جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ / Friday, 17 August, 2018

شهری بر بلندای تاریخ


شهری بر بلندای تاریخ
پیش از اسلام تخت جمشید یك مكان مقدس ملی بود كه برای برگزاری جشن ها مورد استفاده قرارمی گرفت.
تخت جمشید به وسیله «داریوش اول» سومین شاه سلسله هخامنشی بنیان نهاده شد، اما تا زمان حیات وی كامل نشد و ساخت و سازها در دوره جانشینان او یعنی فرزندش «خشایارشا» و نوه اش «اردشیر اول» ادامه پیداكرد.
تخت جمشید نامی است كه در دوره اسلامی برای این مجموعه عظیم به كار رفته است. گویا در این دوره ایرانیان اطلاع چندانی از پیشینه باستانی خود نداشته و می پنداشتند كه اینجا تختگاه «جمشید» از شاهان اساطیری ایران بوده است.
یونانیان تخت جمشید را «پرسپولیس» به معنای شهر پارسه می نامیدند و در زمان ساسانیان نیز آن را «ست ستون» یا همان صد ستون می خواندند. اما نام اصلی تخت جمشید «پارسه كرته» است كه اشاره دارد به پارسیان یكی از سه شاخه بزرگ قوم آریایی و به وجود آورنده سلسله هخامنشی. درگل نوشته ها و نیز در كتیبه در گاه سنگی تالار ورودی تخت جمشید، از این مجموعه باعنوان «پارسه» یادشده است.
● تخت جمشید دقیقاً دركجا قراردارد؟
تخت جمشید در ۵۷ كیلومتری شمال شیراز قراردارد و برخلاف آنچه اغلب می پندارند، نه در محدوده شهر شیراز كه درحوزه شهرستان «مرودشت» واقع شده است. این اثر باستانی در دامنه كوهی موسوم به «كوه رحمت» جای گرفته كه در زمان هخامنشیان از تقدس مذهبی برخوردار بوده است.
در واقع برای ساختن تخت جمشید، بخش بزرگی از دامنه كوه رحمت را تسطیح كرده و به صورت یك صفه در آورده اند.
این صفه ۱۷۷۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و مشرف به دشت زیبا و آباد مرودشت است. مردم همواره از جبهه غربی وارد تخت جمشید می شوند كه شیبی ملایم به سمت كاخ دارد و از این رو كمتر متوجه ارتفاع آن می شوند. اما از جبهه جنوبی و از درون دشت، تخت جمشید در جایگاهی بلند وبسیار پرابهت دیده می شود.
● تخت جمشید چند ساله است؟
تخت جمشید در دوره زمامداری سلسله هخامنشیان (۵۵۹ تا ۳۳۳ پیش از میلاد) ساخته شده است. بررسی های تاریخی نشان می دهد كه ساخت این اثر سترگ معماری در سال ۵۱۸ پ.م آغاز شد و بیش از یكصدسال به طول انجامید. بنابراین اگر آغاز ساخت تخت جمشید را ملاك قرار دهیم. این اثر اكنون ۲۵۲۳ ساله است و اگر زمان تقریبی پایان ساختنش را درنظر بگیریم، ۲۴۲۳ سال عمر دارد.
● وسعت تخت جمشید چقدر است؟
تخت جمشید ۱۲۵۰۰ مترمربع معادل ۱‎/۴ هكتار وسعت دارد. ابعاد مجموعه كاخ های تخت جمشید كه در جهت شمالی - جنوبی واقع شده اند، بدین شرح است: ضلع شمالی ۳۰۰متر، ضلع جنوبی ۳۹۰ متر، ضلع شرقی ۴۳۰ متر و ضلع غربی ۴۵۵ متر.
بنابراین مجموعه تخت جمشید یك چهارضلعی نامنظم است كه بزرگترین ضلع آن یعنی ضلع غربی پشت به كوه رحمت داده است.
● بنیانگذار تخت جمشید چه كسی است؟
تخت جمشید به وسیله «داریوش اول» سومین شاه سلسله هخامنشی بنیان نهاده شد، اما تا زمان حیات وی كامل نشد و ساخت وسازها در دوره جانشینان او یعنی فرزندش «خشایارشا» و نوه اش «اردشیراول» ادامه پیداكرد.
البته عملیات ساختمانی در تخت جمشید تا پایان دوره هخامنشی متوقف نگردید. اما عمده كارها در زمان سلطنت سه پادشاه یادشده به انجام رسید.
بنابراین هنوز هم در تخت جمشید بقایای بناهای نیمه كاره به چشم می خورد. یكی از این بناها دروازه بزرگی است كه در ضلع شمال شرقی مجموعه قراردارد.
● تخت جمشید برای چه ساخته شد؟
تخت جمشید یكی از سه پایتخت هخامنشیان بود، اما جنبه كاملاً تشریفاتی داشت و كارهای سیاسی و اداری در دو پایتخت دیگر یعنی شوش (پایتخت زمستانی) و هگمتانه (همدان امروزی، پایتخت تابستانی) به انجام می رسید.تخت جمشید یك زیارتگاه مقدس ملی بود كه برای برگزاری جشن های نوروزی مورداستفاده قرارمی گرفت.
به بیان دیگر همه چیز در تخت جمشید برای بزرگداشت نوروز (آغاز سال ایرانی) بنا شده است. هرساله در نوروز نمایندگان ملت های تحت فرمان امپراتوری هخامنشی كه تعدادشان به ۲۸ ملت می رسید به تخت جمشید می آمدند و در دشت بزرگ مقابل آن خیمه می زدند.
آنان پس از بالا رفتن از پله های ورودی اصلی كاخ، از دروازه ملل عبور می كردند و هدایایی را كه از سرزمین های خود آورده بودند،به شاهنشاه تقدیم می داشتند. تصاویر گویایی از این تشریفات كه نمایندگان ملت های فرمانبردار را با هدایای مخصوص نشان می دهد، در نقش برجسته های تخت جمشید به چشم می آید.
در مراسم نوروز تخت جمشید خارجیان یعنی ملت های بیرون از سلطه هخامنشیان حضور نداشتند و به همین سبب هیچ یك از نویسندگان یونانی كه قبل از حمله اسكندر در ایران می زیسته اند، نامی از تخت جمشید به میان نیاورده اند.حتی «كتزیاس» پزشك یونانی اردشیر دوم اشاره ای به این پایتخت افسانه ای نكرده است.
