شنبه ۲ تیر ۱۳۹۷ / Saturday, 23 June, 2018

به میزبانی کارنگی هال


به میزبانی کارنگی  هال
تالار «آیزاك اشترن» كه یكی از تالارهای مهم در داخل مجموعه كارنگی است، رأس ساعت هشت بعدازظهر میزبان این اركستر خواهد بود.
یوری تمیركانوف كه مدیریت هنری این اركستر را برعهده دارد، در سمت رهبر این اركستر هنرنمایی خواهد كرد و علاوه بر این بخشهای ویولن سولو را «جولیا فیشر» خواهد نواخت.
قطعاتی كه در این كنسرت مهم نواخته خواهند شد به ترتیب عبارتند از: اورتوری از آثار «كارل ماریا فون وبر» به نام Eurqante، كنسرتو ویولن اثر «آنتونین دورژاك» و بالاخره سمفونی دوم اثر آهنگساز بزرگ فنلاندی «یان سیبلیوس» این مطلب نگاهی دارد به زندگانی و عرصه تأثیرگذاری این چند آهنگساز:
كارل ماریا فون وبر و اووتور (Overture) Eurqante:
این آهنگساز برجسته به تاریخ هجدهم نوامبر سال ۱۷۸۶ در آلمان متولد شد و به تاریخ پنجم ژوئن سال ۱۸۲۶ در لندن چشم از جهان فروبست. اورتوری كه قرار است از او اجرا شود حدوداً میان سالهای ۱۸۲۲ تا ۱۸۲۳ تصنیف گشته است و نخستین اجرای آن برمی گردد به تاریخ بیست و پنجم اكتبر همان سال كه خود آهنگساز در نقش رهبر اركستر نقش ایفا كرد. این نكته نیز بسیار حائز اهمیت است كه اورتور Eurqanthe در حدود ۱۱۳ سال پیش به رهبری «والتر دارموش» در مجموعه كارنگی هال و توسط اركستر سمفونیك نیویورك اجرا شد.
می توان گفت كه این قطعه اغلب سازهای موجود در یك اركستر بزرگ را طلب می كند. سازهایی كه در اجرای این اثر به كار می روند عبارتند از: دوفلوت، دو ابوا، دوكلارینت، دو فاگوت، چهار هورن، دو ترومپت، سه ترومبون، تیمپانی و البته مجموعه كامل سازهای زهی شامل بر دو گروه ویولن اول و ویولن دوم، گروه آلتوها، گروه ویلنسل ها و بالاخره گروه كنترباس های غول پیكر.
لازم به ذكر است كه Eurqnanthe درواقع اپرایی است در سه پرده كه در كنسرت اركستر سن پیترزبورگ تنها اولین قطعه این اپرا كه اورتور نام دارد اجرا می شود. البته این سنتی است بسیار دیرینه. در واقع اورتور قطعه ای است اغلب سازی بدون حضور خوانندگان كه در ابتدای هر اپرا قرار می گیرد و شنوندگان و حضار را در جریان حال و هوا وفضای اپرایی كه قرار است بزودی بشنوند می گذارد. درواقع اورتور اپرا نقش مهم و تعیین كننده ای در موقعیت یا شكست یك اپرا ایفا می كند و نتیجتاً آهنگسازان توجه ویژه ای در تصنیف اورتور مبذول می داشتند تا جایی كه اورتور به یكی از قطعات برجسته هر اپرا بدل گشته و حتی به طور جداگانه قابل اجرا است. چه بسا اپراهایی كه امروزه به كلی به دست فراموشی سپرده شده اند اما همچنان اورتور آنها در برنامه اركسترهای معتبر جهان جای دارد.
آنتونین دورژاك و كنسرتو ویولن اش
دورژاك به تاریخ هشتم سپتامبر سال ۱۸۴۱ در بوهمیا چشم به جهان گشود و در روز نخست از ماه مه در سال ۱۹۰۴ درگذشت؛ مرگ وی در شهر پراگ رخ داد. كنسرتو ویولن دورژاك در گام لامینور نوشته شده است. تصنیف این اثر بین ماههای جولای و سپتامبر سال ۱۸۷۹ صورت گرفته است. البته دورژاك یك سال بعد مجدداً این اثر را بازنویسی و ویرایش كرد و در سال۱۸۸۲ آخرین تصحیحات اش را انجام داد. یك سال بعد از آن این قطعه برای نخستین بار در شهر پراگ به اجرا درآمد. یازده سال پس از این واقعه، مجموعه كارنگی هال میزبان این اثر بود كه در این كنسرت «هنری مارتیو» در نقش تكنواز ویولن ظاهر گشت.
