تندخوانی؛ سرعت بیشتر برای مطالعه بیشتر، نه یادگیری یک‌باره

سیدمجتبی حورایی در گفت‌وگو با ایسنا درباره سازوکارهای علمی فرایند خواندن و پردازش اطلاعات و ارتباط افزایش سرعت مطالعه با یادگیری و ماندگاری مطالب اظهار کرد: اصل تندخوانی موضوعی درست است. افراد می‌توانند سرعت مطالعه خود را افزایش دهند، بدون اینکه لزوماً آسیبی به درک مطلب وارد شود. این موضوع هم از نظر تجربه و هم در عمل قابل اثبات است.

وی افزود: اتفاقاً زمانی که سرعت مطالعه افزایش پیدا می‌کند، در برخی شرایط تمرکز انسان نیز بیشتر می‌شود. برای مثال، اگر فردی با سرعت بسیار پایین رانندگی کند، مثلاً با سرعت ۳۰ کیلومتر در ساعت، فرصت دارد به اطراف نگاه کند، تابلوهای خیابان را ببیند، داشبورد را باز کند و چیزی از داخل آن بردارد، زیرا سرعت پایین است. اما وقتی سرعت بالاتر می‌رود، به‌صورت طبیعی توجه و تمرکز فرد بیشتر می‌شود. در مطالعه نیز چنین حالتی می‌تواند وجود داشته باشد. بنابراین نمی‌توان گفت افزایش سرعت مطالعه الزاماً موجب کاهش درک مطلب می‌شود؛ بلکه در شرایط مناسب حتی می‌تواند تمرکز را افزایش دهد.

افزایش چندبرابری سرعت مطالعه ادعایی اغراق‌آمیز است

این مدرس مهارت‌های توسعه فردی با اشاره به اینکه سرعت مطالعه از نظر علمی تا چه اندازه قابل افزایش است و افزایش سرعت از چه نقطه‌ای ممکن است به کاهش درک مطلب منجر شود، گفت: اصل افزایش سرعت مطالعه امکان‌پذیر است، اما گاهی با مؤسساتی مواجه می‌شویم که ادعا می‌کنند می‌توانند سرعت مطالعه افراد را چند برابر افزایش دهند. چنین ادعایی به این شکل قابل پذیرش نیست و اگر سرعت مطالعه بیش از اندازه افزایش پیدا کند، قطعاً می‌تواند به درک محتوا لطمه بزند.

حورایی ادامه داد: نمی‌توان یک عدد مشخص برای میزان افزایش سرعت مطالعه همه افراد تعیین کرد، زیرا شرایط متفاوت است. باید دید فرد چه متنی را مطالعه می‌کند، چه میزان دانش قبلی درباره آن موضوع دارد و محتوای مورد مطالعه تا چه اندازه آسان یا دشوار است. برای مثال، مطالعه یک کتاب فیزیک با مطالعه یک کتاب تاریخی یا شعر تفاوت دارد. بنابراین نمی‌توان گفت سرعت مطالعه همه افراد باید به یک میزان افزایش پیدا کند. …