● آیا كارگران تخت جمشید مزد می گرفتند؟
اغلب بناهای سترگ دنیای باستان با بیگاری گرفتن از بردگان یا اسیران جنگی ساخته شده اند. نمونه بارز این بناها اهرام مصر است كه برای ساختن شان دهها هزار برده تحت بهره كشی توأم با آزار قرار گرفتند. اما تخت جمشید با همه عظمت و ابهت خود و به وسیله استادكاران و كارگرانی ساخته شد كه هریك به سهم خود حقوق معینی دریافت می كردند.
در دهه ۱۳۵۰ شمسی در شمال تخت جمشید و در نزدیكی «دروازه ناتمام» سی هزار لوح گلی به خط عیلامی به دست آمد كه دربردارنده صورت پرداخت های دولتی به كارگران، خدمتگزاران و مأموران تخت جمشید بود. در این لوح ها مدت كار، مبلغ دستمزد، چگونگی پرداخت و حتی میزان پرداخت مساعده به كارگران نیز قید شده بود.
لوح های كشف شده برای بررسی بیشتر به آمریكا فرستاده شدند. اما با پیروزی انقلاب اسلامی دولت آمریكا از بازگرداندن آنها به ایران خودداری ورزید. پرونده این موضوع هنوز در محاكم قضایی آمریكا درحال پیگیری است.
● تخت جمشید چند ستون دارد؟
حتماً می دانید كه بخشی از معروفیت تخت جمشید مدیون ستون ها و سرستون های زیبای آن است كه برخی شان زینت بخش موزه های خارجی هستند.
مجموعه كاخ های تخت جمشید به روزگار آبادانی ۵۵۰ ستون داشت كه اكنون بخش اندكی از آنها سرپا ایستاده اند. اما پایه اغلب ستون ها همچنان باقی است.
از ۳۶ ستون كاخ آپادانا تنها ۱۳ ستون باقی مانده كه هریك قبل از فروافتادن سرستون ها
۱۹‎/۶۵ متر ارتفاع داشتند. كاخ دروازه ملل، چهارستون به ارتفاع ۱۶‎/۵ متر داشت كه اكنون سه تای آنها پابرجا هستند. در دو تالار صد ستون و نود و نه ستون حتی یك ستون نیز باقی نمانده، اما قطعات ستون های فروافتاده در این سو و آن سو پراكنده است. اكنون همه این قطعات جمع آوری و شماره گذاری شده اند.
ستون های تخت جمشید نسبت به ستون های مشابه یونانی بسیار بلندند و از این گذشته سرستون آنها كه به شكل گاو (دوگاو با سر انسان) است، چندین تن وزن دارد. برافراشتن ستون هایی با چنین بلندا و وزنی با امكانات ۲۵۰۰ سال پیش بسیار شگفت جلوه می كند و این شگفتی زمانی دوچندان می شود كه بدانیم ۵۵۰ ستون از این نوع در تخت جمشید وجود داشته است!
ستون های تخت جمشید آن قدر زیاد بود كه «آرتورپوپ» معمار سرشناس آمریكایی از آن با عنوان «جنگل ستون ها» یاد كرده است.
● آب آشامیدنی ساكنان تخت جشمید از كجا تأمین می شد؟
در كاوش های تخت جمشید، چاهی به دست آمده كه مساحت دهانه آن ۲۲ متر و عمق آن ۲۶ متر است. در زمان آبادانی تخت جمشید آب باران كه بر كوه رحمت فرو می آمد، از طریق كانال باریكی به این چاه منتقل و برای مصرف ساكنان كاخ ذخیره می شد. در صورتی كه براثر زیادی باران، آب چاه سرریز می شد، به خندق هایی می ریخت كه دورادور آن وجود داشت.
● چند كتیبه در تخت جمشید به یادگار مانده است؟
در تخت جمشید ۱۶ كتیبه از دوره هخامنشیان و متعلق به شاهان مختلف این سلسله به یادگار مانده است. این كتیبه ها با خط میخی و به زبان های عیلامی، پارسی باستان و بابلی در دل سنگ نقر شده اند و در دوره هخامنشی خطوط آنها با طلای ناب پر شده بود. یكی از مهمترین كتیبه های تخت جمشید، كتیبه ای از داریوش اول به زبان عیلامی است كه وی در آن انگیزه ساخت كاخ را چنین شرح می دهد: «من داریوش شاه هستم. شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه كشورهای بسیار، پسر ویشاسپه، یك هخامنشی، چنان كه بر بالای اینجا این دژ ساخته آمد، پیش از آن در اینجا دژی ساخته نشده بود. به خواست اهورامزدا این ارگ را من ساختم. اهورا مزدا و دیگر ایزدان را خواست كه این ارگ ساخته شود. پس من آنان را ساختم و من آن را ایمن و زیبا و به اندازه ساختم، چنان كه می خواستم و گوید داریوش شاه چنان باد كه اهورا مزدا یا دیگر ایزدان مرا بیابند و نیز این ارگ را وگذشته از این، هر آنچه در اینجا برپا می كرده شد، مباد آن كه به چنگ بدخواه و بداندیش بیفتد.»
در دوران پس از هخامنشیان نیز شاهان بسیاری از خرابه های تخت جمشید بازدید كردند و كتیبه هایی را از خود به یادگار گذاشتند. از جمله می توان به یك كتیبه از دوره ساسانی (سده سوم تا هفتم میلادی)، سه كتیبه از دوره آل بویه (سده چهارم هجری) و سه كتیبه از دوره تیموری (سده نهم هجری) اشاره كرد. مضمون این كتیبه ها گواهی بر عظمت تخت جمشید نزد ایرانیان در همه اعصار است.
غیر از اینها دهها نوشته از افراد مختلف و از جمله سیاحان معروف اروپایی بر روی سنگ های تخت جمشید باقی مانده است.●تخت جمشید كی و چگونه ویران شد؟
تخت جمشید در سال ۳۳۳ پیش از میلاد و هنگامی كه «اسكندر مقدونی» ایران را به تصرف خود درآورد، ویران شد. اسكندر دستور داد تا این مجموعه بزرگ را به آتش كشند و خود فاتحانه به نظاره نابودی سترگ ترین یادگار هنری پارس ها نشست. گرچه برخی مورخان غربی كوشیده اند تا حریق تخت جمشید توسط سپاهیان مقدونی را مورد تردید قرار دهند؛ اما در كاوش های باستان شناسی، آثار آتش سوزی در بخش هایی از مجموعه مانند «كاخ هدیش» به دست آمده است.
