205روز پیش ترامپ درست در جایی که جنگ آغاز شد؛ فکر میکرد در یک روز زمستانی و در یک سکانس هالیوودی صحنهای درام خلق میکند و پرونده ایران را برای همیشه میبندد و این تمدن را (مطابق صحبتهای پیشین) خودش نابود میکند، اما دیوار واقعیت سفتتر از آن بود که او تصور میکرد. اینجا ایران است، اینجا مانند دیگر کشورهای منطقه با قراردادی مثل سایکس پیکو یا خطکشیهای تحمیلی به وجود نیامده تا امروز کسی بتواند موجودیت تمدنش را زیر سؤال ببرد.
توقف فرمان کاخ سفید پشت درهای ساختمان اکلز
ساختمان اکلز در میان مردم ساکن در واشنگتن نامی آشناست؛ مقر اصلی هیئتمدیره فدرال رزرو در واشنگتن. شاید مهمترین پیام تصمیم اخیر فدرالرزرو نه در عدد نرخ بهره، بلکه در فاصلهای باشد که میان اراده کاخ سفید و تصمیم یکی از قدرتمندترین نهادهای اقتصادی آمریکا آشکار شد. دونالد ترامپ ماههاست خواهان کاهش شدید نرخ بهره است و حتی پس از نشست اخیر تأکید کرد نرخها باید به یک درصد یا کمتر برسند؛ اما فدرالرزرو تحت ریاست کوین وارش (همان فردی که ترامپ او را برای جانشینی جروم پاول برگزیده بود) درست در جهت مخالف حرکت کرد و نرخ هدف را ۲۵ واحد پایه، به محدوده ۳. ۷۵ تا ۴ درصد افزایش داد. این تصمیم نیز نه با شکاف، بلکه با رأی ۱۲ به صفر اتخاذ شد؛ در واقع این واقعه را میتوان نمایشی صریح از استقلال نهادی بانک مرکزی در برابر فشار سیاسی قلمداد کرد.
اما این اتفاق در میان مخالفان ترامپ ماجرا معنایی سیاسیتر دارد: رئیسجمهوری که بارها خواسته خود را درباره نرخ بهره با صراحت بیان کرده، اکنون شاهد آن است که حتی نهادی به ریاست منصوب خودش نیز حاضر نیست سیاست پولی را با مطالبه و درخواست کاخ سفید تنظیم کند. این وضعیت میتواند پرسشهایی درباره محدوده نفوذ سیاسی ترامپ بر ساختار حکمرانی اقتصادی آمریکا ایجاد کند، هرچند حامیان استقلال فدرالرزرو دقیقاً همین فاصله از دولت را نشانه سلامت نهادی میدانند. در سطح بازارها نیز واکنش اولیه تند بود؛ پس از اعلام تصمیم، داوجونز (یک شاخص بازار سهام در ایالات متحده) با افت مواجه شد و بازده اوراق خزانه بالا رفت، زیرا سرمایهگذاران احتمال دادند دوره نرخهای بالا طولانیتر شود. …
