در کشمکش با سنت ادبی غرب

   محسن امام‌وردی ویراستار فارسی کتاب اتوبیوگرافی سرخ  /    او را پیش از هر چیز به عنوان یک مترجم کارآزموده می‌شناسند. کارسن تاکنون چندین متن کلاسیک یونانی را به انگلیسی برگردانده است، اما اهمیت کار او فراتر از فعالیت‌های ترجمه‌ای متعارف قرار می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که در آثار تألیفی‌اش نیز رگه‌های عمیقی از ترجمه جریان دارد. می‌توان گفت آثار او سه‎گانه‌ای منحصربه‌فرد از ترجمه، اقتباسش و بازنویسی را شکل می‌دهند. این آمیزش شگفت‌انگیز و تنش‌آلود میان متون کهن و نگاه معاصر، خمیرمایه اصلی خلاقیت اوست.

 

 دشواری ترجمه آثار میان‌ژانری

مواجهه با آثار چندژانری همواره یکی از دشوارترین چالش‌ها در حوزه ترجمه و بازنویسی ادبی است. کتاب «اتوبیوگرافی سرخ»، اثر برجسته و تأثیرگذار آن کارسن، نمونه‌ای اعلا از همین آثار چندساحتی به شمار می‌رود که ساختار آن مرزهای میان نظم و نثر را درهم می‌شکند. این اثر از یک‌سو از روایت‌های غیرشعری بهره می‌برد و از سوی دیگر بخش قابل‌توجهی از آن در قالب شعر جریان دارد؛ در کنار این تنوع فرمی، ارجاعات پرتکرار و عمیقی به اسطوره‌های یونان باستان، به‌ویژه شخصیت‌های گریون و هراکلس، در متن به چشم می‌خورد. چنین ویژگی‌های چندوجهی و پیچیده‌ای اقتضا می‌کرد که فرآیند برگرداندن و بازخوانی آن به دست مترجمی جامع‌الاطراف سپرده شود؛ کسی که همزمان بتواند از عهده ترجمه لطافت‌های شاعرانه و استحکام نثر داستانی برآید و در عین حال تسلط همه‌جانبه‌ای بر متون کلاسیک یونانی داشته باشد تا لایه‌های پنهان اثر به تمامی آشکار شود. …