در جریان آتش سوی تخت جمشید سقف آن فروریخت. دیوارهای خشتی اش سقوط كرد و جواهرآلات بی شماری به غارت رفت. لیكن ستون ها، پلكان ها، درگاه ها و ازاره های سنگی باقی ماند. این بخش ها نیز به مرور زمان بر اثر فرسایش طبیعی یا زلزله تا حد زیادی مضمحل شدند و گاه به وسیله عوامل انسانی آسیب دیدند. قسمت های كوتاه تر به تدریج طی ده ها قرن به زیر خاك رفتند و از گزند باد و باران درامان ماندند. این قسمت ها در اوایل سده حاضر به وسیله باستان شناسان از زیرخاك بیرون آمدند و رازهای سر به مهر تخت جمشید را گشودند. هنگامی كه تخت جمشید در آتش سوخت، ۱۸۵ سال از بنیانگذاری آن به وسیله داریوش می گذشت.
●تخت جمشید پیش از ویرانی چگونه بود؟
بدیهی است كه تخت جمشید در زمان هخامنشیان یعنی به روزگار شكوه خود بسیار متفاوت از امروز بود. حتی سنگ ها و نقش های باقی مانده نیز چیزی غیر از این بود كه اكنون می بینیم. آجرهای لعاب دار، نمای داخلی و خارجی كاخ ها را زینت می داد. سنگ فرش ها سیاه و سفید بود. سقف های بلند شاید نزدیك به ۵ متر ضخامت داشتند(والبته چوبی بودند) اشكال جانوران مرموز كه از طلا پوشیده شده بود، بر درهای مفرغی و آهنی خودنمایی می كردند و حتی برخی دیوارها روكشی از طلا داشتند. برخی ستون های داخلی را اندود و به رنگ های آبی و سفید و سرخ نقاشی كرده بودند، برخی ستون ها نیز روكش فلزی داشتند. پیكرهای نقش شده بر سنگ ها نیز رنگی بودند و آثاری از رنگ های فیروزه ای، یشمی، نارنجی، زرد، ارغوانی روشن و بنفش در كاوش ها به دست آمده است. تیرهای سقف را با ورقه های ضخیم از فلزات قیمتی پوشانده بودند و خطوط كتیبه ها با طلا پر شده بود. این همه تنها بخشی از شكوه افسانه ای تخت جمشید بود كه با كاوش های باستان شناسی از وجودشان آگاهیم. اما آگاهی های ما نسبت به آنچه باید از روزگار آبادانی تخت جمشید بدانیم، بسیار اندك است!
●تخت جمشید چند كاخ دارد؟
تخت جمشید دارای حدود ۱۲ كاخ و متعلقات آنها است كه در زمان های مختلف ساخته شده اند. بقایای برخی از این كاخ ها باقی مانده است و برخی دیگر به كلی از میان رفته اند؛ به گونه ای كه با كاوش های باستان شناسی پی به وجودآنها برده ایم.
●كاخ های تخت جمشید عبارت اند از:
۱-كاخ آپادانا: كاخ آپادانا یا كاخ بارعام بزرگترین كاخ تخت جمشید است كه ساخت آن در زمان داریوش اول آغاز شد و در زمان خشایارشا به پایان رسید. آپادانا همان كاخی است كه در جشن نوروز پذیرای نمایندگان ملت های تابع امپراتوری هخامنشی بود و بارعام شاه در آن برگزار می شد.
هسته اصلی كاخ آپادانا متشكل از یك تالار مركزی به مساحت ۳۶۶۰ متر مربع است كه به صورت چهارگوش ساخته شده و دارای ۳۶ ستون به ارتفاع ۱۹‎/۶۵ متر است. این تالار همچنین دارای سه ایوان در سمت شمالی، شرقی و غربی است كه هر یك ۱۲ ستون دارند. در سمت جنوبی نیز چند اتاق نگهبانی تعبیه شده. ایوان شمالی ۱۵۰۰ متر مربع مساحت دارد و سطح آن سه متر بالاتر از حیاط آپادانا است. این ایوان از طریق یك پلكان دوسویه به حیاط كاخ راه می یابد و معروفیت آن به سبب نقش های بسیار زیبایی است كه بر دیواره پلكان حجاری شده. این نقش ها بزرگان ایرانشهر، میرآخوران، سربازان گارد جاویدان، گروه نمایندگان ملل تابعه،دو ابوالهول به شكل شیر بالدار با سر انسان، یك ردیف كاج و سرو و شیری كه گاو نری را می درد به تصویر می كشند.
ایوان شرقی آپادانا نیز ۱۵۱۲ متر مساحت دارد و پلكان ایوان آن مانند ایوان شمالی منقوش به تصاویری مانند گل و نخل، ابوالهول، سرباز، شیر، میرآخوران شاهی، شیر گاو شكن، رژه هدیه آوران و تعدادی سنگ نبشته است. كاخ آپادانا همچنین دارای حیاطی بزرگ است كه سمت شمال و شرق آن را دربرگرفته و شامل تعدادی اتاق نگهبانی است.
۲- كاخ تچر: كاخ تچر در جنوب غربی آپادانا قرار گرفته و رو به آفتاب است. در یكی از كتیبه های این كاخ كه به سه زبان ایلامی، فارسی باستان و بابلی است نوشته شده: «داریوش شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه كشورها، پسر ویشتاسپه از تخمه هخامنشی كه این تچر را ساخت.» بنابراین تچر، كاخ داریوش بوده و گویا جنبه خصوصی داشته است. كاخ تچر ۱۲۰۰ متر مربع مساحت دارد و ارتفاعش از حیاط مجاور ۳ متر بالاتر است. این كاخ شامل یك تالار مركزی با ۱۲ ستون و اتاق های كوچكی در اطراف آن است. پلكان كاخ نیز منقوش به نقش خدمتگزاران پارسی و مادی است كه ظروف آشپزخانه و خوراكی را بر دست خود گرفته اند.
