یکی از عادتهای مخربی که متأسفانه در سالهای اخیر در شهرهای ما رواج یافته، نورپردازی بناهای مسکونی است؛ پدیدهای که گاه از سوی افرادی ترویج میشود که صرفاً با سفر به کشورهای غربی و مشاهده نورپردازی برخی بناهای شاخص، به این نتیجه رسیدهاند که نورپردازی ساختمان میتواند به اعتبار و شخصیت بنا و حتی جایگاه اجتماعی ساکنان آن کمک کند و به ابزاری برای نمایش، تمایز و فخرفروشی تبدیل شود.
این در حالی است که نورپردازی معماری در بسیاری از شهرهای جهان، صرفاً برای بناهای شاخص، تاریخی و دارای ارزشهای فرهنگی یا کارکردی ویژه، مانند موزهها، یادمانها و ساختمانهای عمومی مهم، به کار میرود؛ بناهایی که میتوانند به هویت و شخصیت شهر، بهویژه در ساعات شب، کمک کنند و همچون یک نماد، نشانه یا نقطه راهنما در ساختار شهری دیده شوند. حتی در مورد این بناها نیز نورپردازی زمانی ارزشمند است که آگاهانه، متناسب با ویژگیهای معماری، زمینه شهری و نیازهای محیطی طراحی شده باشد.
اما در ایران، این روند تا جایی پیش رفته که نورپردازی به بخش قابلتوجهی از بناهای مسکونی نیز تسری پیدا کرده است؛ نورهایی که گاه در تمام ساعات شب روشن هستند و نهتنها برای ساکنان خود ساختمان، بلکه برای همسایگان و سایر افراد آن محله مزاحمت ایجاد میکنند و آسایش و خواب آنان را تحت تأثیر قرار میدهند. مسئله اینجاست که در بسیاری از موارد، برای چنین مداخلاتی پاسخگویی یا نظارت مشخصی وجود ندارد و حق شهروندان برای برخورداری از آرامش و تاریکی شب بهسادگی نادیده گرفته میشود. …
