دوشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Monday, 23 April, 2018

بررسی ابعاد زبانی، ادبی و موسیقایی قرآن


بررسی ابعاد زبانی، ادبی و موسیقایی قرآن
گرت هواست كه معشوق نگسلد پیوند
نگـــاه دار ســر رشته تـــا نگـه دارد .
مقالهٔ حاضر شامل دو بخش است، بخش اول درباره‌ای جنبه‌های ادبی ، زبانی و زیبایی‌شناسی قرآن است كه در مجالی اندك ارائه می‌شود.
بخش دوم مقاله درباره‌ی تلاوت تنغیمی قرآن است كه با توجه به منابع موجودی كه در این زمینه وجود دارد نگاشته شده است، امید كه مورد پسند و قبول واقع شود.
وَاِنْ كُنْتُمْ فی ریبٍ ممَّا نَزَّلْنا عَلی عَبْدِنَا،‌فَاٌتُوا بِسُورَهٍٔ مِنْ مِثْلِهِ وَ اٌدْعوُا شُهَداءَكُمْ مِنْ دوُنِ اٌللهِ اِنْ كُنْتُمْ صَادِقینَ.(۲۳)
فَاِنْ كْم تَفْعَلوُا وَلَنْ تَفْعَلوُا فَاتَّقُو اٌلنَّارَ اٌلَّتیِ وَ قُودُهَا اٌلنَّاسُ وَالحِجَارَهُٔ اٌعِدَّتْ لِلْكَافِریِنَ (۲۴) بقره
آن چه قرآن را از یك اثر ادبی صرف متمایز می‌كند جنبه‌های مختلف هنری و زیباشناسی است كه باعث شده، هر یك از این جنبه‌ها را اعجازی برای بیان كلام وحی تلقی كرد . قرآن كتابی‌ست كه علاوه بر سرشار بودن از آموزه‌های انسانی، از مواهبی چون زیبایی واژه‌ها، آهنگین بودن آیات، متناسب بودن عناصر زبانی با معانی و … برخوردار است و كسی كه قرآن می‌خواند اگر تعمق بیشتری به خرج بدهد، مسلماً از لذت زیبایی‌های ظاهری و درونی آن محظوظ خواهد شد،‌آن چنان كه حافظ شده است :
ز حافظان جهان كس چو بنده جمع نكرد
لطــــایف حكمــی بــــا كتــاب قرآنـــی
آن كه می‌خواهد از لذت‌های ظاهری و درونی قرآن بهره‌مند شود، باید علوم بلاغت بداند، باید ادبیات بداند، آشنا با دستور زبان باشد ، تئوری‌های زبانی و ادبی را بشناسد، تا رمزهای قرآن را درك كند كه البته این‌ها نیز ، نیاز به یك عنصر دیگر دارد و آن انس با قرآن است به اضافه‌ی معارفی كه برای این كار به وجود آمده است . از زمان حضرت رسول ( ص) كه اولین مفسر قرآن بودند،‌تا بعد از مرحوم علامه طباطبایی و مرحوم مغنیه، ما به تفسیرهای مكرری به فراخور عصری كه در آن زندگی می‌كنیم احتیاج داریم . آن هنگام است كه از قرآن حظّ هنری می‌بریم و باز هم یك شرط درونی دیگر دارد و آن ایمان است یعنی اگر قرآن را منكرانه بخوانیم شاید به چشمان زیبا نیاید.
اگر در دیده‌ی مجنون نشینی
بــه غیر از خوبــی لیلی نبینی
یا
هر آنكه بی‌هنر افتد نظر به عیب كند
و شرط دیگر در این جا نهفته است كه :
عروس حضرت قرآن ، نقاب آن گر براندازد
كه دارالملك ایمان را مجرد بیند از غوغا
آن چه در این جمال اندك می‌آید به راستی كه بازگو كننده‌ی لطایف قطره‌یی از دریای بی‌كران قرآن نیست ولی این را نیز باید در نظر گرفت كه : اگر مراد نیابم به قدر وسع بكوشم .