۳- كاخ دروازه ملل: نخستین كاخی كه پس از پلكان ورودی تخت جمشید به چشم می آید و در واقع دروازه این مجموعه تلقی می شود، كاخ دروازه ملل است. در كتیبه این كاخ آمده: « این دروازه همه ملت ها را من به خواست اهورامزدا ساختم. بسا ساختمان های خوب دیگر در این پارسه كرده آمد كه من برآوردم و پدرم (داریوش)؛ هر آن بنایی كه زیبا می نماید، همه را به تأیید اهورامزدا ما ساختیم.»
نمایندگان ملت های تابع امپراتوری هخامنشی برای ورود به تخت جمشید، از این دروازه عظیم می گذشتند و پس از اندكی انتظار در تالار كاخ، با عبور از یك خیابان به سمت كاخ آپادانا و كاخ صد ستون حركت می كردند. كاخ دروازه ملل چهار ستون به بلندای ۱۶‎/۵ متر دارد. مساحت تالار آن ۶۱۲‎/۵ متر مربع است و معروفیتش به سبب دو گاو بسیار بزرگی است كه روی جرزهای درگاه جای گرفته اند.
۴- كاخ هدیش : كاخ هدیش كه در جنوب تخت جمشید و در بالاترین نقطه آن ساخته شده، كاخ اختصاصی خشایارشا بوده است. این كاخ ۲۲۰۰ متر مساحت دارد و دارای یك تالار ۱۳۱۴ متری با ۳۶ ستون و یك ایوان بزرگ با ۱۲ستون است؛ به علاوه تعدادی اتاق نگهبانی، كفش كن، برج و...
۵- كاخ صدستون: كاخ صدستون یا تالار تخت، دومین كاخ تخت جمشید از نظر وسعت است كه ساخت آن در زمان خشایارشا آغاز شد و به روزگار فرزندش اردشیر اول به پایان رسید. این كاخ ۴۶۹۲ مترمربع مساحت و صدستون سنگی دارد كه تماماً فرو ریخته اند. در شمال صدستون ایوانی وجود داردكه در گذشته دارای ۱۶ستون و دومجسمه عظیم از گاو نگهبان بوده است.
۶- حرمسرا: كاخ حرمسرا در زمان خشایارشا ساخته شده و دارای یك تالار اصلی و تعداد زیادی اتاق در راهرو است. همچنان كه از نام این كاخ برمی آید، اندرونی و محل اقامت ملكه دربار بوده است.
۷- كاخ سه دروازه: كاخ سه دروازه یا تالار شورا در جنوب كاخ آپادانا قرار گرفته و از آنجا كه با سه درگاه به كاخ های دیگر مرتبط می شد، كاخ سه دروازه و گاه «كاخ مركزی» خوانده می شود. مهمترین بخش این كاخ یك تالار ۲۴۰متری با چهارستون سنگی است.
۸- كاخ خزانه : كاخ خزانه كه در جنوب كاخ صدستون قرار گرفته شامل یك تالار ۹۹ستونی، یك تالار ۱۰۰ستونی، چندسالن، تعدادی اتاق و دوحیاط خلوت است. خزانه توسط داریوش ساخته شد و در زمان خشایارشا تغییراتی در آن پدید آمد.
غیر از اینها، تخت جمشید دارای بناهای متعددی است كه عبارت اند از كاخ های موسوم به كاخ «ج» ، كاخ «د» و «كاخ «هـ»؛ دروازه ناتمام كه ساخت آن به سبب حمله اسكندر نیمه كاره مانده، پلكان ورودی تخت جمشید، انبارهای خزانه شاهی و جایگاه سپاهیان.
●آرامگاه چه كسانی در تخت جمشید قرار دارد؟
به جز كوروش بنیانگذار سلسله هخامنشیان كه در پاسارگاد (۸۰ كیلومتری شمال تخت جمشید) دفن شده است، آرامگاه بیشتر شاهان نامدار این سلسله مانند داریوش اول، خشایارشا و اردشیر اول در «نقش رستم» واقع در ۳كیلومتری غرب تخت جمشید قرار دارد. اما در كوه رحمت مشرف به تخت جمشید نیز سه آرامگاه وجود دارد كه هر سه تقریباً به یك شكل و با اقتباس از آرامگاه های نقش رستم ساخته شده اند. آرامگاه های تخت جمشید به اردشیر دوم، اردشیر سوم و داریوش سوم (آخرین شاه هخامنشی) تعلق دارند و آرامگاه اخیر نیمه كاره باقی مانده است. در آرامگاه اردشیر دوم دوقبر كه احتمالاً جای تابوت شاه و ملكه بوده، به چشم می خورد و در آرامگاه اردشیر سوم نیز شش قبر حفر شده است. این قبرها علاوه بر شاه به سایر افراد خانواده سلطنتی تعلق داشته اند.
در حال حاضر برای رسیدن به آرامگاه های تخت جمشید از پله هایی كه از سنگ كوه تراشیده شده بالا می روند، اما جالب است بدانید كه در دوره هخامنشیان برای رسیدن به آنها از بالابر یعنی نوعی آسانسور ابتدایی استفاده می كردند!
●حفاظت بین المللی تخت جمشید ازچه زمانی آغاز شد؟
تخت جمشید در سال ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۷ شمسی) برابر كنوانسیون «حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان» (مصوب ۱۹۷۲ یونسكو) در فهرست آثار جهانی به ثبت رسید و تحت حمایت و حفاظت بین المللی قرار گرفت. چهارسال پیش از این تاریخ، ایران به كنوانسیون یادشده پیوسته بود و سه اثر خود یعنی زیگورات چغازنبیل، میدان نقش جهان اصفهان و تخت جمشید را برای ثبت در فهرست آثار جهانی به كمیته بین الدول برای حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان معرفی كرده بود. این هر سه در تابستان سال ۱۳۵۷ با تصویب قاطع كشورهای عضو كنوانسیون در فهرست آثار جهانی جای گرفتند.


