چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Wednesday, 25 April, 2018

موسیقی جهانی


بیوموزیكولوژی
بار دیگر كه صدای پرنده آوازخوانی را می شنوید، با دقت به آن گوش فرا دهید، چرا كه اگر توجه خود را به آواز این جانوران معطوف كنید، ممكن است ریتم و الگوهای بسیار مشابه با آنچه كه در موسیقی انسان یافت می شود را بیابید. مطابق گزارش های جدید، دانشمندانی كه سرگرم بررسی این الگوها هستند، معتقدند طبیعت موسیقی و ماهیت آن ممكن است از آنچه تا كنون تصور می شد بسیار عمیق تر و ریشه دارتر باشد. به عقیده محققان این الگوها شاید نشان از دانش ذاتی موسیقی در میان بسیاری از جانوران نظیر پرندگان، نهنگ ها و انسان داشته باشد. جودی كالینز طی نیم قرن اخیر به آواز خوانی و همنوایی با اصوات نهنگ های گوژپشت پرداخته و CD های مختلفی را با عناوینی نظیر «آوای جنگل بارانی» روانه بازار كرده است. جالب آنكه صنعت «موسیقی طبیعی» با شكوفایی روزافزون هر لحظه رونق بیشتری در جهان می یابد. اما به راستی آیا این اصوات آرام بخش و دلنشین موسیقی واقعی به شمار می روند و یا تنها عملكرد زیستی جانوری است كه آنها را می آفریند؟ بررسی های اخیر حاكی از آن است كه اصواتی نظیر پرنده یا نهنگ نه تنها موسیقی طبیعی هستند، بلكه این آواها ممكن است بخشی از یك «موسیقی جهانی» باشد كه یك مفهوم شهودی از موسیقی را برای بسیاری از جانوران و نیز انسان فراهم می آورند. جیل آتما، پروفسور زیست شناسی دانشگاه بوستون و از نویسندگان گزارش اخیر كه فلوت های ماقبل تاریخ را مورد بررسی قرار داده، می گوید فلوت هایی كه بیش از ۵۷هزار سال قبل از استخوان ساخته شده اند، نشان از اهمیت والای موسیقی نزد اجداد غارنشین ما دارند. به اعتقاد وی، «این آلات موسیقی بسیار پیچیده تر از ابزارهای شكار بوده اند.» مشابهت میان اصوات جانوران و انسان و میل ذاتی به ایجاد موسیقی از جمله نكاتی است كه در علم موسیقی شناسی زیستی (biomusicology) مورد بررسی قرار می گیرد.
اصوات یا موسیقی
این پرسش بچگانه به نظر می رسد كه آیا طبیعت به لحاظ زیبایی شناختی قادر به تولید اصوات خوش و دلنشین است؟ به عنوان مثال موزارت بخشی از یك كنسرت پیانوی خود را از آوای سارش الهام گرفت و به عقیده متخصصان موسیقی شناسی زیستی، «آوای آن پرنده پیش از تصنیف شدن توسط موزارت نیز یك موسیقی بوده است.»
رون هوی، پروفسور زیست شناسی اعصاب و رفتار در دانشگاه كورنل، بر این عقیده است كه ابتدا باید تعریف دقیقی از موسیقی ارائه شود و پس از آن این واژه برای توصیف اصوات خاص مورد استفاده قرار گیرد. به اعتقاد وی، تمام تعاریف موجود از موسیقی به نگرش انسان به این موضوع باز می گردد و عنوان موزیكال یا غیر موزیكال با یك بینش انسانمدار اصوات را مورد توصیف قرار می دهد. پروفسور هوی تصریح می كند: «موزیك یك مفهوم به شدت انسانی است و انسان ها زیبایی را تنها در اصوات خاصی می یابند و به آن لقب موسیقی می دهند.» به اعتقاد هوی، علاقه انسان ها از سبك مورد توجه هیپی های دهه ۱۹۶۰ به گوش سپردن آوای نهنگ ها تغییر یافته است، چرا كه این اصوات با شكوه هستند. اما آیا جانوران صوات خوش و دلنشین خود را هدفمندانه می آفرینند؟ پروفسور آتما می گوید این امكان باید به طور جدی مورد توجه محققان اهل فن قرار گیرد. او می افزاید درست همان طور كه اجداد ما برای ساخت آلات موسیقی خود زحمت كشیده اند، جانوران نیز با جدیت روی ابداعات موزیكال خود كار می كنند. وی متذكر می شود: «]نهنگ های گوژ پشت[ بخش عظیمی از انرژی و وقت خود را صرف ساخت موسیقی می كنند.» بنا به اظهار هوی، برخی دانشمندان هنوز هم اصوات معروف به موزیكال را در جانوران تنها در خدمت یك عملكرد زیست شناختی به شمار می آورند. هوی خود معتقد است: «به دلیل آنكه توانایی های شناختی جانوران هنوز به طور كامل مورد شناسایی قرار نگرفته، تنها می توانیم ابداعات آنها را از میان فیلتری به نام گوش و احساس انسانی درك كنیم.»


