دوشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۷ / Monday, 20 August, 2018

نمایندگان‌ مجلس‌ و حادثه‌‌ ترور آیت الله سید حسن مدرس‌


نمایندگان‌ مجلس‌ و حادثه‌‌ ترور آیت الله سید حسن مدرس‌
قضاوت‌ در خصوص‌ یک‌ شخصیت‌، اگرچه‌ در طول‌ زندگی‌ آن‌شخصیت‌ روی‌ می‌دهد، اما بخش‌ اصلی‌ قضاوت‌ها، به‌ طور معمول‌ به‌دوره‌ی‌ پس‌ از حیات‌ وی‌ باز می‌گردد. بدین‌ترتیب‌، بررسی‌ قضاوت‌های‌انجام‌ شده‌ در مورد یک‌ فرد درزمان‌ پس‌ از حیاتش‌، نقش‌ مهمی‌ را درارزیابی‌ کلی‌ از شخصیت‌ وی‌ داراست‌؛ اما قضاوت‌های‌ افراد گوناگون‌ درمورد مدرس‌، نه‌ تنها در دوره‌ی‌ پس‌ از مرگ‌ او که‌ در دوره‌ی‌ حیات‌ او نیزبه‌ دلیلی‌ خاص‌ فراوان‌ است‌. این‌ دلیل‌ نیز مسأله‌ی‌ ترور مدرس‌ در دوره‌ی ‌ششم‌ مجلس‌ بود. از پس‌ این‌ حادثه‌، مدرس‌ مدت‌ ۶۴ روز بستری‌ بود ودر طول‌ این‌ مدت‌، بحث‌ها و سخنان‌ فراوانی‌ در مورد مدرس‌، شخصیت‌او و فعالیت‌های‌ او از سوی‌ موافقان‌ و مخالفان‌ مطرح‌ گردید.
قضاوت‌های‌یاد شده‌ از دو جهت‌ حایز اهمیت‌ است‌. نخست‌ بدان‌ دلیل‌ که‌ این‌قضاوت‌ها در دوران‌ حیات‌ مدرس‌ اتفاق افتاد و افرادی‌ که‌ این‌ قضاوت‌هارا انجام‌ می‌دادند یا مخاطبانی‌ که‌ آن‌ها را می‌شنیدند، در موقعیتی‌ قرارداشتند که‌ می‌توانستند با مدرس‌ از نزدیک‌ برخورد داشته‌ باشند وشخصیت‌ وی‌ را دریابند. دوم‌ آن‌که‌ بسیاری‌ از این‌ قضاوت‌ها از سوی‌نمایندگان‌ مردم‌ در مجلس‌ و از تریبون‌ آن‌ بیان‌ گردید که‌ با سخنان‌ افرادعادی‌ که‌ در اماکن‌ عادی‌ بر زبان‌ها جاری‌ می‌شود، تفاوت‌ دارد.
از رهگذر آن‌چه‌ بیان‌ گردید، پاره‌ای‌ از قضاوت‌های‌ نمایندگان‌ درجلسه‌ی‌ علنی‌ مجلس‌ را مورد بررسی‌ قرار می‌دهیم‌.
یاسایی‌ معروف‌ به‌ «صدرالادباء یزدی‌» که‌ از سمنان‌ و دامغان‌ به‌وکالت‌ دوره‌ی‌ پنجم‌ مجلس‌ انتخاب‌ شد، در این‌ زمینه‌ عقیده‌ داشت‌:
«تأثر و تأسف‌ فوقالعاده‌ که‌ از قضیه‌ی‌ هایله‌ی‌ دیروز برای‌نمایندگان‌ و جامعه‌ تهران‌، بلکه‌ ایران‌ دست‌ داده‌ است‌، محتاج‌ به‌توضیح‌ نیست‌. آقای‌ مدرس‌، قطع‌ نظراز مقام‌ روحانیت‌، سمت‌هم‌قطاری‌ ما را داشتند. در مسایل‌ مهمه‌ی‌ مملکتی‌، همیشه‌ایشان‌ یک‌ قدم‌های‌ برجسته‌ برداشته‌ و هر وقت‌ مذاکره‌ می‌شدکه‌ شبهه‌ می‌رفت‌ مخالف‌ با حیات‌ سیاسی‌ مملکت‌ باشد،اساساً با هر مخاطره‌ای‌ حاضر می‌شدند. زحمات‌ و مشتقاتی‌ که‌در راه‌ تثبیت‌ اصول‌ حکومت‌ ملی‌ متحمل‌ شده‌اند، قابل‌ بحث‌نیست‌ و ماها هر یک‌ به‌ سهم‌ خود، فوق العاده‌ متأثر شده‌ واهتمام‌ و جدیّت‌ برای‌ کشف‌ قضیه‌ داریم‌.»