دورژاك در حین تصنیف كنسرتو ویولن خود از راهنمایی ها و پیشنهادات ارزنده ویولنیست بزرگ مجار یعنی «یوزف یواخیم» بهره های بسیار برد. به این ترتیب حاصل كار بسیار درخور توجه از آب درآمد. ویژگی های منحصر به فرد این اثر باعث شده اند تا اهمیت آن تا حد آثار جاودان در این ژانر، برسد؛ یعنی كنسرتو ویولن هایی كه توسط بزرگانی چون مندلسون، چایكوفسكی و بروخ تصنیف گشته اند.
خصیصه های شاخص این اثر موجب شده كه به جهاتی آن را با كنسرتو ویولن از یوانس برامز مقایسه كنند، گرچه میان این دو اثر تفاوت های چشمگیری وجود دارد اما اگر در بررسی این دو كنسرتو دقت نظر ویژه ای كه به راستی لازمه این كار است به خرج داده شود، اهمیت این كار و به طور كلی وجه ضرورت این گونه مقایسه ها مشخص خواهد شد.
یان سیبلیوس و سمفونی دوم اش
سیبلیوس به تاریخ هشتم دسامبر سال ۱۸۶۵ در فنلاند به دنیا آمد و پس از سپری كردن عمری به واقع پربار در سن نودویك سالگی به تاریخ بیستم سپتامبر سال ۱۹۵۷ در هلسینكی دار فانی را وداع گفت و جهان موسیقی را در سوگ خود نشاند.
سمفونی شماره دو سیبلیوس میان سالهای ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ به رشته تحریر درآمده است و در همان سالی كه تصنیف اش به پایان رسید به مورد اجرا قرار گرفت. طبق روال آن دوران، آهنگساز شخصاً رهبری اجرای این اثر را برعهده گرفت.
اركستری كه این سمفونی برای اجرا طلب می كند تفاوت چندانی با اركستر قطعه نخست كنسرت ماه جاری اركستر فیلارمونیك سن پیترزبورگ، یعنی اورتور اپرای Eurqanthe اثر وبر ندارد، به غیر از یك تفاوت و آن اضافه شدن ساز توبا، یعنی بزرگترین و بم ترین ساز از گروه سازهای بادی برنجی است.
درواقع سیبلیوس پس از دریافت كمك های مالی از سوی دولت در سال ۱۸۹۷ توانست وقت و انرژی خود را بر روی آثاری كه شخصاً می پسندید و سفارش دهنده ای نداشتند، متمركز كند. طبیعی است كه اگر اثر خاصی از سوی شخص یا ارگانی به یك آهنگساز سفارش داده شود، وی بنابر خواسته های سفارش دهنده موظف به رعایت بسیاری از اصول و قواعد بی ربط و بازدارنده و حتی گاهی مخرب خواهد شد و در نتیجه حاصل كار معمولاً اثر ماندگاری نخواهد بود بلكه تنها شخص یا ارگان سفارش دهنده با اجرای آن قطعه موسیقی به مقاصد خیر یا شر خود خواهند رسید. اما دست كم سمفونی های سیبلیوس در این مغاك گرفتار نیامده اند. آنها محصول اداره و نظر شخصی آهنگساز و از جمله برجسته ترین آثار وی می باشند.
البته سمفونی های سیبلیوس گرچه دارای شاخص های والای موسیقایی هستند و از ابتدای پیدایششان همواره مورد توجه متخصصان موسیقی بوده اند اما هیچگاه آن محبوبیتی كه لایق آن بودند را كسب نكردند تا اینكه لئونارد برنشتاین فقید با درك و توان حیرت انگیز خود اجرای سری كامل سمفونی های سیبلیوس در برنامه كاری اركستر فیلارمونیك نیویورك قرار داد و خود شخصاً در رأس اجرای این آثار در مقام رهبر اركستر قرار گرفت و حاصل كار گنجینه ای بود كه به شنوندگان ارائه شد. از آن هنگام تا زمان حاضر سمفونی های سیبلیوس از محبوبیت ویژه ای برخوردار گشته اند و در برنامه های اركسترهای معتبر جهان جای گرفته اند. این سنت را نیز اركستر فیلارمونیك سن پیترزبورگ در كارنگی هال ادامه خواهد داد تا باری دیگر آوای سرزمین فنلاند در نقطه ای دور دست و دریكی از معتبرترین تالارهای موسیقی جهان طنین افكند و مردمان اروپای شمالی باری دیگر به اسطوره موسیقی میهنشان افتخار كنند.