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

‏مسجد شیخ‏ لطف الله اصفهان

‏مسجد شیخ‏ لطف الله اصفهان
این مسجد بی‏نظیر هم كه شاهكار دیگری از معماری و كاشی‏كاری قرن یازدهم هجری است به فرمان شاه‏ عباس اول در مدت هیجده سال بنا شده و معمار و بنای مسجد استاد محمدرضا اصفهانی بوده است. تزئینات كاشی‏كاری آن در داخل از ازاره‏ ها به بالا همه از كاشی‏های معرّق پوشیده شده است. باستان ‏شناسان خارجی در مورد عظمت معماری این مسجد گفته‏ اند: «به سختی می‏توان این بنا را محصول دست بشر دانست». شیخ‌ لطف‌ الله ازعلمای‌ بزرگ‌ شیعه‌ در لبنان‌ امروزی‌ بود كه‌ به‌ دعوت‌ شاه‌ عباس‌ اول‌ در اصفهان‌ اقامت‌ گزید. این‌ مسجد به‌ منظور تجلیل‌ از مقام‌ او و برای‌ تدریس‌ و نمازگزاری‌ وی‌ احداث‌ شد.
مسجد شیخ لطف الله‏یكی از زیباترین آثار تاریخی اصفهان كه چشم هر تماشا كننده‏ای را خیره می‏كند و نسبت به هنرمندانی كه در انجام آن دخیل بوده‏اند به اظهار تحسین و اعجاب وا می‏دارد مسجد شیخ لطف الله است كه در ضلع شرقی میدان نقش جهان و مقابل عمارت عالی قاپو واقع شده و به واسطه كاشیكاریهای معرق داخل و خارج گنبد و كتیبه‏های بسیار زیبای خط ثلث كه مقداری از آنها به خط علیرضای تبریزی عباسی است از زیبایی و ظرافت كمتر نظیر دارد. این مسجد كه شاهكاری از معماری و كاشیكاری ایران در نیمه اول قرن یازدهم هجری است به فرمان شاه عباس اول ساختمان آن شروع شده و سر در زیبای آن در سال ۱۰۱۲ هجری به پایان رسیده است. سال اتمام بنای مسجد و تزیینات كاشیكاری آن و نام استاد سازنده آن در داخل محراب معرق نفیس مسجد به خط نستعلیق سفید بر زمینه كاشی لاجوردی به این ترتیب ذكر شده است
عمل فقیر حقیر محتاج به رحمت خدا محمد رضا بن استاد حسین بنای اصفهانی ۱۰۲۸
درباره وجه تسمیه مسجد شیخ لطف الله باید گفت كه شیخ لطف الله اصلاً كه از مردم میش از قرای جبل عامل یعنی جبل لبنان حالیه بوده است و خاندان او همه از فقهای امامیه بوده‏ اند چنانكه پدر وجد وجد اعلاو پسرش همه به این عنوان اشتهار داشته ‏اند. به مناسبت سعی بی اندازه پادشاهان صفوی در ترویج احكام مذهب تشیع و تشویق و اكرام فقهای آن، شیخ لطف الله میسی عاملی نیز مانند جمع كثیر دیگری از علمای بحرین و جبل عامل در اوایل عمر از موطن خود به قصد ایران عازم شد و ابتدا در مشهد مقدس اقامت گزید و در آنجا پس از استقاضه از محضر علمای ارض اقدس از حمله ملا عبدالله شوشتری از جانب شاه عباس بزرگ به خدمت آستانه رضوی برقرار گردید و تا تاریخ فتنه ازبكان و دست یافتن ایشان بر مشهد در آن شهر مقیم بود. سپس از شرایشان به قزوین پناه جست و در آنجابه كار تدریس مشغول شد، شاه عباس او را از قزوین به اصفهان آورد و در سال ۱۰۱۱ هجری در جنب میدان نقش جهان مدرسه و مسجدی را كه هنوز هم به نام او شهرت دارد برای محل تدریس و اقامت و امامت وی پی نهاد و انجام این كار تا ۱۰۲۸ هجری طول كشید و در حین اتمام همین ساختمان بود كه شاه عباس در قسمت جنوبی میدان نقش جهان كه اكنون به نام میدان شاه شهره است طرح انشا جامع اعظم پادشاهی یعنی مسجد شاه را ریخت.
بعد از آنكه مدرسه و مسجد شیخ لطف الله برای تدریس و نمازگزاری او مهیا گردید. این مرد جلیل محترم در آن مدرسه كه امروز وجود ندارد مقیم شد و در مسجدی كه برای معرفی آثار هنری ایران خوشبختانه صحیح و سالم مانده و آرزمندیم قرنهای دیگر نیز با مراقبت فرزندان ایران جاویدان بماند، به امامت و تدریس مشغول گردید و شاه عباس برای وجه معاش او وظیفه‏ای معین و مقرر داشت.
تاریخ وفات شیخ لطف الله را مولف كتاب مجمل التواریخ در سال ۱۰۳۲ یعنی در همان سالی كه بغداد به تصرف شاه عباس درآمده است می‏نویسد. همچنین در عالم آرای عباسی تاریخ فوت او را مولف این كتاب در ذیل واقع سال ۱۰۳۲ آورده است و صریحاً می‏گوید كه شیخ لطف الله میسی جبل عاملی در اوایل این سال و قبل از سفر دارالسلام بغداد كه هنوز ایات جلال در ییلاقات فیروزكوه بود در اصفهان مریض گشته به عالم بقا پیوست. یكی از شخصیتهای بزرگ هنری ایران كه نام او در مسجد شیخ لطف الله مخلد شده است علیرضای تبریزی از خوشنویسان بزرگ زمان شاه عباس كبیر است كه كتیبه سردر مسجد و دو كتیبه بزرگ كمربندی داخل گنبد به خط زیبای اوست علیرضا چون به خدمت شاه عباس در آمد خود را علیرضای عباسی خواند.
این خوشنویس استاد نخست در تبریز شاگرد ملامحمد حسین تبریزی و علاء الدین محمد بن محمد تبریزی معروف به علاء بیك بود و خط ثلث و نسخ را نیكو می‏نوشت. پس از آنكه در زمان شاه محمد خدابنده پدر شاه عباس تركان عثمانی آن شهر را به تصرف آوردند، علیرضا از آنجا بیرون آمده و به قزوین پایتخت دولت صفوی رفت و در مسجد جامع آن شهر منزل گرفت و به كار كتابت مشغول شد و قسمتی از كتیبه‏های آن مسجد را با چند قرآن در آنجا تمام كرد. علیرضا روز پنجشنبه اول شوال سال ۱۰۰۱ هجری به خدمت شاه عباس درآمد و در زمره ندیمان مخصوص وی داخل شد و شاه جمعی از خوشنویسان مانند محمد رضا امامی و محمد صالح اصفهانی و عبدالباقی تبریزی را بدو سپرد تا زیردست او خط ثلث را بیاموزند. علیرضای عباسی تا پایان عمر در زمره مقربان و ندیمان مخصوص شاه بود و در سفر و حضر در سلك مقربان شرف اختصاص داشت و به تفقدات و انعامات و نوازشهای بی پایان شاهانه سرافراز و مفتخر و به لقب شاهنواز ملقب شد. محبت و علاقه شاه عباس به این مردهنرمند بدان پایه بود كه گاه پهلوی او می‏نشست و شمعی به دست می‏گرفت تا علیرضا در روشنایی آن كتابت كند.