سیداحمد بهبهانی‌ فرزند آیت‌الله‌ عبدالله‌ بهبهانی‌ که‌ در دوره‌های‌پنجم‌ تا چهاردهم‌ از تهران‌ به‌ نمایندگی‌ مجلس‌ انتخاب‌ شده‌ بود، اظهارمی‌داشت‌:
«مطالبی‌ که‌ آقایان‌ بیان‌ کردند، مطالبی‌ است‌ که‌ از نقطه‌نظر قانون‌و سیاست‌ مملکت‌ و صیانت‌ مملکت‌ و حفظ‌ وکلا و سایرمردم‌، البته‌ همین‌طور است‌ که‌ فرمودند، ولی‌ در این‌جا یک‌قدری‌ باید باریک‌تر شد و تصدیق‌ کرد که‌ مدرس‌ آدم‌فوق العاده‌ای‌ است‌. مدرس‌ یک‌ شخص‌ عادی‌ نیست‌. زدن ‌مدرس‌ و ترور کردن‌ مدرس‌ در این‌ مملکت‌ و در این‌ موقع‌، یک‌مسأله‌ی‌ خالی‌ از سیاست‌ نیست‌. گذشته‌ از این‌که‌ مدرس‌ درعملیات‌ خود، آدم‌ فوقالعاده‌ای‌ است‌، اعم‌ از وکالت‌ و جنبه‌ی‌علمیت‌ و سیاست‌، شخصاً عنوانی‌ دارد که‌ از عراق عرب‌ و عجم‌و تمام‌ مملکت‌ ایران‌، یک‌ شخصیت‌ و مقامی‌ را حایز شده‌ که‌محل‌ غبطه‌ی‌ مسلمین‌ است‌. در این‌ واقعه‌ که‌ واقع‌ شده‌، مجلس‌شورای‌ ملی‌ و وکلا هر یک‌ به‌ نوبه‌ی‌ خود اظهار تأثر از وقوع‌ این‌واقعه‌ می‌کنند و البته‌ دولت‌ و ملت‌ هم‌ در این‌ تأثر شریکند.»
محمدعلی‌ بامداد نماینده‌ای‌ دیگردرخصوص‌ این‌ ترور اعلام‌ داشت‌:
«در دوره‌ی‌ قبل‌، یکی‌ دو نفر وکیل‌ را کتک‌ زدند ]مدرس‌،حائری‌زاده‌، کازرونی‌[ و تعقیب‌ نشد. حالا هم‌ یک‌ چنین‌قضیه‌ای‌ اتفاق افتاده‌ است‌. بنده‌ نمی‌خواهم‌ از مقامات‌آقای‌ مدرس‌ عرض‌ کنم‌. عرض‌ بنده‌ این‌ است‌ که‌ ما بایدپیش‌ خودمان‌ حساب‌ کنیم‌ و ببینیم‌ قضیه‌ چه‌ بوده‌ است‌.مدرس‌ کسی‌ را کشته‌ بود و قصاص‌ نشده‌ بود که‌ در عوض‌آن‌ باید مبادرت‌ به‌ چنین‌ اقدامی‌ شود؟ خانواده‌ی‌ کسی‌ را از هستی‌ ساقط‌ کرده‌ بود؟ این‌ها که‌ نبود، پس‌ چه‌ بوده‌؟بنده‌ پیش‌ خود حساب‌ کردم‌، دیدم‌ مدرس‌ یک‌ صراحت‌لهجه‌ و یک‌ شجاعت‌ ادبی‌ دارد. مدرس‌ اگر به‌ چیزی‌عقیده‌ پیدا کند، می‌گوید. مدرس‌ یک‌ دل‌ دارد و یک‌ زبان‌ واین‌ خصلت‌، البته‌ برای‌ مملکت‌ یک‌ منافعی‌ دارد. اصل‌استفاده‌ی‌ یک‌ مملکت‌ و ملت‌ از وکیل‌ در همین‌جاست‌ که‌وکیل‌ نماینده‌ی‌ یک‌ ملتی‌ بتواند حرف‌ خود را بزند. در دنیاپس‌ از مطالعات‌ زیاد، اصل‌ مصونیت‌ نماینده‌ را از همین‌لحاظ‌ قبول‌ کرده‌اند. مدرس‌ این‌ صفت‌ را داشت‌ و این‌صفت‌ و خصلت‌ مدرس‌ است‌ که‌ مورد حمله‌ شده‌ است‌.»
