سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) پس از مذاکرات و رایزنیهای فراوان میان چند کشور تولیدکننده نفت و با نقشآفرینی مؤثر ونزوئلا و بهویژه «خوان پابلو پرز آلفونزو»، وزیر نفت وقت این کشور، سرانجام در ۱۴ سپتامبر ۱۹۶۰ در بغداد تأسیس شد. در این نشست، کشورهای ونزوئلا، ایران، عراق، کویت و عربستان سعودی بر سر ایجاد این سازمان به توافق رسیدند.
دلایل تأسیس اوپک را باید در رفتار شرکتهای بزرگ نفتی با کشورهای تولیدکننده در دهههای پیش از آن جستوجو کرد که در بسیاری موارد به زیان کشورهای صاحب منابع نفتی بود و حتی پس از جنگ جهانی دوم نیز ادامه داشت. در شرایطی که کشورهای درگیر جنگی خانمانسوز، پس از پایان جنگ جهانی دوم، برای بازسازی اقتصاد و زیرساختهای خود و حرکت به سمت توسعه صنعتی به انرژی بیشتری نیاز داشتند، قیمت نفت همچنان کاهش مییافت. در چنین شرایطی، ایجاد سازمانی مشترک میان کشورهای تولیدکننده نفت میتوانست واکنشی به قدرت و رفتار شرکتهای بزرگ نفتی و تلاشی برای افزایش نقش کشورهای صاحب منابع در تعیین سرنوشت نفت خود باشد. …