بزرگان زیادی چون « عبدالقاهر جرجانی » ‌( صاحب دو كتاب مهم در علم معنای : اسرار البلاغه و دلایل الاعجاز ،‌« زمخشری » ( صاحب تفسیر كشاف ) وبزرگان با ذوق دیگری چون « جا خط » ، سید علم الهدی، غزالی و … در پی كشفت زیبایی‌های زبانی و اعجاز قرآن بوده‌اند ودر این راه به شكر خدا و مدد از او به كشف‌های زیادی پی برده‌اند.
● اعجاز زبانی
شاعران اولین كسانی هستند كه در زبان انقلاب می‌كنند و شكل و فرم زبان را در شعرهایشان به هم می‌ریزند و این به هم ریختن فرم (Norm) ها گاه آن چنان جا افتاده و قابل پذیرش است كه هنگام خواندن شعر انسان را وارد دنیایی از لذت‌ها می‌كند و این لذت‌های معنوی در قرآن چند برابر است، به طوری كه وقتی مخاطبی آگاه ، در سایه‌ی الطاف هنری قرآن قرار می‌گیرد ،‌ « تقشعِرُّ منه جلود » پوست بدنش مور مور می‌شود و از شكوه و عظمت قرآن مو بر اندامش راست می‌شود ، وقتی در سوره یوسف به این آیه برمی‌خوریم كه :
وِ اسْتَبَقَا اٌلْبَابَ وَ قَدَّتْ قَمیصَهُ مِنْ دُبُروَ اَلْفَیَا لَعَل اٌلْبَابِ، قَالَتْ مَاجَزَاءَ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوءً ا اِلاَّ اَنْ یُسْجِنَ اَوْ عَذَابٌ اَلیِمٌ . (۲۵) »
موسیقی كلمات در این آیه برای ما مبین فضایی هول آور و بغرنج است، از آن گونه كه یوسف به بندش گرفتار آمده، یا در این آیه خُذوُهُ وَ غُلّوهُ ثُمَ اٌ لحَجیمُ صَلُّوهُ وحشت دوزخ به خوبی در آهنگ كلمات حس می‌شود، از این نمونه‌ها در قرآن فراوان است ولی مجال بازگویی اندك .
« به عقیده‌ی برخی از معاصران، در میان قدما آن دسته كه طرف دار لفظ‌اند ، كسانی هستند كه هنر را در جنبه‌ی تصویر و خیالی آن می‌دانند، یعنی آن چه مربوط به اسلوب بیان است نه نفس معانی، كه گفته‌اند « المعانی مطروحهٌ فی الطریق » و بسیاری از علمای ادب و بلاغت كوشش خود را معروف بر این داشته‌اند كه اعجاز قرآن را در همین زمینه‌ی بیان و جنبه‌ی تصویری آن بدانند و از معاصران ، نیز كسانی به صورت دیگری این مسأله را مطرح كرده‌اند »
بخشی از اعجاز زبانی قرآن نیز به تصویر و استفاده از آن برمی‌گردد ، چنان كه در تمثیل‌های قرآنی ما به نمونه‌های زیبا و منحصر به فردی برمی‌خوریم :
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ اٌلذَّی اٌسْتَوْقَدَ نَاراً فلَمّا اَضَاءَتْ مَاحَولَهُ ذَهَبَ اٌللهُ بِنَورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فیِ ظَلُماتٍ لٌاًّیُبْصِروُن. (۱۷) بقره
« مثلِ آنان همچون مثلِ كسانی كسانی است كه آتشی افروختند و چون پیرامون آنان را روشنایی داد، خدا نورشان را برد، و در میان تاریكی‌هایی كه نمی‌بینند رهاشان كرد. »
این‌ها همه معجزه‌‌های لفظ و واژه است كه در همان رشته‌ی منظم گردآوری شده است و آن چنان زنجیروار و به هم پیوسته كه كسی را یارای جابه جایی آنها نیست.