از دیگر افرادی‌ که‌ درخصوص‌ مدرس‌ ـ پس‌ از ترور وی‌ـ سخن‌ گفته‌،علی‌اکبر داور، رییس‌ فرهنگ‌، وکیل‌ چند دوره‌ی‌ مجلس‌، وزیر فوایدعامه‌، وزیر دادگستری‌ و وزیر دارایی‌ است‌. او در این‌ ارتباط‌ چنین‌ گفته‌بود:
«دیروز یک‌ صدای‌ مهیبی‌ بلند شد. این‌ صدا به‌ ما می‌گویدباخبرباشید. این‌ مسأله‌، یک‌ مسأله‌ی‌ ساده‌ نیست‌. شخص‌مدرس‌ با کسی‌ اختلاف‌ ملکی‌ نداشت‌ که‌ کسی‌ از نقطه‌ نظرخصوصی‌ چنین‌ اقدامی‌ نماید...»
سیدیعقوب‌ انوار اردکانی‌، ملقب‌ به‌ «صدرالعلما» که‌ در دوره‌ی‌ دوم‌ ازخراسان‌، در دوره‌ی‌ چهارم‌، ششم‌ و هفتم‌ از شیراز، در دوره‌ی‌ پنجم‌ ازفارس‌ و دردوره‌های‌ دوازدهم‌ و سیزدهم‌ از کاشان‌ به‌ نمایندگی‌ مجلس‌رسید، این‌ گونه‌ اظهار داشت‌:
«آن‌چه‌ از احوالات‌ نمایندگان‌ ملت‌ در دنیا دیدم‌، این‌ است‌ که‌نمایندگان‌، نماینده‌ی‌ احساسات‌ ملت‌ هستند. همین‌ احساسات‌ملت‌ را نمایندگان‌ در مجلس‌ شورای‌ ملی‌، اظهار می‌کنند. بنده‌ وچند نفر از آقایان‌ که‌ تقاضا کردیم‌ هیأت‌ محترم‌ دولت‌ به‌ مجلس‌تشریف‌ بیاورند، برای‌ این‌ بود که‌ به‌ دولت‌ بنمایانیم‌ امروز،احساسات‌ ملت‌ ایران‌ جریحه‌دار است‌... ما در این‌ مسأله‌ کاملاًمطمئن‌ از طرف‌ دولت‌ هستیم‌ زیرا خود آقای‌ رییس‌الوزرا یکی‌از مریدهای‌ آقای‌ مدرس‌ بوده‌ و همین‌طور آقایان‌ وزرا همه‌ به‌ایشان‌ ارادت‌ داشتند. آقای‌ مدرس‌ از علمای‌ طراز اول‌ و دارای‌درجه‌ی‌ اجتهاد بود... مجلس‌ شورای‌ ملی‌ با کمال‌ نفرت‌ وانزجار به‌ این‌ مطلب‌ نگریسته‌... و به‌ دولت‌ می‌گوییم‌ که‌ این‌ کاررا با کمال‌ اهمیت‌ تلقی‌ کرده‌ و خیلی‌ جدی‌ دنبال‌ کند.»
● نمایندگان‌ بعد از شهریور ۱۳۲۰ و مدرس‌
قضاوت‌ها در مورد مدرس‌، پس‌ از مرگ‌ وی‌ هم‌چنان‌ ادامه‌ دارد. ازاین‌ رهگذر، پس‌ از شهریور سال‌ ۱۳۲۰ برخی‌ نمایندگان‌ به‌ مناسبت‌سالگرد فوت‌ مدرس‌ از او یاد می‌کنند که‌ در این‌جا از باب‌ نمونه‌، به‌سخنان‌ برخی‌ از آن‌ها می‌توان‌ اشاره‌ نمود.
