سوم شهریور ۱۳۲۰ فقط روز ورود ارتشهای شوروی و بریتانیا به ایران نبود؛ روزی بود که قدرت صنعتی دو سوی جنگ جهانی دوم هم خودش را به رخ کشید.
تانکها، خودروهای زرهی و کامیونهایی که از شمال و جنوب وارد ایران شدند، فقط ابزار جنگ نبودند؛ پشت هرکدام از آنها کارخانه، مهندسی، فناوری، زنجیره تأمین و توان تولید انبوه قرار داشت؛ چیزهایی که ایران آن روز هنوز از آنها بیبهره بود.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، صبح سوم شهریور ۱۳۲۰، نیروهای شوروی از شمال و نیروهای بریتانیا از جنوب وارد ایران شدند. امنیت منابع نفتی و ایجاد مسیر انتقال تجهیزات به شوروی، از مهمترین دلایل این عملیات بود. ارتش ایران که هنوز در حال نوسازی بود، در برابر دو قدرت نظامی بزرگ آن روز جهان فرصت چندانی برای مقاومت نداشت.
اما اگر این اتفاق را از زاویه خودرو نگاه کنیم، یک تصویر مهمتر شکل میگیرد؛ تصویری که شاید برای صنعت خودروی امروز ایران هم حرف داشته باشد. ایران در برابر ارتشهایی قرار گرفته بود که پشت سرشان فقط سرباز و سلاح نبود؛ صنعت بود.
تانکهایی که از شمال آمدندتانک T-۲۶
یکی از خودروهای زرهی مهم ارتش شوروی در عملیات ایران، تانک سبک T-26 بود. در عملیات سال ۱۹۴۱، تعداد قابل توجهی از این تانکها در اختیار نیروهای شوروی قرار داشتند. T-26 در آن زمان دیگر یک تانک کاملاً مدرن محسوب نمیشد، اما نکته مهم چیز دیگری بود. پشت تولید چنین وسیلهای فقط یک موتور و چند تن فولاد قرار نداشت. پشت آن، طراحی، مهندسی، کارخانه، قطعهسازی، نیروی متخصص، تعمیر و نگهداری و توان تولید انبوه قرار داشت.
ارتش ایران نیز تانک و خودروی زرهی در اختیار داشت؛ از تانکهای چکسلواکی TNH و تانکهای AH-IV گرفته تا خودروهای زرهی خارجی، اما مقیاس و توان صنعتی دو طرف قابل مقایسه نبود. در واقع، ایران فقط با ارتش شوروی و بریتانیا روبهرو نبود؛ با قدرت صنعتی پشت سر آنها هم مواجه بود.
جنگ با کامیونها جلو رفتتاریخچه صنعت خودروی ایران
اما شاید مهمتر از تانکها، کامیونهایی بودند که در جادههای ایران حرکت کردند. …