و حالا پوینده راه كلام وحی با بهره‌گیری از خود، دانش و تجربهٔ آن چه را آموخته در ذهن خود به نظم درمی‌آورد و با سیر در معانی هفت توی قرآن هنر و خود متجلی در هنر را ادراك می‌كند:
همچو قرآن كه به معنی هفت توست
خاص را و عــام را مطعــم در اوست
● تلاوت قرآن
در تلاوت قرآن كه نوع متعالی هنر قدسی‌ست، قاری با توجه به عناصر زبانی و زیبایی‌هایی كه در آیات شریفه‌ی قرآن هست و ضمن آشنایی با انواع قرائت‌ها، به تلاوت می‌پردازد و این تلاوت نیازمند آمادگی روحی و باطنی‌ست . چرا كه این هنر همچون همه‌ی هنرهای دیگر نیزامند یك نوع ریاضت و تزكیه نفس است .و تقوایی را نیاز دارد كه قطعاً این توقا نیز تأثیر زیادی در نورانیت قرائت می‌گذارد و مسلماً آن را تأثیر گذارد و دل نشین ‌تر می‌كند. قاری لازم است علاوه بر دانستن اصول و قواعد تجوید، با دستگاه‌ها ، مقامات و نغمات موسیقی عرب نیز آشنا باشد.
از این جهت موسیقی عرب را مورد بررسی قرار می‌دهیم : هر زبان آواشناسی خودش را دارد و متناسب با آواهای خود موسیقی هماهنگ با خود را می‌طلبد . بسیاری از الحاق آهنگ‌ها هستند كه در یك زبان سوار بر كلمات آن زبان می‌شوند. اما در زبان‌های دیگر نه و از آن جا كه در تلاوت قرآن كریم با زبان عربی سروكار داریم،‌نیاز به آشنایی با نغمه‌ها، آ‎هنگ‌ها و نواهای موسیقی عرب داریم.
عمده دستگاه‌هایی كه در حال حاضر قاریان در سطح جهان به ویژه در ایران و مصر از آنها استفاده می‌كنند با مقام‌هایی است با نام « صبا » یا « بیات» ، « نهاوند » ، « عجم » ، ‌«رست » ،‌« سه گاه » ، « چهارگاه » و « حجاز»‌. این مقام‌ها، ‌مقام‌های اصلی تلاوت‌هایی ست كه قاریان جهان بر حسب سبك و ذوق و سلیقه‌ی خود به آن می‌پردازند و البته تركیب‌های متنوعی از این نغمه‌ها را در ارائه‌ی تلاوت پدید می‌آورند . هر یك از این نغمه‌ها حال و هوای خاص خود را دارد و در این جا تبحر قاری‌ست كه متناسب با آیات قرائت شده صوت و لحن مناسب را برمی‌گزیند و این استادی اوست كه باعث می‌شود قاری وزن آیات را متناسب با معانی و همچنین پرده‌ها را مطابق با مفهوم آیات به كار گیرد، پایین ، متوسط یا اوج. مثلاً در آیاتی كه مضمون دعایی دارد، قاری باید حالت خضوع و خشوع و فروتنی را حفظ كند. مقام « صبا» را برای آیاتی با مضامین حزن و اندوه بر می‌گزینند .
بعد از فراگیری تجوید و مفاهیم و ترجمه، صحت قرائت‌ها باید به وسیله‌ای قاری مورد تأكید قرار بگیرد.
برخی استادان برای آسان كردن آموزش ، هر یك از دستگاه‌های قرائت را به تقسیمات كوچك‌تری تبدیل نموده‌اند، از جمله « قرار» ، « جواب‌» ، « جوابِ جواب » كه البته مبنای علمی این گونه تقسیم‌ها نیاز به بحث و بررسی زیادی دارد ولی مجال ما اندك است .
قطعاً كسی كه می‌خواهد نغمه‌یی را تلاوت كند قبل از آن باید دارای صوت خوب باشد و صوت نیز باید مركوب لحن باشد و لحن راكب صوت و اگر مركب راهوار نباشد ،‌سوار یقیناً به مقصد نخواهد رسید . پس قاری لازم است كه به تمرین‌های ویژه‌ی پرورش صدا و محافظت از صوت خود بپردازد و حنجره‌اش را آمده‌ی استفاده از این الحان كند.
