چهارشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۶ / Wednesday, 20 September, 2017

شاعر اشک و آفتاب


شاعر اشک و  آفتاب
● نگاهی به خانه سفیدبرفی گزیده عاشقانه های آنا آخماتوا
ترك خواهم كرد ‎/ خانه سفید برفی ات را، ‎/ باغ خاموشت را.‎/ وا خواهم نهاد ‎/ زندگی ام را، ‎/ تا كه باشد ‎/ متروك و پاك...
«آنا آندریو ناگورنكو» كه بعدها تخلص «آنا آخماتوا» را از نام مادربزرگ خود گرفت نه تنها در ایران كه در جهان هم شاعری است نام آشنا. آخماتوا در حساس ترین و تاثیرگذارترین دوره های تاریخی روسیه و در عصر تحولات سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی جهان و از جمله روسیه زیست و حاصل این زندگی كه گاه خالی از مشقت و ترس و دلهره بر او و امثال او نمی گذشت اشعاری است كه در جهان ادبیات اغلب از ماندگاری بی نظیری برخوردارند و با اقبال خاص و عام هر دو مواجه شده اند. باز هم این سئوال مطرح می شود كه آیا برای خلق آثار ماندگار باید رنج كشید؟ و این رنج هر چه عمیق تر و زخم های به جا مانده از آن هر چه جریح تر باشد پس اثر از مانایی بیشتری برخوردار خواهد بود؟ چرا لحظات شاد و نشاط آور در ادبیات ناب و به اصطلاح جدی كمتر یافت می شود. «وولف» در یادداشت های روزانه اش جایی چنین می نویسد؛ البته به نقل از مضمون «بخش زیادی از ادبیات را رنج ها و غصه های ما انباشته است، پس ادبیات كامل نیست.»
باری «خانه سفید برفی» مجموعه ای از عاشقانه های «آخماتوا» است كه شامل اشعار تغزلی سرتاسر زندگی اش می شود. او اگرچه در سال های جنگ جهانی دوم و به طور مشخص از سال ۱۹۴۴- ۱۹۴۱ در بیمارستان ارتش برای مجروحان جنگی شعر می خوانده (كاری كه بسیاری از شاعران اتحاد جماهیر شوروی می كردند) ولی همزمان با آن اشعار سلحشورانه و ایدئولوژیك گاه به خانه قلب خود رجوع می كرده و برای دل خودش هم شعرهایی می گفته است و البته كه شاعری با قلبی زنده و سرشار چون او در تمام عمر می توانسته از عشق بگوید. زیرا كه لازمه شاعر، عاشق بودن در سراسر زندگی است و با نگاهی عاشقانه به جهان و هستی نگریستن. آوردن دو نمونه از اشعار وی در اینجا خود می تواند گواه بر این مدعا باشد:
... تا انتهای كوچه ‎/ دیوانه وار، آسیمه سر. ‎/ فریاد بركشیدم: ‎/ شوخی بود، آنچه گفتم. ‎/ تركم مكن، ور نه می میرم. ‎/ اما، او ‎/ نقش بر بست بر لبانش ‎/ - لبخندی: ‎/ هراس انگیز، ‎/ سخت سرد. ‎/ مرا گفت ‎/ هرگز در باد نایست.
و در شعر دیگری كه نامش هست «به یاد سرژ نو سكایا» چنین آورده:
چندان هم ساده نبوده است، ‎/ با من بوده ای تو ‎/ همواره ‎/ زیر آن خطوط مقدس... ‎/ چه دیگرگون گشته اند چیزها ‎/ با این همه ‎/ با من بوده ای، ‎/ تو ‎/همواره، ‎/ درون صدایم. ‎/ تو همان نیمه ی قلبم بودی ‎/ كه چرایی چیزها را می دانست، ‎/ پاره ی بنیادی شان را.
