بازار صرفه جویی آب؛ نسخه اقتصادی برای بحران آب یا یک بازار جدید؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، عیسی بزرگ زاده، سخنگوی صنعت آب کشور، اخیرا اعلام کرده است که آیین نامه مرتبط با این بازار در کمیسیون فرعی برنامه و بودجه دولت تصویب شده و پس از طی مراحل قانونی، مسیر آن برای تصویب در هیئت دولت دنبال خواهد شد. به گفته او، پس از ابلاغ آیین نامه، راه برای راه اندازی بازار بهره وری آب هموارتر می شود. اصل ایده روشن است: فرد یا مجموعه ای که با سرمایه گذاری یا تغییر روش مصرف، میزان مصرف آب را کاهش می دهد، بتواند ارزش اقتصادی صرفه جویی ایجاد شده را دریافت کند. چنین سازوکاری در حوزه انرژی نیز سابقه دارد و برای گواهی صرفه جویی، چارچوب هایی برای اندازه گیری، صدور و تسویه گواهی طراحی شده است. اما انتقال این منطق به حوزه آب، به مراتب پیچیده تر است؛ چرا که آب صرفا یک نهاده اقتصادی نیست و محل، زمان، کیفیت و منشأ صرفه جویی در آن اهمیت تعیین کننده دارد. «صرفه جویی» دقیقا چیست؟

مهم ترین پرسش پیش روی وزارت نیرو این است که وقتی گفته می شود «صرفه جویی» قابل معامله خواهد بود، منظور دقیقا چیست؟

اگر یک کشاورز با تغییر روش آبیاری، برداشت آب از چاه خود را کاهش دهد، آیا تمام آب کمتر برداشت شده صرفه جویی محسوب می شود؟

اگر کارخانه ای مصرف آب خود را کاهش دهد، آیا این کاهش به معنای آزاد شدن همان حجم آب در منبع است؟

اگر کاهش مصرف در یک آبخوان اتفاق بیفتد، آیا امکان انتقال ارزش آن صرفه جویی به یک صنعت یا مصرف کننده در حوضه ای دیگر وجود خواهد داشت؟

این پرسش ها از آن جهت اهمیت دارد که کاهش مصرف در نقطه مصرف لزوما معادل افزایش آب قابل دسترس در طبیعت نیست.

بنابراین بازار بهره وری آب پیش از هر چیز به یک نظام دقیق «اندازه گیری، گزارش دهی و راستی آزمایی» نیاز دارد؛ نه صرفا یک سازوکار معاملاتی. خطر «صرفه جویی کاغذی»

یکی از مهم ترین ریسک های بازار جدید، ایجاد گواهی هایی است که پشتوانه واقعی و قابل سنجش در منابع آب ندارند.اگر مبنای محاسبه صرفه جویی، مصرف تاریخی یا الگوی مصرفی باشد که خود دقیق اندازه گیری نشده، ممکن است کاهش اعلام شده ناشی از تغییر واقعی در برداشت نباشد. …