● تركیب الحان
درباره‌ی چگونگی تركیب الحان باید گفت : همچنان كه در موسیقی سنتی ایران و آواز ایرانی رخ می‌دهد، خواننده‌ی آواز در هر دستگاهی كه آغاز به خواندن می‌كند،‌ در همان دستگاه تمام می‌كند ( فرود می‌آید ). البته مشتركاتی در دستگاهها وجوددارد كه تركیب گوشه‌ها باهم در هماهنگی ویژه‌یی شكل جدیدی را پدید می‌آورد كه تازه و بدیع است . قاری قرآن هم مثل خواننده‌ای آواز باید ترتیب، تقدم و تذخر الحان احاطه داشته باشد. سبك‌های مختلفی وجود دارد از جمله : « مبسوط خوانی » ،‌ « تركیبی » ، «‌تركیزی » و «متنوع». مثلاً در شیوه‌ی تركیزی قاری قرآن یك مقام را در مركزیت قرائت خود قرار می‌دهد و الحان دیگر را در حول این مقام به كار می‌گیرد و پس از قرائت هر نغمه مجدداً به آن مقام اصلی تركیز می‌كند. مقام « رست » را بسیاری از قاریان به شیوه‌ی تركیز به كار می‌گیرند.
امیدواریم قاریان محترم قرآن با مطالعه‌ی قرائت‌های تنغیمی قرآن در درست خواندن قرآن موفق و پیروز بشوند و در جهت اشاعه‌ی پرتوهای نورانی قرآن مجید تلاش و كوشش كنند.

منابع :
۱ـ قرآن كریم
۲ـ صور خیال درش فارس، دكتر محمد رضا شفیعی كدكنی
۳ ـ مجله‌ی رودكی ، دیماه ۷۷
۴ ـ روزنامه‌ی بیان دوشنبه ۶ دی ۷۸
نویسنده : عزت اله الوندی
دانشجوی رشته سینما و تئاتر دانشگاه هنر

منبع : مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران

مطالب مرتبط

آیات قرآن

آیات قرآن
الذین ان مکناهم فی الارض اقاموا الصلاه و آتوالزکاه وامروا بالمعروف و نهوا عن المنکر والله عاقبه الامور(حج-۴۱)
آنها کسانی هستند که اگر در زمین به آنان قدرت بخشیدیم نماز برپا می‌دارند و زکات می‌دهند و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند و سرانجام کارها با خداست.
کسانند ایشان که گر در زمین
به آنها ببخشیم قدر چنین
بدارند برپای امر صلات
ببخشند بر بینوایان زکات
نمایند آن مردم خوش سرشت
خود امر به معروف و هم منع زشت
ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون (آل عمران- ۱۰۴)
باید از میان شما گروهی باشند که به سوی خیر و نیکی بخوانند و امر به معروف و نهی از منکر کنند و آنها همان رستگارانند.
ز بین شما مردم اهل دین
کسانی که هستند داناترین
سزد مردمان را همی بر صلاح
نمایند دعوت به خیر و فلاح
کنند امر به کار نیک و دگر
بدارند از کار بد برحذر
همانا که این مردمان مفلحند
که این‌گونه اندر جهان مصلحند
یومنون بالله و الیوم الآخر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین (آل عمران- ۱۱۴)
به خدا و روز جزا ایمان دارند و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند و به انجام کارهای خیر می‌شتابند. این گروه از شایستگانند.
به یکتا خداوند خود مومنند
به روز قیامت همه موقنند
نمایند امر به معروف و نیز
نمایند با کار منکر ستیز
به کار نکو می‌شتابند زود
که هستند از صالحان وجود
والمومنون و المومنات بعضهم اولیاء بعض یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و یطیعون الله و رسوله اولئک سیرحمهم الله ان الله عزیز حکیم (توبه-۷۱)
مردان و زنان با ایمان دوستان یکدیگرند، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند و نماز برپا می‌دارند و زکات می‌دهند و خدا و رسولش را اطاعت می‌کنند، خداوند به زودی آنها را مورد رحمت خود قرار می‌دهد، مسلما خدا نیرومند و فرزانه است.
همه مومنان مرد و زن سر به سر
کنون دوست باشند با همدگر
نمایند وادار بر کار نیک
از اعمال بد باز دارند لیک
به رغبت بخوانند دائم صلات
ببخشند از ثروت خود زکات
اطاعت کند از خدا و رسول
نمایند احکام دین را قبول
به آنها رسد رحمت کردگار
که یزدان عزیز است و با اقتدار
کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تومنون بالله ولو آمن اهل الکتاب لکان خیرا لهم منهم المومنون و اکثرهم الفاسقون.(آل عمران-۱۱۰)
شما بهترین امتی هستید که در میان مردم پدیدار شده‌اید، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید و به خدا ایمان دارید و اگر اهل کتاب ایمان بیاورند برایشان بهتر است، برخی از آنان ایمان دارند ولی بیشترشان فاسقند.