شاعر می تواند یك عمر عاشق باشد و از عشق بسراید. گیرم كه بر او جنگ ها گذشته باشد، انقلاب ها تجربه كرده باشد و حبس ها و شكنجه ها و تهدیدات دیده و شنیده باشد و آماج انواع و اقسام تهمت ها و نارواها قرار گرفته باشد. اما همچنان از عشق بگوید و با آن نفس بكشد. همچون «آنا آخماتوا» كه یك وقتی «ژدانف» وزیر فرهنگ استالین او را نیمه راهب، نیمه... نامید بزرگترین اهانت به تمام دوران زندگی اش كه در روزنامه های دولتی همان دوره تكثیر شد. هرچند در دوره «خروشچف» پس از آن همه خفقان و خونریزی از او اعاده حیثیت شد و حتی اجازه دادند مجموعه ای از اشعارش منتشر و از كشور خارج شود اما آنچه نباید، شده بود و شاعر سخت ترین تجربیات حیاتش را دیگر از سر گذرانده بود.
«آخماتوا» در سال ۱۸۸۹ متولد شد و سال ۱۹۶۶ در سن هفتادوهفت سالگی زندگی را بدرود گفت. سال های جوانی زندگی او مصادف بود با سال های طلایی پاریس. در همین دوران است كه با شوهرش «گومیلف» كه خود شاعری انقلابی محسوب می شد به پاریس رفت و در آنجا با شاعران و هنرمندان بسیاری آشنا شد. از جمله این هنرمندان نقاش معروف «آمادئو مودیلیانی» است كه پرتره ای هم از «آخماتوا» كشید. در سال ۱۹۱۴ با شروع جنگ جهانی اول همراه سربازان به جبهه های جنگ پیوست بعد از جنگ از شوهرش جدا شد و سه سال بعد از این جدایی در سال ۱۹۲۱ «گومیلف» به جرم توطئه علیه انقلاب دستگیر و سپس اعدام شد! پس از این حادثه زندگی آخماتوا در تاریكی صرف فرو رفت و سختی و مرارت یكی پس از دیگری از راه می رسید.
در سال ۱۹۳۳ تنها پسرش به دلایلی واهی دستگیر و روانه زندان شد و تا سال ۱۹۴۹ در زندان به سر برد:
و می بردنت كشان كشان ‎/ با دست های بسته، ‎/ در پی ات، من با دست های دعا...
دوران سخت زندگی شاعر را، كه كوتاه زمانی هم نبوده، به خوبی می توان از لابه لای سطور شعرش احساس كرد. هر چند سال های آغازین زندگی اش در سرخوشی و جهانگردی و البته ایده آلیسم انقلابی به سر شد و به خوبی شور و نشاط زندگی اینچنین را در اشعارش منعكس كرده است. عاشقانه های آن دوران از عشق می گویند و نهایتاً حرمانی از پی جفای معشوق، اما آن دسته از اشعار تغزلی اش كه به سال های میانی و انتهایی حیاتش مربوط می شود نه صرفاً عشق به فرد و معشوق خاص كه عشق به مردمی است كه شاعر رنج هایشان را می بیند و در سختی ها و مرارت ها با آنها شریك است. تضاد در زندگی دوگانه شاعری كه خاطرات سال های كودكی و نوجوانی اش به پارك های وسیع و سرسبز «اودسا» در كنار پرستار و خدمه محدود می شود و سپس وارد زندگی انقلابی و در پس آن بگیر و ببند بی چون و چرا و خارج از منطق دوران سیاه استالین می شود باعث شده اشعارش در كنار غنای ناب شاعرانه از دگردیسی و تنوعی ناب بهره مند شوند و با هرگونه مخاطبی ارتباطی درخور برقرار كنند. می گویند چاپ كتاب ها و اشعار وی در كنار آثاری كه درباره اش نوشته شده، در دو كشور انگلیس و فرانسه، خود یك كتابخانه كامل می شود و این نشان می دهد كه در جهان شعر معاصر آخماتوا از چه اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است. «آخماتوا» را پیش از این در ایران با ترجمه های عبدالعلی دستغیب و احمد پوری می شناختیم و «خانه سفیدبرفی» كه آخرین اثر منتشر شده از وی در ایران است توسط «مسعود شیربچه» و «مریم كمالی» ترجمه شده است.«آنا آخماتوا» در جایی گفته است: «در جهان ملتی ساده تر، مغرورتر و بی اشك تر از ما نیست.» گفته ای كه بر دل هر مخاطبی می نشیند.