بابك بزرگیان


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

موسیقی در بستر تجدد

موسیقی در بستر تجدد
مجموعه آثاری تحت عنوان چاوش و كانون موسیقی چاوش با موسیقیدانانی نظیر محمدرضا لطفی، حسین علیزاده و پرویز مشكاتیان به عنوان نقطه آغاز تغییر و تحولات موسیقی كلاسیك ایران در دوران اخیر، با ۱۷ شهریور خاطرات عدیده ای را زنده می كنند. قطعاتی نیز در قیام این روز خونین در چاوش ساخته و اجرا شده است. اما از سوی دیگر ۱۷ شهریور روز درگذشت یكی از تأثیرگذارترین موسیقیدانان و به واقع آغازكننده حركتهای تجددطلبانه در موسیقی ایران نیز هست. علینقی وزیری پس از ۹۲ سال زندگی روز ۱۷ شهریور سال ۵۸ چشم از جهان فروبست.
نوشتار حاضر نگاهی به حركت ها و تأثیرات این موسیقیدان و بازتاب تأثیرات او در دهه های اخیر دارد:
برای برخی موسیقیدانان، وزیر سمبل خلاقیت، ابتكار و توانایی های منحصر به فردی است كه او را چهره ای ممتاز و بی بدیل می شناساند. برای گروهی دیگر، وزیر آغازگر حركت های تجددخواهی در موسیقی و شروع كننده تغییر و تحولات در عرصه موسیقی است.
عده ای او را بنیانگذار بسیاری حركتهای اجتماعی و تأثیرگذار موسیقی می دانند.
در مقابل، پاره ای او را آغازگر تداخل موسیقی غرب و شرق و ندیده گرفتن بنیانهای موسیقی شرق و ایران به حساب می آورند. دسته ای او را باعث و بانی انحطاط در موسیقی و مسبب تغییرات اساسی در بنیانهای زیبایی شناسی موسیقی ایران به شمار می روند. هستند كسانی كه او را دشمن موسیقی ایرانی بدانند.
این نمای كلی در واقع دو طیف دارد. طیفی كه او را می ستاید و مرعوب شخصیت و آثار اوست. طیف دومی كه آثار و زحمات او را ندیده گرفته و تأثیرات منفی او را نكوهش می كند. در میانه این دوطیف، تنها عده ای قلیلی با آگاهی توانسته اند از ورای شخصیت او، با دقت و موشكافی به تحلیل، نقد و بررسی آرا، دیدگاهها و آثار او بپردازند.
به هر حال، علینقی وزیری این قدر در موسیقی ایران مهم است و سهم دارد كه طیف گسترده ای را به خود مشغول سازد.
۱- وزیری چند سالی را در پاریس و برلین به صورت آزاد تحصیل كرده است. او كه از دوران جوانی و پس از فراگیری مبانی موسیقی نواختن كار در مسیر آموزشهای خود مجذوب موسیقی غربی شده بود با حضور و سفر خود این جذابیت را شكل واقعی بخشید. در بازگشت به وطن با ذوق و شوق مدرسه موسیقی وزیری را تأسیس كرد. او اندیشه های بزرگی درسرمی پروراند. شیفتگی و ستایش موسیقی غرب سبب شده بود تا او راه چاره را در تدوین و طراحی سیستم آموزشی موسیقی ایران به همان شیوه پی ریزی كند و یگانه راه رشد و جهانی شدن موسیقی ایرانی را در اركسترنوازی بیابد. امروزه از ورای گذر زمان می توان نقدهای چندجانبه ای به این دیدگاه او وارد كرد. میزان آگاهی و درك ما از واقعیات زمان و شناخت ما از عناصر فرهنگی و جریانهای موسیقی جهان به گونه ای است كه این قبیل رویكردهای احساساتی را مورد نكوهش قرار دهیم. اما واقعیت آن است كه وزیری را در بستر زمانی خود باید مورد بررسی قرار داد. زمان، زمان تغییرات بنیادین سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه است. بنیانهای فرهنگی غرب به سرعت در جامعه ایران رو به گسترش است و روشنفكران و نخبگان نیز رو به سوی غرب دارند. در این فضا شیفتگی و ستایش هنر و موسیقی غربی نه تنها امری بدیهی است كه رجوع و تأثیر از آن نیز یك امر اجتناب ناپذیر می نماید. سایر عرصه های فرهنگی و هنری نیز چنین رویكردی دارند. مدرنیته غربی قدرت خود را در تمامی عرصه ها به رخ همگان كشانده و جامعه حتی روشنفكران را مرعوب ساخته است. از این رو وزیری خواهان ترقی موسیقی ایران نیز همین سمت و سو را انتخاب كرده و بر او حرجی نیست. ضمن آنكه او در این عرصه متحمل زحمات، تلاشها و پرداخت بهای سنگینی از زندگی خود نیز شده است.
