سعدی بی‌گمان اقتصاددان نبود و در قرن سیزدهم میلادی/هفتم هجری نظریۀ اقتصادی به معنایی که بعداً در قرن هجدهم در اروپا تکوین یافت، وجود نداشت. به‌فرض اگر در متون کلاسیک اعم از گلستان سعدی یا هر متن کهن دیگری، بتوان نشانه‌هایی از نظریه‌های مدرن را پیدا کرد، باز نمی‌توان نتیجه گرفت که بهترین شیوۀ آموختن …

در سال‌های اخیر، پژوهشگران با کمک هوش مصنوعی موفق شده‌اند به متون رمزگذاری‌شده تاریخی دست پیدا کنند؛ اسنادی که قرن‌ها در آرشیوها و کتابخانه‌ها بدون خوانده شدن باقی مانده بودند.

به مرور زمان در قرن‌های هفتم، هشتم و نهم در متون نثر ما مثل کتاب کلیله و دمنه، مرزبان‌نامه، تاریخ جهانگشای جوینی و نادری و دیگر کتب تاریخی این قرن‌ها واژه‌های عربی به قدری افزونی می‌گیرند که کلمات فارسی در بین آنها گم می‌شد. کلمات دشوار و ثقیل که ما امروز خیلی از آنها را کمتر می‌شناسیم. مثل منافست یا …

توسعه، واژه‌ای که بارها در رسانه‌ها، سخنرانی‌ها و متون رسمی به کار رفته، در جامعه ما کمتر به معنای واقعی و بنیادی خود فهمیده شده است. اغلب، توسعه به‌عنوان واکنشی به رخدادها و بحران‌ها تفسیر می‌شود، نه به‌عنوان یک پروژه تاریخی و تمدنی. وقتی جنگی آغاز می‌شود، از «توسعه در شرایط جنگ» سخن گفته می‌شود؛ در …

مفاهیم «قوم برگزیده» و تمایزات در متون یهودی بسته به تفسیرهای تاریخی، به برداشت‌های گوناگون از معنوی تا قوم‌گرایانه منجر شده است.

بیست‌وسوم ذی‌القعده در میان برخی نقل‌های تاریخی و روایی، روزی منسوب به شهادت امام رضا(ع) دانسته شده است؛ روزی که در متون دینی از آن به عنوان روز زیارتی امام رضا(ع) نیز یاد شده و شیعیان را به توجه ویژه به زیارت آن حضرت فرا می‌خواند.

عراق که در متون تاریخی به «ققنوس دجله» تشبیه شده، در سال‌های اخیر توانسته به یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر ارزی در منطقه تبدیل شود.

عراق که در متون تاریخی به «ققنوس دجله» تشبیه شده، در سال‌های اخیر توانسته به یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر ارزی در منطقه تبدیل شود.

قدیمی‌ترین شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که قدمت استقرار در سواحل خلیج فارس به هزاره پنجم پیش از میلاد بازمی‌گردد. نام «خلیج فارس» برای نخستین بار در متون و کتیبه‌های دوره هخامنشیان (حدود ۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) ثبت شده است. در آن دوران، این دریا با عنوان «دریای پارس» یا «Sinus Persicus» شناخته می‌شد. …

خلیج فارس یا شاخاب پارس که در اسناد کهن و متون تاریخی با نام «دریای پارس» خوانده می‌شود، فراتر از یک گذرگاه آبی، همواره ستون فقرات امنیت، سیاست و اقتصاد فلات ایران بوده است.

مدیر متون و ادبیات نمایشی اداره کل هنرهای نمایشی رادیو و رادیو نمایش گفت: ایران‌دوستی در رادیو نمایش تنها یک مضمون گذرا و مناسبتی نیست، بلکه از پیوند با هویت فرهنگی و تاریخی ما جان می‌گیرد و در تولیدات نمایشی نمود پیدا می‌کند.

آل سعود هیچ‌تفاوتی با آل یهود ندارد اما چرا؟ بنا داریم به این‌سوال براساس متون تاریخی و رسانه‌ای پاسخ دهیم.

استفاده از واژه‌هایی مانند «احتمالا» نه نشانه تردید، بلکه بیانگر پایبندی به روش علمی است؛ زیرا تاریخ حاصل تطبیق مستمر روایت‌ها، اسناد و شواهد گوناگون است و به ندرت می‌توان درباره آن حکم قطعی صادر کرد.