پروفسور ارتور اپهام پوپ‏ایرانشناس معاصر و مشهور امریكایی كه كتاب مشهود او تحت عنوان بررسی هنر ایران در شش جلد قطور تدوین شده و شهرت جهانی دارد راجع به عظمت صنعت معماری و كاشیكاری مسجد شیخ لطف الله چنین نوشته است: مسجدی كه در سمت مشرق میدان شاه و مقابل ساختمان عالی قاپو قرار دارد یكی از شاهكارهای بینظیر معماری است كه در سراسر آسیا خود نمایی می‏كند. این مسجد زیبا كه همچون جواهری درخشان در تاریخ معماری ایرانیان می‏درخشد مسجد شیخ لطف الله نام دارد. شاه عباس بزرگ این مسجد را به افتخار پدر زن خود شیخ لطف الله كه یكی از پیشوایان عالیقدر آن زمان بود بر روی خرابه‏هایی كه از بقایای مسحد قدیمی بحار مانده بود بنا كرد.
در حقیقت میدان بزرگی كه قصر باشكوه عالی قاپو در یك طرف آن قرار داشت به چنین گوهری گرانبها در برابر خود احتیاج داشت و شاید همین نكته شاه عباس را برآن داشت تا با ساختن این بنا كه به سختی می‏توان آن را محصول دست بشر دانستا زیبایی میدان را به كمال رساند. در ساختمان این مسجد باردیگر استادی و مهارت هنرمندان ایرانی یك مسئله مشكل را حل كرده است بدین معنی كه چون مسجد در ضلع شرقی میدان واقع است و خواه و ناخواه در ورودی مسجد به سمت مشرق میدان خواهد بود. اگر بنا بود مسجد را نیز به همین جهت می‏ساختند كارجهتیابی از لحاظ قبله مختلف می‏شد. در اینجا با ایجاد یك راهرو كه از ابتدای مدخل مسجد به سمت چپ و سپس به سمت راست می‏چرخد بر این مشكل فائق آمده‏اند.
یعنی اگر چه ساختمان مسجد در مشرق است و از نمای خارجی آن چنین بر می‏آید كه دیوار جبهه آن در جهت شمال به جنوب است لكن در همین محراب دیوار بنا شده كه به سوی قبله است و وقتی به عظمت این فكر پی می‏بریم كه در بیرون مسجد اثری از كژی و زاویه به چشم نمی‏خورد، اما به مجرد ورود ناچاریم قبول كنیم كه صحن نسبت به نمای خارجی پیچشی دارد در صورتی كه گنبد كوتاه این مسجد به علت مدور بودن جهت یا زاویه مخالفی نشان نمی‏دهد. این گنبد یكی از زیباترین گنبدهای اصفهان است كه از طرفی به خاطر عظمت و از طرف دیگر بر اثر تزییناتی كه از زمینه كرمی (Cafe ou lait) با نقش و نگارهایی به رنگ آبی سیر تشكیل می‏شود نظر هر بیننده‏ای را به خود جلب می ‏كند.
گنبد مسجد شیخ لطف الله یكی از چند گنبد یك پوششی زمان صفویه است كه با ارتفاع كم پوششی مناسبی برای صحن كوچك آن به شمار می‏رود. از طرفی بلندی آن تا آن اندازه است كه بتواند در كنار میدان بزرگ خود نمایی كرده و بر آن فضا مسلط باشد. خمیدگی گنبد از نقطه برآمدگی بزرگ ناگهان به سمت داخل گراییده و راس گنبد را تشكیل داده است و این فشار زیاد را دیوارهای قطور مسجد تحمل می‏كند. )قطر دیوارها كه از پنجره‏های دیوار اندازه‏گیری شده در حدود ۷۰و۱ سانتیمتر است دیوارهای داخلی از یك هشت ضلعی شروع می‏شود. این هشت ضلعیها هر یك به وسیله كاشیهای طناب مانند فیروزه‏ای محصور شده و خطوط بسیار زیبا كه از آثار علیرضا است مانند قابی هر یك از اضلاع هشتگانه را در میان می‏گیرد این خطوط از كاشیهایی به رنگ سفید خیره كننده در میان كاشیهای آبی تیره به كار رفته است و زاویه هایی كه از این هشت ضلع به وجود آیند پایه خمیدگی بزرگ را تشكیل می‏دهند لكن انحنای تدریجی گنبد نقطه شروع انحنا و دایره بزرگ گنبد را از نظر پنهان می‏كنند.
خمیدگی گنبد را دیوارهای بادبادك شكل زاویه داری به اضلاع هشت گانه وصل می‏كند. قسمت بعدی به سمت خمیدگی به اندازه‏ای عادی و یكنواخت بزرگ گرایش دارد سرتا سر این خمیدگی به اندازه‏ای عادی و یكنواخت است كه به ندرت احساس شده یا به چشم می‏آید.كاشیكاری پوشش داخلی گنبد از ابتدا تا انتها تقریباً به یك اندازه بود و تزیین گنبد را تشكیل می‏دهد. دیوارهای جانبی صحن مسجد با گل و بوته‏های متصل به هم به رنگ آبی در یك متن كرمیرنگ تزیین شده است. زاویه‏های فوقانی دیوارهای جانبی از گل و بوته هایی كه طرح آن با سایر قسمتها تفاوت كلی دارد پوشیدئه شده و تنوع خاصی به تزیین كلی صحن بخشیده و در اولین نگاه نظر بیننده را جلب می‏كند. زیبایی كاشیكاری این مسجد اعم از كاشیهای معرق خود تنوعی است دلپذیر كاشی معرق ظریفترین نوع كاشی و متعلق به قرن هفدهم است.