منبع : بنياد انديشه اسلامي

مطالب مرتبط

به بهانه برگزاری کنسرت گروه شجریان در تهران

به بهانه برگزاری کنسرت گروه شجریان در تهران
یادداشت ذیل به بهانه این وعده نگاهی به ویژگی های این گروه انداخته است:
از سال ۱۳۸۰ به بعد، تقریباً عادت كرده ایم هر سال شاهد یك اثر جدید از تركیب چهار نفره حسین علیزاده، كیهان كلهر، محمدرضا و همایون شجریان باشیم! این آثار نه تنها از جهت حضور به اصطلاح متداول «شاخص ترین چهره های موسیقی معاصر ایران»، بلكه از آن جهت دارای اهمیت است كه در حیطه موسیقی آوازی و گروه نوازی، این آثار از موفق ترین آثار تولید شده از این دست است و همچنان مورد توجه ویژه قرار دارد. در سالیان اخیر، تمایل به موسیقی عامه پسند شهری، تلاش جهت فروش بیشتر، عدم حضور و فعالیت گروه های منسجم با پشتوانه قوی و مسائلی اینگونه سبب نزول كیفی آثار موسیقی كلاسیك ایران شده است. همه این مسائل نیز به توجه بیشتر به حضور شجریان و علیزاده و كلهر دامن زده است. در سال های اولیه پس از انقلاب دو گروه عارف و شیدا به سرپرستی و آهنگسازی هنرمندانی چون لطفی، علیزاده و مشكاتیان، آثار ارزشمند و قابل ارجاعی را در حیطه گروه نوازی موسیقی ایران، از خود به یادگار گذاشتند. در دهه هفتاد، شاهد كمرنگ شدن و به تدریج محو شدن این گروه ها بودیم. در این دهه از سوی دیگر علیزاده با تشكیل گروه هم آوایان، نوعی دیگر از تجربیات خود در موسیقی ایرانی را به نمایش گذارد. محمدرضا شجریان، به عنوان شاخص ترین خواننده آواز در موسیقی معاصر ایران كه آثار ارزشمندی در دهه شصت اجرا كرده بود، در دهه هفتاد با انتشار هر ساله یك اثر صوتی، آثار متعددی را ارائه كرد كه با وجود دارا بودن خصوصیات عمومی موسیقی ایرانی، آثاری در خور و شاخص و ممتاز محسوب نمی شدند. برخی شرایط اجتماعی دهه هفتاد را علت مهجوری موسیقی دستگاهی ایران قلمداد كردند و برخی دیگر پراكنده شدن گروه های منسجمی چون عارف و شیدا را علت می دانستند. با این حال در سال ،۱۳۷۹ با گردهمایی چهار موسیقیدان از چهار نسل، گروه بی عنوانی شكل گرفت كه عنوانش را مرهون حضور اعضای آن است.
«زمستان است»، «بی تو به سر نمی شود» و «فریاد» حاصل همكاری این گروه تاكنون بوده است. اسفندماه گذشته گروه كنسرت آثار جدید خود را در آمریكا و كانادا اجرا كرد. حس همدلی، دوستی و احترام متقابل، این گروه را در حال حاضر به عنوان منسجم ترین گروه اجراكننده موسیقی كلاسیك ایران، شناسانده است. اغلب آثار اجرا شده، از ساخته های حسین علیزاده، در بستری متفاوت تر از قبل اجرا می شود. با وجود حضور تنها دو ساز ملودیك و یك ساز كوبه ای، به دلیل نحوه اجرا، دانش و تسلط و خصوصیات اجرا، گروه از حجم صوتی قابل قبولی برخوردار است.