شمائید نیکوترین امم
که کندید بنیان ظلم و ستم
بپاخاسته تا که از ظلم و شر
نمایند اصلاح نسل بشر
نمایید دعوت به خوبی و نور
بدارید از زشت کاری به دور
بیاورده ایمان به پروردگار
زده چنگ بر رشته کردگار
گر این هم نیز اهل کتاب
بکردند آئین حق انتخاب
برآنان از این کار نیکوتر
نبودی دگر هیچ چیز دگر
گروهی همه مومنان حقند
ولی اکثر آن کسان فاسقند
التائبون العابدون الحامدون السائحون الراکعون الساجدون الآمرون بالمعروف و الناهون عن المنکر و الحافظون لحدود الله و بشر المومنین (توبه-۱۱۲)زشتی و حافظان حدود خدایند، مومنان را بشارت ده.
کسانی که برگشته‌اند از گناه
پرستش نمایان یکتا الها
کسانی که حق را بدارند پاس
بگویند حق را ثنا و سپاس
همه روزه‌داران و هم خاشعان
که اندر نمازند از خاضعان
همان آمران به معروف و خوب
هم آنها که سازند منع از عیوب
همان حافظان حدود خدا
که آرند احکام دین را به جا
همه مومنان و تو، ای رسول
بر آنها بشارت بده بر قبول
● سخنان حضرت رسول‌اکرم(ص)
لایزال الناس بخیر ما امروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و تعاونوا علی البر و التقوی فاذا لم یفعلوا ذلک نزعت منهم البرکات. (وسائل الشیعه- ج۱۱- ص ۳۹۸) خیر و برکت در میان مردم از بین نمی‌رود تا زمانی که امر به معروف و نهی از منکر کنند و یکدیگر را در کار نیک و پارسایی یاری دهند. اما هرگاه از این امور دست بردارند، برکات از آنها گرفته می‌شود.
لتامرن بالمعروف و لتنهن عن المنکر او لیعمنکم عذاب‌الله. (همان) باید مجدانه و مصرانه امر به معروف و نهی از منکر کنید وگرنه قطعا و مسلما عذاب خداوند همه شما را فرا خواهد گرفت.
من رای منکم منکرا فلینکر بیده ان استطاع فان لم یستطع فبلسانه فان لم یستطع فبقلبه. (همان، ج۱۶، ص ۱۳۴)
هرکه گناهی ببیند باید مانع انجام آن شود اگر نتواند، باید با زبان گنهکار را نهی کند و اگر باز هم نتوانست با دل خویش از آن بیزاری جوید.
من امر بمعروف او نهی عن منکر او دل علی خیر او اشار به فهو شریک.(همان- ص۱۲۴)
کسی که امر به معروف یا نهی از منکر کند یا به کار خیر رهنمون شود یا در صورتی که با او مشورت کنند به کار نیک توصیه کند، در پاداش آن شریک خواهد بود. کیف بکم اذا امرتم بالمنکر و نهیتم عن المعروف فقیل له یا رسول‌الله و یکون ذلک قال نعم و شر من ذلک کیف بکم اذا رایتم المعروف منکرا و المنکر معروفا.(همان- ص۱۲۲)
زمانی بر شما خواهد آمد که امر به منکر و نهی از معروف کنند. (از آن حضرت پرسیدند آیا واقعا چنین زمانی خواهد آمد؟ فرمود) آری و بدتر از این هم خواهد شد و آن زمانی است که نیکی را زشت و گناه را نیک بشمرید.
اذا لم یامروا بالمعروف و لم ینهوا عن المنکر و لم یتبعوا الاخیار من اهل بیتی سلط الله علیهم اشرار هم فیدعو عند ذلک خیار هم فلا یستجاب لهم.(تحف العقول- ج۵۱) هرگاه مردم امر به معروف و نهی از منکر نکنند و از برگزیدگان از اهل بیت من پیروی ننمایند، خداوند اشرار را بر ایشان مسلط گرداند. پس نیکان دعا کنند ولی مستجاب نشود.
ما جمیع اعمال البر کلها و الجهاد فی سبیل‌الله عند الامر بالمعروف و النهی عن المنکر الا کنفثه فی بحر لجی. (همان، ص ۱۳۴) همه کارهای نیک حتی جهاد در راه خدا در مقایسه با امر به معروف و نهی از منکر چون آب دهانی قطره‌ای نسبت به دریایی پهناور است.
