خانیکی پیر خانیکی نوزاد

دکتر هادی خانیکی است. صاحب نظر و صاحب نام در رشته ارتباطات و روزنامه نگاری. مرد نام آشنای حوزه سیاست هم هست. اما من چهل سال است او را می‌شناسم. اغلب با عنوان آقا هادی خطاب‌اش می‌کنم. چهل سال پیش او دانشجوی دکتری بود من هنوز دانشجوی لیسانس. در این مدت اغلب نوشته‌های او را دنبال کرده‌ام. سیر فکری شان را می‌شناسم. شاید همین سابقه طولانی شناخت سبب شده بود بسیاری از متون ایشان را اغلب تکرار مطالب قبلی بدانم کمتر احساس کنم بداعتی در متون شان هست.

اما بیماری سرطان نقطه عطفی در ذهن و روان و قلم ایشان بود.

متونی که خانیکی در ایام بیماری نوشت، نسبت به متون قبل یک ویژگی مهم داشت: سرشتی جدالی پیدا کرده بود. از یک طرف خانیکی می‌خواهد همان باشد که بود. اما عقل و اراده‌اش قادر به کنترل فوران شورمندی زندگی یا به قول فروید ساحت لیبیدویی وجودش نیست. انگار یک خانیکی جوان یک خانیکی نوزاد است که رخ نشان می‌دهد. متن به متون سابق شباهت هایی دارد. اما حفره‌های فروانی در متن دهان گشوده اند و کلمات تازه، چشم‌اندازهای بدیع و صراحتی شگفت به سوی خواننده پرتاب می‌شوند و مخاطب را به وجد می‌آورند. یک خانیکی تازه در حال تولد بود، اگرچه خانیکی شناخته شده تلاش می‌کرد آن را حتی الامکان بپوشاند.

چه اتفاقی افتاده بود و در نگاه و نقش یک مرد سیاسی چه پیامدی داشت؟

ما اهالی قلم و گفتار، گرفتار زندان مفاهیم هستیم. درست مثل تاکسی رانی که در حصار اتوموبیل خود زندگی می‌کند و بقالی که در حصار مغازه‌اش. مفاهیم برای فهم جهان کار می‌کنند. ما خود و جهان را بی وساطت زبان نمی‌شناسیم. اما فهم همانقدر که جهان را قابل شناخت می‌کند، میان ما و جهان فاصله می‌اندازد. مفاهیم به ما امکان شناخت می‌دهند اما با این بها که میان ما و جهان انفصال ایجاد ‌کنند. جدایی ساحت فهم از نفس عالم، ساحت آگاهی را فقیر می‌کند. سرد و بی خون و بی تپش.

پیامد این وضعیت در عالم سیاست، فاصله‌ای است که میان زبان سیاست و آلام و داشته‌ها و ناداشته‌های زندگی مردمان ایجاد می‌کند. …