سیدابوالحسن‌ حایری‌زاده‌ که‌ در دوره‌های‌ چهارم‌، پنجم‌ و ششم‌ از یزد و در دوره‌های‌ پانزدهم‌، شانزدهم‌، هفدهم‌ و هجدهم‌ از تهران‌ به‌نمایندگی‌ مجلس‌ رسید، در این‌ خصوص‌ چنین‌ اظهار می‌دارد:
«... هر جماعت‌ و ملتی‌ که‌ زحمات‌ اشخاص‌ فداکارخود رافراموش‌ کند، محکوم‌ به‌ زوال‌ است‌ و حیات‌ ملل‌ در سایه‌ی‌رجال‌ علم‌ و ادب‌ و قلم‌ و سیف‌، پاینده‌ و برقرار است‌. البته‌شمشیر، دنبال‌ قلم‌ و قلم‌ دنبال‌ علم‌ و ادب‌ باید باشد و سیف‌باید مطیع‌ اراده‌ی‌ صاحبان‌ علم‌ و قلم‌ باشد. باید ملل‌ در سایه‌ی‌فداکاری‌ رجال‌ علم‌ و ادب‌ و قلم‌ باشد تا ملک‌ و ملل‌، آتیه‌ی‌نیکو داشته‌ باشد.
مقصود از این‌ مقدمه‌ این‌ است‌ که‌ در ایران‌، رجال‌ فداکار بودند وهستند که‌ بعضی‌ از آن‌ها، محور سیاست‌ جهان‌ را در سایه‌ی‌فداکاری‌ خود عوض‌ کردند... ما باید همیشه‌ از رجال‌ فداکار ومخصوصاً از شهدا و بزرگان‌ خود که‌ در علم‌ و تقوا و زهد وشجاعت‌ کم‌نظیر بوده‌اند، یادآوری‌ نماییم‌ و عمل‌ آن‌ها درس‌بزرگی‌ است‌ برای‌ نسل‌های‌ آتیه‌.
چهار روز از سیزده‌ سال‌ فقدان‌ مرحوم‌ سیدحسن‌ مدرس‌ گذشته‌است‌. این‌ سید بزرگوار که‌ در زهد و تقوا و رشادت‌ و شجاعت‌ وصراحت‌ لهجه‌ و موقع‌شناسی‌، کم‌نظیر بود، حقیقتاً مظلوم‌ بود.چرا؟ زیرا در موقعی‌ با انگلستان‌ دست‌ و پنجه‌ نرم‌ کرد که‌انگلستان‌، فرمانفرمای‌ جهان‌ بود و آمریکا و اتحاد جماهیرشوروی‌ دخالتی‌ در سیاست‌ جهان‌ نداشتند... در آن‌ روز باقرارداد ۱۹۱۹ مخالفت‌ کردن‌، کار آسانی‌ نبود. سید بزرگوارمخالفت‌ کرد، موفق‌ شد و گرفتار انتقام‌ انگلستان‌ گردید. سیدمبارزه‌ را ادامه‌ داد تا در رمضان‌ ۱۳۵۸ ق مطابق‌ با ۲۶ آبان‌۱۳۱۷ش‌ در شهر کاشمر از دست‌ رفت‌.
سید بزرگوار بسیار مظلوم‌ بود، حتی‌ بعد از درگذشت‌، آقای‌شیخ‌الاسلام‌ ملایری‌ به‌ دعوی‌، موضوع‌ را در مجلس‌ طرح‌نمودند و دولت‌، مشغول‌ تعقیب‌ پرونده‌ی‌ مدرس‌ شد. به‌ جای‌این‌که‌ این‌ پرونده‌ در دیوان‌ جنایی‌ مطرح‌ شود، در دیوان‌کیفرمطرح‌ شد وآقایان‌ قضات‌ می‌دانستند که‌ تفاوت‌ عمل‌ اززمین‌ تا آسمان‌ است‌، زیرا که‌ دیوان‌ کیفر، صلاحیت‌ صدور حکم‌اعدام‌ را ندارد.
سید بزرگوار، بسیار مظلوم‌ بود که‌ سیزده‌ سال‌ از رفتن‌ او گذشت‌و یک‌ مدرسه‌ یا کتاب‌خانه‌ یا میدان‌ یا خیابان‌ به‌ نام‌ اونیست‌.»
