آغاز شیفت دوم کار در خانه و حس «گناه مادری» زنان شاغل

سارا گلستانی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره حس «گناه مادری» که می‌تواند آرامش روانی مادران شاغل را برهم بزند گفت: «گناه مادری» یک خطای شناختی رایج است، صدایی درونی که مدام می‌گوید «هرچقدر هم تلاش کنی، کافی نیست.» این احساس، نه یک واقعیت، بلکه یک «قضاوت درونی سخت‌گیرانه» است که مادر را در یک چرخه دائمی خودسرزنش‌گری گرفتار می‌کند. این وضعیت، انرژی روانی مادر را تخلیه کرده و باعث می‌شود او حتی در زمان‌هایی که کنار خانواده است، به‌دلیل مشغولیت ذهنی و اضطراب، حضور باکیفیتی نداشته باشد.

این روانشناس اظهار کرد: جامعه ما هنوز زنان را با استانداردهای سنتی یعنی مادری که فقط در خانه حضور دارد، در کنار دنیای مدرن یعنی زنی که نقش‌های اجتماعی دارد، قضاوت می‌کند.

گلستانی ادامه داد: این «تضاد نقش‌ها» فشار زیادی ایجاد می‌کند، چرا که زن مجبور است بین «ایده‌آل‌های کهن» و «واقعیت‌های امروز» دست‌ و پا بزند. این فشار، منجر به اضطراب عملکرد می‌شود، جایی که مادر حس می‌کند باید در هر دو جبهه نمره ۲۰ بگیرد، در حالی که این انتظار ناممکن است.

افسانه‌ خطرناک «تعادل»

وی با اشاره به این‌که آیا «تعادل کار و زندگی» برای مادران دست‌یافتنی است یا تنها افسانه‌ای استرس‌زاست؟ گفت: به نظر من «تعادل» یک افسانه خطرناک است، چرا که واژه تعادل، ترازویی را تداعی می‌کند که همواره باید در حالت مساوی باشد، اما زندگی همواره در تلاطم است. به جای تعادل، باید به «مدیریت اولویت‌ها» فکر کنیم، چرا که برخی روزها کار و برخی روزها خانواده اولویت دارند. پذیرش این نوسان، استرس مادر را به‌شدت کاهش می‌دهد.

 

پیامدهای «شیفت دوم» و فرسودگی پنهان

این روانشناس در این باره که شیفت دوم یعنی کار خانه بعد از شغل بیرون خانه، چقدر باعث فرسودگی پنهان مادران می‌شود، تصریح کرد: شیفت دوم یعنی اتمام ساعات کاری اداری و شروع بلافاصله کارهای خانه و فرزندداری. این تداوم فعالیت، مغز را در وضعیت «آماده‌باش دائمی» قرار می‌دهد و اجازه بازیابی انرژی را نمی‌دهد.

گلستانی ادامه داد: فرسودگی پنهان نتیجه‌ همین نبود «زمان استراحت شناختی» است، به‌طوری که مادری که هرگز دکمه «خاموش» را نمی‌زند، مستعد اضطراب و خشم فروخورده است. …