علیزاده و كلهر در این آثار، به یك تبادل و تفاهم اجرایی در گفت وگوی بین دو ساز دست یافته اند. با این حال چون فضای ذهنی و اجرایی این دو كاملاً متفاوت است، تولید تضاد جدی هم می كند. اما این تضاد به یك مرجع سوم شنیداری تن داده است كه الگوی جدیدی برای همنوازی سازهای ایرانی پیشنهاد می دهد. هر چند نقدهای اصولی و تكنیكی فراوانی هم بر اجرای این گروه وارد است با این حال در الگوی پیشنهادی آنان نه از سؤال و جواب های كشدار، طولانی و خسته كننده سازها خبری هست و نه از ریتم های معمولی و مرسوم (شش هشتم) و این تنها خصوصیت در خور توجه گروه است.
در سالیان دور پیشین، مثلاً یك ویلن با ملودی ساده و ریتم ساده تری جملاتی را می نواخت و پس از وقفه ای كه تنبك آن را پوشش می داد، تار، همان حالات را با اندكی تغییر تكرار می كرد. اما اكنون، جوش و خروش تار و كمانچه، لحظه ای آرام و قرار نمی گذارد. ریتم های تركیبی و چندوجهی، در هم تنیدگی نغمات و ملودی ها، فضاسازی های جالب توجه (و البته در خور نقد) یكی برای دیگری و تحرك از خصوصیات همنوازی های علیزاده و كلهر است. میزان تأثیر این الگوی اجرایی به گونه ای است كه گاه مخاطب فراموش می كند خواننده و آوازی نیز در كل اثر حضور دارد. نوسان و نبود وحدت موزیكالیته در اجرای این گروه نیز شاید حاصل همین برخورد باشد. هر چند به هنگام اجرای آواز و تصانیف تركیب مجموعه در بیان موسیقی ایرانی به اوج می رسد. بی تردید اجرای این گروه قابل نقد و بررسی است اما با توجه به خیل كثیر آثاری كه نه سخنی برای گفتن نه صوتی برای شنیدن و نه احساسی برای برانگیختن دارند اجرای شجریان ـ علیزاده _ كلهر، در خور توجه و تحسین است. باید به انتظار همنوایی دیگری نشست و آخرین اثر این گروه را هم شنید تا شاید دقیق تر بتوان به این نوشتار استناد كرد.

وبگردی
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم !
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم ! - روغن های نباتی را خوب بشناسید. سخنان یک تولید کننده سابق روغن نباتی.
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند - رییس سازمان ملی استاندارد ایران مجددا با خودروسازان در ارتباط با رعایت استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی از ابتدای دی‌ماه سال جاری اتمام حجت کرد.
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ...
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ... - مرتضوی هیچ گاه قاضی و حقوق دان نبود و نباید کار قضایی انجام می‌داد. اما این ضعف ماست که چنین فردی در جایگاه بالایی قرار می‌گیرد. شگفتی من از قاضی مرتضوی و رفتار او نیست که چرا خودش را برای اجرای حکم خود به زندان معرفی نکرد. من رفتار او با زهرا کاظمی را دیده بودم.
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!