در حقیقت كاشی معرق نوع ظریفی از كاشی هفت رنگ قرن پانزدهم و شانزدهم است. تزیینات سطح داخلی گنبد عبارت است از ستاره‏های بسیار بزرگ مكرر به رنگ زرد طلایی كه با طرح درهمی از پیچكهای به هم پیچیده پوشیده شده. طرح و ترسیم این مسجد و نقشه قالیهای اردبیلی منبع الهام مشتركی دارند. ضمناً شباهت بسیار نزدیك با تزیینات مسجد شاه دارد، كاشیكاری بقیه گنبد از طاق رومیهایی تشكیل شده كه هر یك شامل گل و بوته‏های زیبایی است. این گل بوته‏ها در پارچه بافی هم به كار رفته و هم اكنون نمونه هایی از آن وجود دارد. روشنایی داخل این مسجد نیز قابل توجه است. در اطراف گنبد به فواصل روشنایی داخل این مسجد نیز قابل توجه است. در اطراف گنبد به فواصل منظم سوراخهایی در قطر گنبد تعبیه شده كه به وسیله پنجره‏های گچبری از داخل و خارج مسدود می‏شود.
این گچبریها عباراتند از طرحهای منظمی كه به نسبت مساوی فضای خالی در میان آنها وجود دارد. مجموع نورهایی كه از این پنجره‏ها به داخل می‏تابد زیبایی آسمانی و خیالپروری به تزیینات كلی صحن می‏بخشد. كوچكترین نقطه ضعفی در این بنا دیده نمی‏شود اندازه‏ها بسیار مناسب نقشه طرح بسیار قوی و زیبا به طور خلاصه توافقی است بین یك دنیا شور و هیجان و یك سكوت و آرامش با شكوه كه نماینده ذوق سرشار زیباشناسی بوده و منبعی جز ایمان مذهبی و الهام آسمانی نمی‏تواند داشته باشد. كتیبه‏های زیبایی كه علیرضا بر داخل و خارج این مسجد نگاشته زیباترین خط زمان خود است نابغه‏ای كه این همه شكوه و جلال زیبایی و هنر را به این مسجد بخشیده كسی است كه سمت چپ و راست محراب را امضا نموده و خود رافقیر حقیر محتاج به رحمت خدا محمد رضا بن استاد حسین بنای اصفهانی معرفی كرده است و بعد از نام او تاریخ ۱۰۲۸ هجری (۱۶۱۸ میلادی) دیده می ‏شود
در ضلع شرقی میدان نقش جهان اصفهان، روبه روی كاخ عالی قاپو، مسجدی قرار دارد كه از زیباترین و چشمگیرترین آثار تاریخی اصفهان است. این بنا كه به مسجد شیخ لطف الله معروف است در زمان حكومت سلسله صفویه به منظور عبادت و تدریس شیخ لطف اله ساخته شد. شیخ لطف الله از علمای شیعی مذهب لبنان و فرزند شیخ عبدالكریم بوده است كه در زمان صفویه، به دلیل رسمیت یافتن مذهب تشیع به عنوان مذهب ایرانیان، همراه با بسیاری دیگر از جمله شیخ بهائی به ایران مهاجرت كرد. این مرد روحانی به هنگام ورود مورد احترام واقع شد و در آغاز به مشهد مقدس رفته ضمن سكنی گزیدن در آن دیار به تبلیغ مذهب تشیع پرداخت. شیخ لطف اله همزمان با تصمیم شاه عباس برای پایتخت قرار دادن اصفهان به این شهر كوچ كرد. شاه عباس صفوی برای اینكه این عالم به تدریس و تبلیغ و امامت مشغول شود دستور داد تا مسجد و مدرسه‏ای برای او بنا نهند. از این رو بنای این مسجد و مدرسه در سال ۱۰۱۱ هجری قمری آغاز شد و تا سال ۱۰۲۸ به دراز كشید. شیخ لطف الله پس از اتمام بنای مسجد و مدرسه به فعالیتهای مذهبی پرداخت. مدرسه كه ذكر آن به میان آمد، امروزه وجود ندارد، اما مسجد آن همچنان با زیبایی تمام باقی است. شیخ لطف‏اله بر اساس مندرجات كتابهای عالم آرای عباسی و مجمل التواریخ در سال ۱۰۳۲ هجری قمری بدرود حیات گفت.
مسجد شیخ لطف اله چند تفاوت اساسی به دیگر مساجد اصفهان دارد. این مسجد دارای صحن نیست و مناره نیز ندارد، حال آنكه مساجد باستانی دیگر معمولاً صحنی بزرگ و مناره یا مناره هایی نیز دارند. گنبد مسجد شیخ اله با گنبدهای مساجد دیگر متفاوت است و دو پوش پیوسته است. این مسجد به خلاف مساجد دیگر وسعت چندانی ندارد و در حقیقت نمازخانه‏ای كوچك است.
از عجیب‏ترین هنرهای به كار رفته در این مسجد كه زاییده ذوق و استعداد هنرمندان معمار ایرانی است، حل مشكل قبله در این مسجد است كه در شرق میدان واقع است.
▪ پوپ در این زمینه چنین نوشته است:
... چون مسجد در ضلع شرقی میدان واقع است و خواه ناخواه در ورودی مسجد به سمت شرق میدان خواهد بود، اگر بنا بود مسجد را نیز به همین جهت می ‏ساختند، كار جهت یابی از لحاظ قبله مختل می‏ شد. در اینجا با ایجاد یك راهرو كه از ابتدای مدخل مسجد به سمت چپ و سپس به سمت راست می ‏چرخد، بر این مشكل فائق آمده ‏اند ؛ یعنی اگر چه ساختمان مسجد درمشرق است و از نمای خارجی آن چنین بر می‏آید كه دیوار جبهه ان در جهت شمال به جنوب است لیكن در همین دیوار محراب بنا شده كه به سوی قبله است و وقتی به عظمت این فكر پی می ‏بریم كه در بیرون مسجد اثری از كجی و زاویه به چشم نمی ‏خورد اما به مجرد ورود ناچاریم قبول كنیم كه صحن نیست به نمای خارجی پیچش دارد در صورتی كه گنبد كوتاه مسجد به علت مدور بودن جهت با زاویه مخالفی نشان نمی ‏دهد.