اما اگر بخواهیم از منظری دیگر او را مورد نقد قرار دهیم، شیوه و میزان درك او از موسیقی غربی و اتفاقات در حال جریان آن بوده است. در دورانی كه شوئنبرگ تئوری های موسیقی غربی را به هم ریخته و كسانی مثل البان برگ، وبرن و... بنیانها و زیرساختهای موسیقی غربی را تحت شعاع و مورد پرسش قرار داده اند، وزیری به تئوری ها و موسیقی های قرن ۱۷ دلخوش است. او حتی از كسانی نظیر مالو، دبوسی و حتی واگنر غفلت ورزیده است.
به نظر می رسد این سنت ایرانی است كه هر چیز را از گذشته و كهنه اش بپسندد. شیپور را از سر دمیدن نوعی سنت همیشگی ما است. این درست كه مبانی و پایه هر علم و دانشی اساس و بنیان به شمار می آید، اما در زمینه مورد بحث، جریانها و اتفاقات موسیقایی اواخر سده ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ چه از حیث فرم و ساختار، چه به لحاظ محتوا و حتی از نظر انطباق با موسیقی های مشرق زمین مواردی نیست كه به سهولت از آن بتوان گذشت.
منظور البته در زمینه خلق آثار اركسترال است.
۲- آثار وزیری نیز به نوبه خود حائز اهمیت است. آهنگسازی به معنای جدید در موسیقی ایرانی به نوعی با او آغاز می شود. هر چند درویش خان نیز در این زمینه سهم عمده ای دارد. وزیری اما با ساخت قطعات متنوع و متعدد در فرمهای مختلف، زمینه پیدایش آهنگسازی را بسیار گسترش داده است. او همچنین قطعاتی توصیفی نظیر بندباز و دخترك ژولیده را پدید آورد كه در این زمینه خود یك بدعت بود.
با این حال بسیاری از ساخته های او از زیبایی شناسی و ساختار موسیقی ایرانی بهره كمی دارند. قطعات گرچه دارای تكنیك بالا بوده و امكانات صوتی گسترده ای رادر سازی مانند تار به نمایش می گذارند، اما از جنبه زیبایی شناسی،از خصوصیات موسیقی ایرانی فاصله می گیرند. در زمینه آثار اركسترال، او با تشكیل اركستری متشكل از سازهای ایرانی و غربی و ابداع چندین ساز نظیر بم تار، در این زمینه بسیار كوشید.
نكته حائز اهمیت تأثیر این شیوه در سالهای بعد بود كه تا به امروز نیز ادامه داشته است. اركسترهای مشابه از زمان پیدایش رادیو (۱۳۱۹) با چنین نگرشی پدید آمدند. اما رویكرد اغلب آنها، موسیقی های عامه پسند بربستر یك هارمونی ساده و ابتدایی، استفاده از ملودی های ساده و تكراری و ریتم های بسیار ساده و مرسوم نظیر دو ضربی تركیبی با ضرب آهنگ سنگین بوده است. این رویه عامه پسندانه البته خواهان بسیار داشته و دارد و ردپای آن تا به امروز و در اركستری مانند اركستر ملی قابل ردیابی است.
۳- برخی از ستایش كنندگان امروز وزیری، نه ازخلاقیت و ابتكار وزیری چیزی می دانند و نه با دغدغه ها و دلمشغولی های او آشنا هستند. وزیری عمر، توان، انرژی و تمام زندگانی خویش را مصروف موسیقی كرد تا به این هنر اعتلا بخشد. تلاشهای چند وجهی او گرچه قابل نقد اما بسیار قابل ستایش و در خور سپاس است. به عنوان مثال، حذف فرهنگ مطربی در بستر جامعه رو به رشد ایران و تثبیت مقام و موقعیت اجتماعی هنرمند و پدیده ای نظیر اجرای كنسرت در یك سالن و اجرای موسیقی مستقل از اقدامات قابل توجه وزیری است. با این همه، امروزه استفاده بجا یا نابجا از عنوان، اسم و آثار وزیری در هر شرایطی اگر ناپسند نباشد، قدری ناپسند است. وزیری را بسیاری كسان درك نكردند. این گروه نیز با همه علاقه و میل به این هنرمند، نشان داده اند از وزیری چیزی نمی دانند. آنان نقد وزیری را برنمی تابند، اما خود در درك و تحلیل آثار و آرای وزیری بسیار درمانده اند.
ضمن آنكه آثار وزیری هرچه باشد، متعلق به دوره تاریخی و برآمده از شرایط خاصی است. تكرار این آثار و یا رویكرد دوباره سازی و رو آوردن به چنین فضاهایی به خصوص در قالب آثار اركسترال، با توجه به زحمات و تلاشهای صورت گرفته طی نیم قرن توسط موسیقیدانان بزرگی همانند حنانه، نشان از عدم شناخت پیرامون، مسائل مهم موسیقی و جامعه امروز دارد.این گروه در مدار بسته خویش با هیاهوی بسیار مجذوب جمعیت نسبتاً انبوهی می شوند كه هنوز محو و متحیر خاطرات خوش گذشته، عصر ویلن و اركستر گلها است!
محمد محبوب

وبگردی
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!