان کرد؛ چراکه هیچ داستانی بدون شکل‌گیری شخصیت‌ها در دل حوادث ساخته نمی‌شود و هیچ تجربه‌ای در زندگی انسان، فارغ از اتفاقات بزرگ پیرامون او نیست. به گفته او، در این جلسه قرار است با حرکت مداوم از حادثه به تجربه، امکان‌های ظهور شخصیت مورد بررسی قرار گیرد.

مجید قیصری، به‌عنوان نخستین سخنران، با تفکیک «زیست تجربی» از «تجربه زیسته»، اولی را امری عینی و عمومی دانست که میان گروهی از انسان‌ها مشترک است و دومی را حاصل تأثیر حادثه بر هر یک از انسان‌ها توصیف کرد. به اعتقاد او، ادبیات زمانی شکل می‌گیرد که زیست تجربی مشترک به سمت تجربه زیسته آدم‌ها حرکت کند. زمانی که امر بیرونی در انسان‌های مختلف به امری درونی تبدیل می‌شود، داستان شکل می‌گیرد.

او در ادامه افزود که ممکن است چند نفر در یک موقعیت واحد، مانند جنگ، حضور داشته باشند، اما روایت هر یک از آنها از آن موقعیت کاملاً متفاوت باشد. ادبیات، منظرهای متفاوت را به رسمیت می‌شناسد؛ درست شبیه حکایت مشهور مولانا درباره فیل در تاریکی. هرکس بخشی از فیل را درک می‌کند و با پرورش دریافت خود، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. ما به خودِ پدیده یا همان «فیل» دسترسی مستقیم نداریم، بلکه تجربه و درک خودمان از واقعیت را بیان می‌کنیم.

علیرضا شفاه: انسانِ داستان‌دار از نظر عاطفی به اصل زندگی نزدیک‌تر است …