البته باید خاطر نشان كرد كه دهلیز ورودی مسجد به این دلیل كه همانند زاویه‏ ای قائمه ساخته شده كمتر كسی به محض ورود انحراف مسجد را نسبت به ضلع میدان در می ‏یابد.
بنای مسجد بر یك چهار ضلعی استوار است كه در قسمت بالاتر بنا به هشت ضلعی تبدیل شده در نهایت دایره وار به ساقه گنبد می ‏پیوندد.
دیوارهای مسجد شیخ لطف اله برای تحمل سنگینی و فشار گنبد قطور ساخته شده ‏اند و به طوری كه آن را از قسمت پنجره‏ها اندازه گرفته‏اند به یك متر و هفتاد سانتیمتر و در قسمتهای اصلی به پیش از دو متر هم می‏رسد. كف مسجد از سطح میدان بالاتر است. در ساختمان و تزئین اژدرهای سردر و جلوخان و همچنین سكوهای طرفین سردر، مرمرهای بسیار خوب به كار رفته و بفیه قسمتهای جلوخان و سر در با كاشیهای خشتی الوان و معرق زینت یافته‏اند.
در این تزئینات نقوش هندسی، گل و بوته، طاووس و همچنین كتیبه هایی به چشم می‏خورد كه به خط خوش نسخ و نستعلیق نوشته شده‏اند. اطراف جناغ تاق با كاشی پیچ فیروزه‏ای زینت یافته است. مقرنس كاری بی نظیری از كاشیكاری معرق زیر جناغ تاق وجود دارد كه زیر آنها در وسط سردرپنجره‏ای مشبك از كاشی ساخته‏اند. سردر با نقوش و رنگهای متنوعی تزئین شده‏است كه چشم را خیره می‏كند. بالای پنجره‏ای سر در مسجد دو كتیبه به خط نستعلیق وجود دارد كه یكی از آنهاچنین عبارتی را در بردارد: ((مایه محتشمی خدمت اولاد علی است)) كتیبه بزرگ و اصلی واقع در سر در مسجد به خط علیرضا عباسی است كه با خط ثلث بر كاشیهای معرق نوشته شده است. دو كتیبه بزرگ كه به صورت كمربندی درون گنبد موجودند نیز به خط همین استادند. علیرضا عباسی از هنرمندان بزرگ عهد صفویه است.
او تبریزی بود و خطوط ثلث و نسخ را در محضر استادانی چون ملا محمد حسین و علاء الدین محمد بن محمد تبریزی آموخت. او هنگام تصرف تبریز به دست عثمانیان به قزوین آمد و هنگامی كه پایتخت از قزوین به اصفهان منتقل گردید او نیز همچون شیخ لطف اله به اصفهان آمد. او به آموزش بسیاری از خطاطان آن زمان پرداخت. خط علیرضا عباسی را در بسیاری از كتیبه‏های موجود در بناهای تاریخی شهرهایی چون مشهد، قزوین و اصفهان می‏توان مشاهده كرد. از تاریخ مرگ این هنرمند اطلاع دقیقی در دست نیست.
نقوش و رنگهای به كار رفته در كاشیكاری استادانه گنبد مسجد از زیباترین كاشیكاریهای موجود در معماری ایران است. نور درون مسجد از پنجره‏های مشبكی كه در جوانب گوناگون ساقه گنبد ساخته شده‏اند تامین می‏شود. پرتوی كه از این پنجره‏ها به درون مسجد می‏تابد، علاوه بر اینجاد روشنایی كافی، خود به خود نمایشگر فضای روخانی بناست. ساقه گنبد با كاشیهایی آبی رنگ و نقوش گل و بوته و كتیبه‏ای از كاشیهای معرق شامل چند سوره كوتاه از قرآن دارد، تزیین شده است. فاصله بین پنجره‏ها را نیز كتیبه هایی از كاشیهای خداوند زینت بخشیده است كه به شیوه خط بنایی جلوه گری می ‏كند.
محراب مسجد زیبای شیخ لطف اله از شاهكارهای بی نظیر هنر معماری و از زیباترین محرابهایی است كه در مساجد دیگر اصفهان می‏توان مشاهده كرد. این محراب با كاشیكاری معرق و مقرنسهای بسیار دلپذیر تزیین شده است. درون محراب دو لوح وجود دارد كه عبارت »عمل فقیر حقیر محتاج برحمت خدا محمد رضا بن استاد حسین بناء اصفهان« را می‏توان در آنها مشاهده كرد. در اطراف محراب كتیبه‏های دیگری به خط علیرضا عباسی و خطاط دیگری كه باقر نام داشته است، دیده می‏شود. در این كتیبه‏ها روایاتی از پیامبر اكرم و امام ششم شیعیان امام جعفر صادق نقل شده است. اشعاری نیز بر كتیبه‏های ضلعهای شرقی و غربی به چشم می‏خورد كه احتمالاً سراینده آنها شیخ بهایی، عارف دانشمند و شاعر بزرگ دوره صفوی است.
همان طور كه گفته شد در ورودی مسجد به دهلیزی به صورت زاویه‏ای قائمه باز می‏شود كه به دو در دیگر می‏انجامد كه از دو می‏توان وارد مسجد شد. یكی از این درها به طرف محراب و دیگری به سوی شمال غرب مسجد قرار گرفته است. از همین دهلیز به شبستان زمستانی و همچنین به پشت بام نیز می‏توان وارد شد.
▪ پوپ در مورد این مسجد نوشته است:
... كوچكترین نقطه ضعفی در این بنا دیده نمی‏ شود، اندازه ‏ها بسیار مناسب، نقشه طرح بسیار قوی و زیبا و به طور خلاصه توافقی است بین یك دنیا شور و هیجان و یك سكوت و آرامش با شكوه كه نماینده ذوق سرشار زیباشناسی بوده و منبعی جز ایمان مذهبی و الهام آسمانی نمی ‏تواند داشته باشد.

وبگردی
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند - میشائل کلور برشتولد، سفیر آلمان در ایران برای گذراندن تعطیلات تابستانی خود با عشایر بختیاری در دره کوهرنگ زاگرس همراه شده است. منبع
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان - مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «ایران من» با آواز همایون شجریان و آهنگسازی «سهراب پورناظری»، چهارشنبه شب (۲۴ مرداد) در تالار وحدت برگزار شد.
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.