محمدرضا مرزوقی

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بیهقی , ویزیتور , آدینه محمد سویدانلویی , نیروهای اوکراینی , ذهن غیرعلمی , آزمایشگاه سیار , فارغ التحصیلان کشاورزی , بحث دیپلماتیک , روحیه قوی , بضاعت , کارگردان آشغالهای دوست داشتنی , قصر حرمسرا , محلات قدیمی , توقیف تیرچه , از قطب جنوب تا لوت , تبهکاری , قاسم احمدی , فرزین , مرگ زوج جوان , جشنواره نیویورک , رائه , معاینات منظم , لیگ قهرمانان اسیا , سوپ سبز , ادریس عمرانی , سفیدکردن , لقانطقه , آنتونی جی بلینکن , خط ایرانی , مقام‌های موسیقی فارسی , تعامل دولت و مجلس , ریزش مو , ستاره های محبوب ایران , احزاب و ائتلاف ها , اتباع ایران در استرالبا , میتینگ سیاسی , استادهمایون خرم , آتش‌سوزی پلاسکو , مجتممع اقتصادی , دفترچه سئوالات , روستای کابارا , هانی زاده , وبسایت داعش , محصولات دامی , گله و گلایه , سوء قصد , بر روی پارچه , قهرمان وزنه برداری , اجرای هدفمندی یارانه ها , مسعود مسلمی فرد ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
حرکت‌های لگن خاصره , خوانندگان , مینگل‌ها باقیمانده‌ای از قبیله من در سند , خورش ماست , فمالی لم اطا سبع الطباقی , برکن زخواب غفلت پورا سر , هر زمان بر جان من باری نهی , مستراح شیمیایی (Chemical Closet) , اهداف اعتقادی , اهمیت برنامه‌ریزی آموزش و پرورش , پرده‌ی ما میدری کائین زیبائیست این , تفسیر عدد تقدیر , می‌روم وز سر حسرت به قفا می‌نگرم , منوچهر مطیعی تهرانی , طبیعت و روند ترمیم , چون سر کس نیستت فتنه مکن دل مبر , قدرت اجتماعی (۳) , علامت‌گذاری و حاشیه‌نویسی , مشخصات گوسفند آواسی , آزمایشگاه کنترل مواد غذائی و بهداشتی ,

برخی منابع مهم خبری
persianmags.com پرشین مگز , cbi.ir بانک مرکزی , roozannews.com روزان , aftabnews.ir آفتاب نیوز , 90ict.com نود آی سی تی , emrouziha.com امروزیها , dolatebahar.com دولت بهار , rasaneh.org رسانه , consbank.com ساخت و ساز , irinn.ir شبکه خبر , farnet.ir فارنت , persianv.com پرشین وی , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , teyf.ir طیف , Http: روزنو , bamdadonline.com بامداد , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , 2daylink.com تودی لینک , itanalyze.com آی تی آنالیز , computernews.ir رایانه خبر , negaheemrooz.com نگاه امروز , afkarnews.ir افکار نیوز , panevesht.com پانوشت , plus.ir تی وی پلاس , weblogina.com وبلاگینا , kurdtoday.ir کردتودی , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , rahva.ir رهوا , artna.org آرتنا , parstourism.ir پارس توریسم ,

وبگردی
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟ - جیلی، چری، لیفان، ام وی ام، جک و ... همگی اسامی ماشین های چینی است که در چند سال اخیر بازار ایران را قرق کرده اند. ماشین های خوش بر و رویی که حالا مشتری های زیادی هم پیدا کرده اند و به دلیل آپشن های مختلفی که دارند، خیلی ها را به سمت خودشان جلب کرده اند اما از آنجا که پشت سر اجناس چینی هیچ وقت خوب حرف نمی زنند، این ماشین ها هم هیچ وقت با اقبال عمومی مواجه نشدند.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم - فیلم - اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش بعد از شروع زندگی مشترک را تی وی پلاس منتشر کرد.
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار!
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار! - امیر کچلیک، کودک خوش زبان مازندرانی را حالا همه می شناسند. کودک بامزه ای که با ویدئوی کچلیک در اینستاگرام مشهور شد و به برنامه ماه عسل هم راه پیدا کرد. او چندی پیش در یک ویدئوی دیگر گفت که آرزو دارد محمدرضا گلزار را ببیند. آرزوی امیر حالا برآورده شده و او توانسته با محمدرضا گلزار دیدار کند. عکس العمل تماشایی امیر کچلیک را در لحظه دیدن گلزار در ویدئوی زیر ببینید.
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
پربازدیدها