در پیام تسلیت علی‌اکبر صالحی آمده است: آن بزرگ‌مرد دانش، عمر گرانمایه خویش را وقف خواندن، فهمیدن و فهماندن صدای نیاکان این خاک کرد. سال‌ها پژوهش خستگی‌ناپذیر در حوزه زبان‌های اکدی و ایلامی و تلاش برای گشودن راز کتیبه‌ها و گل‌نوشته‌های کهن، نام او را به عنوان یکی از ستون‌های استوار ایران‌شناسی در روزگار …

با بررسی متون تاریخی و ادبی ایران به‌روشنی می‌توان دریافت که نماد «شیر و خورشید» ریشه‌ای عمیق و ایرانی دارد. این نشان، پیش از تحولات سیاسی دوره‌های متأخر، در فرهنگ و هنر ایران حضوری دیرینه داشته و در طول قرن‌ها معانی متنوعی یافته است.

با بررسی متون تاریخی و ادبی ایران به‌روشنی می‌توان دریافت که نماد «شیر و خورشید» ریشه‌ای عمیق و ایرانی دارد. این نشان، پیش از تحولات سیاسی دوره‌های متأخر، در فرهنگ و هنر ایران حضوری دیرینه داشته و در طول قرن‌ها معانی متنوعی یافته است.

با بررسی متون تاریخی و ادبی ایران به‌روشنی می‌توان دریافت که نماد «شیر و خورشید» ریشه‌ای عمیق و ایرانی دارد. این نشان، پیش از تحولات سیاسی دوره‌های متأخر، در فرهنگ و هنر ایران حضوری دیرینه داشته و در طول قرن‌ها معانی متنوعی یافته است.

جشن اسفندگان یا سپندارمذگان، یکی از آیین‌های کهن ایرانی، مصادف با پنجم اسفند است؛ جشنی که به‌گفته پژوهشگران، نماد گرامی‌داشت زن و زندگی محسوب می‌شود و در متون تاریخی از آن با عنوان «عید زنان» یاد شده اما به دلیل بی توجهی سیاست گذاران، گرد فراموشی بر آن نشسته است.

«مرگ یزدگرد»، حماسه‌ای کهن، نوشته زنده‌یاد بهرام بیضایی است که نزدیک به نیم قرن از نگارش آن می‌گذرد، اما همچنان با زیست امروز ما بی‌ارتباط نیست و ظرفیت دراماتیک خود را از دست نداده است. اثری که بار دیگر نشان می‌دهد برخی متون نمایشی، فراتر از زمانه خود حرکت می‌کنند و در بزنگاه‌های تاریخی، دوباره خوانده …

برای فهم وضعیت زن در غرب و خاستگاه فمینیسم، نمی‌توان از زمینه تاریخی و الهیاتی آن چشم پوشید. بخش مهمی از بحران زن در تمدن غرب، نه از اقتصاد یا سیاست، بلکه از خوانش تحریف‌شده متون مقدس یهودی–مسیحی سرچشمه می‌گیرد؛ خوانشی که در قرون متمادی، مبنای انسان‌شناسی و جنسیت‌شناسی غرب بوده است.

تفاوت چهارچوب و چارچوب در چیست؟ بررسی ریشه تاریخی، معنای لغوی و کاربرد صحیح این دو واژه در متون رسمی، محاوره و شعر با استناد به اشعار کهن و لغتنامه دهخدا.

پوشش از نخستین جلوه‌های تمدن انسانی و یکی از ویژگی‌های متمایز انسان در مقایسه با سایر موجودات است. لباس، افزون بر نقش حفاظتی در برابر عوامل طبیعی، همواره با مفاهیمی چون حیا، عفت، زیبایی و هویت فرهنگی پیوند داشته است. بررسی متون دینی، شواهد تاریخی و دیدگاه اندیشمندان نشان می‌دهد که گرایش به پوشش، به‌ویژه …

نام مبارک علی به دلیل بار اعتقادی، فرهنگی و تاریخی غنی، همچنان یکی از پرانتخاب‌ترین نام‌ها در میان خانواده‌های ایرانی به شمار می‌رود.