من امر بالمعروف و نهی عن المنکر فهو خلیفه الله فی الارضه.(مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص ۱۷۹)
هرکس امر به معروف و نهی از منکر کند جانشین خداوند در زمین خواهد بود.
● سخنان امیرالمومنین علی(ع)
من کانت له ثلاث سلمت له الدنیا و الآخره یامر بالمعروف و یاتمر به و ینهی عن المنکر و ینتهی عنه و یحافظ علی حدودالله جل و علا.( مستدرک‌الوسائل، ج۱۲، ص ۲۰۷)
هرکه سه خصلت در او باشد در دنیا و آخرت از سلامت برخوردار خواهد بود، امر به معروف کند و خود نیز به آن عمل نماید، نهی از منکر نماید و خود نیز از آن اجتناب نماید و نگهبان فرائض خداوند بزرگ باشد.
لا تترکوا الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فیولی علیکم اشرارکم.(شرح نهج‌البلاغه، ج ۱۷ص ۵)
امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که تبهکاران بر شما چیره می‌گردند.
انکر المنکر بیدک و لسانک و باین من فعله بجهدک و جاهد فی الله حق جهاده و لاتاخذک فی‌الله لومه لائم.مردم را با دست و زبانت از کار زشت نهی کن و هر اندازه که می‌توانی از گنهکاران دوری کن و در راه خدا از سرزنش مردم نهراس.( نهج‌البلاغه، ص ۳۹۱)فمنهم المنکر للمنکر بیده و لسانه و قلبه فذلک المستکمل لخصال الخیر.( همان، ص ۵۴۲)
برخی از مردم با دست و زبان و دلشان نهی از منکر می‌کنند، چنین کسانی خصلتهای نیک را به کمال رسانده‌اند.
محمدبن الحسن قال: قال امیرالمومنین من ترک انکار المنکر بقلبه و لسانه (و یده) فهو میت بین‌ الاحیاء. (وسائل الشیعه، ج۱۶، ص ۱۳۲)هرکه نهی از منکر را با دل و دست و زبانش ترک کند، مرده‌ای در میان زندگان است. ظهر الفساد فلا منکر مغیر و لازاجر مزدجر افبهذا تریدون ان تجاوروا الله فی دار قدسه و تکونوا اعز اولیائه عنده هیهات.( نهج‌البلاغه، ج۱۸۷)
فساد رواج یافته اما کسی نیست از آن نهی کند و مانع آن شود، آیا این‌گونه می‌خواهید در بهشت در جوار خداوند و از عزیزترین دوستان او باشید. این مقام بسیار دور از دسترس شماست.
ان الله تعالی ذکره لم یرض من اولیائه ان یعصی فی الارض و هم سکوت مذعنون لایامرون بمعروف و لاینهون عن منکر.(شرح نهج‌البلاغه، ج۲، ص ۲۰۷) انما امرتم بالنهی بعد التناهی.(نهج‌البلاغه، ص ۱۵۲)
جز این نیست که شما مامورید اول خودتان از گناهان اجتناب کنید آنگاه دیگران را از آن بازدارید.
لعن الله الآمرین بالمعروف التارکین له و الناهین عن المنکر العاملین به.( همان) نفرین خدا بر آنان باد که امر به معروف می‌کنند در حالی که خودشان آن کار نیک را ترک کرده‌اند و نهی از منکری می‌کنند که خود مرتکب آن می‌شوند.من امر بالمعروف شد ظهور المومنین و من نهی عن المنکر ارغم انوف الکافرین.(همان، ص ۴۷۳)
هرکه امر به معروف کند سبب پشتگرمی و تقویت مومنین می‌گردد و هرکه نهی از منکر نماید کافران را به خاک مذلت می‌نشاند. انما هلک من کان قبلکم حیثما عملوا من المعاصی و لم ینههم الربانیون و الاحبار عن ذلک.(وسائل‌الشیعه، ج۱۶، ص ۱۱۹)
سبب هلاک و معذب شدن پیشینیان شما فقط این بود که مرتکب گناهان شدند و علمای ربانی و دانشمندان آن را از گناه نهی نکردند. قال امیرالمومنین (ع) امرنا رسول‌الله(ص) ان نلقی اهل المعاصی بوجوه مکفهره.(همان) پیامبر خدا(ص) به ما امر فرموده است که با چهره‌ای عبوس و خشمگین با گنهکاران روبه‌رو شویم.ان الامر بالمعروف و النهی عن المنکر لخلقان من خلق الله سبحانه و انهما لایقربان من اجل و لاینقصان من رزق.(همان)
امر به معروف نهی از منکر دو صفت از اوصاف خداوند سبحان است و این دو عمل نه اجل انسان را نزدیک می‌کند و نه روزی را کم می گرداند.
