طبق شواهد مستند تاریخی، نخستینبار مقدمات تشکیل بانک ملی ایران در سال ۱۲۵۸ هـ. ش. به اصرار مردم و با همراهی بازرگان و سرمایهدار مشهور آن زمان، حاج محمدحسن امینالضرب و همگامی یکصد نفر از تاجران سرشناس، عملی گردید. نوشته های مشابه رونمایی از پروژه نظارت و بازرسی ریسک محور از شعب در بانک ملی ایران 1399/04/15 هشدار بانک ملی ایران به مشتریان: پیش از خرید آنلاین طلا، اعتبار سکوها را بررسی کنید 1404/01/20
گفته شده مردان اموال اضافی خود را فروختند و بانوان جواهرات خود را به پول نقد تبدیل کردند و همگی وجوه را به حجره حاج امینالضرب بردند. امینالضرب نخستین بار تأسیس بانک را به ناصرالدین شاه پیشنهاد کرده بود. ۲۷ سال پس از این پیشنهاد، او موضوع را به مجلس برد تا در سال ۱۲۸۵ هـ. ش.
پس از استقرار مشروطیت، مقدمات تصویب ایجاد بانک فراهم گردد. نمایندگان مجلس شورای ملی دوره اول، به طور جدی به طرح تأسیس بانک ملی توجه کرده و پس از مدتها مذاکره فشرده، قانون تأسیس بانک ملی را تصویب و اساسنامهای برای چگونگی و حیطه فعالیت آن تدوین کردند.
اما این طرح به دلایل مختلف ازجمله بحران مالی گسترده دولت و حکومت وقت و کارشکنی خارجیها، با شکست مواجه شد و بهرغم تمام تلاشهایی که از سوی نمایندگان، تجار و اقشار مختلف مردم صورت میگرفت، در آن مقطع، تأسیس بانک ملی به سرانجام نرسید. با شروع جنگ جهانی اول، کار به تعویق افتاد (البته کارشکنی روسها و انگلیسیها که منافع زیادی در بانکداری ایران داشتند هم در این اتفاق مؤثر بود). 1307: تأسیس بانک ملی …
