با توجه به اتفاقاتی که در صحنه بینالملل رخ داد، نقش همکاریهای منطقهای و فرامنطقهای و همچنین سازمانهایی که از کشورهای مستقل و قدرتهای نوظهور تشکیل شدهاند، بسیار پررنگ شد. شاید ابتدا سازمان همکاری شانگهای را داشتیم که در حوزههای سیاسی، امنیتی و دفاعی میتوانست نقش بسیار جدی ایفا کند و کشورهایی مانند روسیه و چین در آن حضور داشتند.
پس از آن، بحث ایجاد سازمانی به نام «بریکس» مطرح شد. پنج کشور که قدرتهای نوظهور بودند یعنی چین، روسیه، هند، برزیل و آفریقای جنوبی، هسته اولیه بریکس را تشکیل دادند. برخی از این کشورها در عرصه جهانی رتبههای دوم و سوم اقتصادی را به خود اختصاص دادهاند. این مسأله نشاندهنده شکلگیری وضعیت جدیدی در عرصه بینالمللی بود.
گرایش اولیه بریکس بیشتر اقتصادی بود و سازوکارهایی که اعضای این سازمان ایجاد کردند، مقابله با یکجانبهگرایی آمریکا و بهرهگیری این کشور از اهرم دلار برای اعمال فشار اقتصادی بر کشورهای مختلف و همچنین استفاده از تحریم را دنبال میکرد. این جبهه نوظهور اقتصادی با عضویت اعضای جدید، ازجمله کشور ما، ارتقای جایگاه و نفوذ پیدا کرده و طبیعتا نقش آن از یک سازمان صرفا اقتصادی به یک پیمان سیاسی ــ اقتصادی تغییر کرده است. …