ان الله سبحانه لم یلعن القرن الماضی بین ایدیکم الا لترکهم الامر بالمعروف و النهی عن المنکر.(نهج‌البلاغه، ص ۲۹۸) خداوند سبحان پیشینیان را لعنت نکرد و از رحمت خود دور نفرمود مگر به سبب ترک امر به معروف و نهی از منکر.
و قال کن آمرا بالمعروف و عاملا به ولاتکن ممن یامر به و ینای عنه فیبوء باثمه و یتعرض لمقت ربه
مردم را به کار نیک دعوت کن و خود نیز به آن کار نیک عمل کن و جزء کسانی که امر به معروف می‌کنند ولی خود آن کار نیک را انجام نمی‌دهند مباش که گرفتار آن شده در معرض خشم پروردگار قرار خواهی گرفت.(مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص ۲۰۶) قوام الشریعه الامر بالمعروف و انهی عن المنکر.(غررالحکم، ص ۳۳۲)قوام و بقاء شریعت وابسته به امر به معروف و نهی از منکر است.
سیاتی علیکم من بعدی زمان لیس فیه شیء اخفی من الحق و لا فی البلاد شیء انکر من المعروف و لا اعرف من المنکر.(نهج‌البلاغه، ص۲۰۴) به زودی زمانی خواهد آمد که حقیقت پنهانتر از هر چیز دیگر خواهد شد... و در شهرها هیچ چیز ناشناخته‌تر از کار نیک و آشناتر از گناه نخواهد بود. یقبح علی الرجل ان ینکر علی الناس منکرات و ینهاهم عن رذائل و سیئات و اذا خلا بنفسه.(غررالحکم، ص ۳۳۳)
برای انسان بسی زشت است که گناهان مردم را زشت شمارد و آنان را از صفات زشت و گناهان نهی کند ولی خودش در نهان همان کارهای زشت را مرتکب شود. لعن الله السفهاء لرکوب المعاصی والحلماء لترک التناهی. ( نهج‌البلاغه، ص ۲۹۸)خداوند سفها را به سبب ارتکاب معاصی وحلماء را به علت ترک از منکر لعنت کرد و از رحمت خود دور نمود.
● سخنان حضرت امام حسین(ع)
انما خرجت لطلب الاصلاح فی امه جدی (ص) ارید ان آمر بالمعرف و انهی عن المنکر.(بحارالانوار، ج۴۴، ص ۳۲۹)من فقط برای اصلاح امت جدم قیام کرده‌ام و هدفم آن است که امر به معروف و نهی از منکر نمایم. الا ترون الی الحق لایعمل به و الی الباطل لایتناهی عنه لیرغب المومن فی لقاء ربه.(همان، ص ۳۸۱)آیا نمی‌بینید که به حق عمل نمی‌شود و باطل نهی نمی‌گردد در چنین شرایطی مومن باید مشتاق دیدار خداوند باشد.
المنافق ینهی و لاینهی ویامر بما لا یاتی.(وسائل الشیعه، ج۱۵، ص ۳۴۲)منافق نهی از منکر می‌کند ولی خودش از آن منکر دست برنمی‌دارد و امر به کاری می‌کند که خود آن را انجام نمی‌دهد. انی احب المعروف و انکر المنکر(بحارالانوار، ج۴۴، ص ۳۲۸)من معروف را دوست دارم و از منکر بیزارم.