آخرین خبر/ که در آن کشتی‌ها ملاقاتی باشکوه با یکدیگر دارند بندر تاریخی کنگ دارای قدمتی بیش از ۳۰۰۰ سال است و بر اساس متون تاریخی، هسته این شهر در طول این دوران پنج بار تغییر مکان داده و آنچه امروز کنگ نامیده می‌شود با قدمتی بیش از ۴۰۰ سال دارای بافتی سالم، پویا، سرزنده و ارزشمند بوده و زندگی در آن ج

باستان‌شناسان با کمک علم و فناوری، رازهای مهمی را افشا و بقایای بناهای تاریخی بسیاری را از زیر خاک بیرون آورده‌اند. با این حال، دانشمندان فقط از وجود برخی از شهرهای باستانی فقط به واسطه ذکر نام آن‌ها در برخی متون تاریخی مطلع هستند و هنوز موفق نشده‌اند این شهرها را پیدا کنند.

باستان‌شناسان به کمک متون تاریخی از وجود برخی شهرهای مهم باستانی آگاه هستند، اما تاکنون نتوانسته‌اند آن‌ها را پیدا کنند.

باستان‌شناسان به کمک متون تاریخی از وجود برخی شهرهای مهم باستانی آگاه هستند، اما تاکنون نتوانسته‌اند آن‌ها را پیدا کنند.

باستان‌شناسان به کمک متون تاریخی از وجود برخی شهرهای مهم باستانی آگاه هستند، اما تاکنون نتوانسته‌اند آن‌ها را پیدا کنند.

باستان‌شناسان به کمک متون تاریخی از وجود برخی شهرهای مهم باستانی آگاه هستند، اما تاکنون نتوانسته‌اند آن‌ها را پیدا کنند.

اخیراً ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است که که با بهره‌گیری از تکنیک‌های بصری و روایتی رازآلود، مدعی است ریشه «جادو» به ایران و طبقه «مغان» بازمی‌گردد. این ویدئو با تلفیق مفاهیم الهیاتی، اسطوره‌شناسی و وقایع تاریخی، ادعاهایی را مطرح می‌کند که در نگاه اول جذاب، اما از منظر متون اصیل دینی و تاریخی …

عبدالکریم سروش نیز مانند بسیاری از هم‌نسلان و هم‌عصرانش قابلیت نقد بسیار دارد. خصوصا اینکه اگر قرار باشد خارج از متن‌های تاریخی مواضع را نقد کنی، این نسل تاریخی - انقلابی بسیار مورد نقد و گاهی مورد خشونت کلامی قرار می‌گیرند. اما به نظرم علیرغم پذیرش یا عدم پذیرش نقدها، علیرغم همه متون از سر پشیمانی …

اندیشه «انتظار فرج» و ظهور منجی موعود، جایگاهی ریشه‌دار در آیین یهود دارد و در متون مقدس آنان بارها به آن تصریح شده است. عهد عتیق و نوشته‌های انبیا، با ترسیم آینده‌ای سرشار از عدالت، از امید تاریخی قوم یهود به ظهور «مسیحا» پرده برمی‌دارند.

هوش مصنوعی تصویری از دیوار بزرگ گرگان را بازسازی کرده است؛ این دیوار که سال‌هاست زیر خاک مدفون شده، بعد از دیوار چین، طولانی‌ترین دیوار تاریخ جهان به‌شمار می‌رود. این دیوار مربوط به دورۀ ساسانی است که با بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول و سیستم آب‌رسانی پیشرفته، مرزهای شمالی ایران را در برابر هجوم بیگانگان بیمه …

پژوهشگران با استفاده از سالنامه‌های باستانی چین، نخستین خورشیدگرفتگی ثبت‌شده جهان را تأیید و خطا‌های محاسباتی چرخش زمین را اصلاح کردند.

خورشیدگرفتگی موردنظر در روز ۱۷ ژوئیه ۷۰۹ سال پیش از میلاد مسیح، براساس نوشته‌ای تاریخی با عنوان «سالنامه‌های بهار و پاییز»» (Spring and Autumn Annals) رخ داده است. نکته این است که این گزارش حدود دو تا سه قرن پس از وقوع خورشیدگرفتگی گردآوری شده است.

«تاریخ خنده» با بهره‌گیری از متون مقدس، منابع تاریخی، آرای فیلسوفان، مشاهدات اجتماعی و تجربه‌های زیسته، در پی آن است تا چیستی و چرایی خندیدن، مرزها و جایگاه آن را در حیات فردی و جمعی بشر از منظری جامع و متأملانه روشن کند.