● سخنان امام باقر(ع) پیرامون امر به معروف و نهی از منکر
یکون فی آخرالزمان قوم یتبع فیهم قوم مراءون
لایوجبون امرا بمعروف و لانهیا عن منکر الا اذا امنوا الضرر یطلبون لانفسهم الرخص و المعاذیر.(الکافی، ج۵، ص۵۵)
در آخرالزمان گروهی ظهور خواهند کرد که از ریاکارانی پیروی می‌کنند که هیچ امر به معروف و نهی از منکری را واجب نمی‌دانند مگر آنکه از زیان آن در امان باشند و برای فرار از این وظیفه عذر و بهانه می‌جویند. ان الامر بالمعروف و النهی عن المنکر سبیل الانبیاء و منهاج الصالحین فریضه عظیمه بها تقام الفرائض(تهذیب الاحکام، ج۶، ص ۱۸۰)
امر به معروف و نهی از منکر راه انبیا و روش صالحان و فریضه‌ای بزرگ است که دیگر فرایض به وسیله آن برپا می‌شود. اذا اردت ان تعلم ان فیک خیرا فانظر الی قلبک فان کان یحب اهل طاعه الله عزوجل و یبغض اهل معصیته ففیک خیر و اللهی حبک.(بحار‌الانوار، ج۶۶، ص ۲۴۷)
اگر می‌خواهی بدانی در وجود تو خیری هست یا نه به دل خود بنگر اگر در دل دوستدار بندگان مطیع خدا و متفر از گناهکاران باشی در تو خیر و خوبی هست و خداوند تو را دوست دارد.
رفضوا اسمی الفرائض و اشرفها ان الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فریضه عظیمه بها تام الفرائض.(وسائل الشیعه، ج۱۶، ص ۱۱۹)
مهمترین و شریف‌ترین واجبات را رها کردند، امر به معروف و نهی از منکر واجب بسیار بزرگی است که همه واجبات به وسیله آن برپا می‌گردد.
اوحی الله الی شعیب النبی انی معذب من قومک مائه الف اربعین الفا من شرارهم و ستین الفا من خیارهم داهنوا اهل الم عاصی و لم یغضبوا لغضبی.(همان) خداوند متعال به شعیب پیامبر(ص) وحی فرمود:‌من صد هزار تن از قوم تو را عذاب می‌کنم چهل هزارشان از اشرار و شصت هزار از نیکانی هستند که با گنهکاران مدارا کردند و با وجود خشم من نسبت به گناه به گنهکاران خشم نکردند.
● سخنان امام صادق(ع)
کونوا دعاه للناس بغیر السنتکم لیروا منکم الورع و الاجتهاد و الصلاه و الخیر فان ذلک داعیه.(الکافی، جد۲، ص ۷۸)
مردم را به کارهای نیک دعوت کنید اما نه با زبانهایتان، مردم باید پرهیزکاری، سعی و تلاش، نماز وخیر و نیکی شما را ببینند که این خود بهترین دعوت به سوی نیکی است.
و قال الصادق (ع) ویل لقوم لایدینون الله بالامر بالمعروف و النهی عن المنکر(الکافی، ج۲، ص ۷۸)
وای بر مردمی که با عمل نکردن به امر به معروف و نهی از منکر به دین خداوند پایبند نیستد.
من کان له جار یعمل بالمعاصی فلم ینهه فهو شریکه.(مجموعه ورام، ج۱، ص ۲)
هرکه همسایه گنهکاری داشته باشد و او را از گناه نهی نکند، در گناه او شریک است. لاینبغی للمومن این یجلس مجلسا یعصی الله فیه و لایقدر علی تغییره.(بحارالانوار، ج۷۱، ص۱۹۹)
سزاوار نیست مومن در مجلس بنشیند که در آن نافرمانی خدا می‌شود و او توانایی منع آن گناه را ندارد.

وبگردی
دادستانی که به قانون تمکین نکرد
دادستانی که به قانون تمکین نکرد - نکته دیگری که برای شخص من در ماجرای مرتضوی بسیار مهم‌تر از شرایط او در زندان است، عدم تمکین ایشان به قانون است. مرتضوی به عنوان یک دادستان و شخصیت‌های برجسته و بانفوذ قوه قضائیه حاضر نشد به قانون تمکین کند. حالا دیگر اهمیتی ندارد که مرتضوی در بند 241 باشد یا 309 یا چقدر به مرخصی بیاید، مهم این است که اتفاقات اخیر نشان داد که او هیچ پایبندی به قانون نداشته و ندارد
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!