از میان‌ دیگرافرادی‌ که‌ پس‌ از فوت‌ مدرس‌ در مورد او به‌ قضاوت‌پرداخته‌اند، به‌ دکتر محمد مصدق می‌توان‌ اشاره‌ کرد. اگرچه‌ مصدق درسه‌ دوره‌ی‌ سوم‌، چهارم‌ و پنجم‌ مجلس‌، همکار مدرس‌ بود، اما ازجمله‌ی‌ طرفداران‌ وی‌ محسوب‌ نمی‌شد. با این‌ همه‌، مصدق در مجلس‌چهاردهم‌، هنگام‌ مخالفت‌ با اعتبارنامه‌ی‌ سیدضیاءالدین‌، تدین‌ و سهیلی‌،در سخنانی‌ به‌ مناسبت‌ یادبود مدرس‌ اظهار داشت‌:
«برای‌ خیر این‌ مردم‌ و برای‌ آزادی‌ این‌ جامعه‌، باید هرگونه‌ فحش‌و ناسزا بشنوم‌. مگرنبود که‌ مدرس‌ درهمین‌ مجلس‌ سیلی‌خورد؟ مگر نه‌ این‌ است‌ که‌ مقام‌ مدرس‌ در این‌ جامعه‌، به‌ خاطرمشقاتی‌ است‌ که‌ دید؟ مگرنه‌ این‌ است‌ که‌ شربت‌ شهادت‌چشید؟»


منبع : مرکز اسناد انقلاب اسلامی

مطالب مرتبط

بزرگی میرزاکوچک‌خان

بزرگی میرزاکوچک‌خان
۱. در دنیای متجددی كه تسامح به ژست روشنفكری و شعار رایج سیاستمداران بدل شده، تعقیب منطقی اصول و ارزشهای عقیدتی و ملی به‌ویژه آن‌گاه كه منافع غرب و وابستگانش را به مخاطره اندازد، مذموم و ناپسند شمرده می‌شود. تسلیم، عقب‌نشینی، گفت‌وگوی یك‌سویه و فروش یا معاوضه اصول و ارزشها به قیمت ناچیز یا معاوضه با امتیازات بی‌ارزش، عمق و ماهیت تسامحی است كه همواره كشورهای اسلامی از سوی غرب و یا سْست‌عنصران داخلی به آن توصیه می‌شوند.
آنچه بعضا در این میان به مدد می‌رسد، مجاهدت انسانهایی است كه ضمن برخورداری از ایمان، خودباوری و هوشیاری، با ازخودگذشتگی و شجاعت، فریب زیور و ابهت پوشالی استبداد و استعمار را نمی‌خورند و با اصرار و پافشاری بر هویت و ارزشهای ملی و دینی خود، در مقابل تمام دنیای دشمن می‌ایستند.
تجربه تاریخ گواه بر این قاعده است كه یك گام عقب‌نشینی، به صدگام عقب‌رفتن ‌منجرمی‌شود تا آنجا كه دیگر عقبه‌ای برای عقب‌نشینی باقی نمی‌ماند. این در حالی است كه ایستادگی و مقاومت یعنی تنها راه مقابله و احقاق حقوق و شكستن ابهت دشمن. چراكه ایستادگی دنیاگرایان تنها در محدوده منافع دنیوی آنها مفهوم می‌یابد. آنچه نباید از نظرها دوربماند، ضرورت صبر در مقاومت است. این توقع كه مقاومت با آثار و نتایج فوری و كاملا محسوس همراه باشد از فلسفه مقاومت فاصله دارد. هرچند هرلحظه از مقاومت به معنی ازدست‌ندادن آن چیزهایی است كه معمولا در عقب‌نشینی چندین‌ برابر آن برای همیشه از دست می‌رود.
ملت ایران، در طول تاریخ همواره بر این اصل اذعان داشته كه از حقوق و استقلال خود به هیچ بهایی عبور نخواهد كرد و هیچ‌گونه تهدید و یا ارعابی نمی‌تواند ملت را از دست‌یابی به حقوق ملی منصرف نماید. بدیهی است، هیچ گروه یا جناحی هیچگاه نمایندگی ملت ایران را برای كمرنگ یا سلب حقوق و استقلال كشور نداشته و هرگونه توافقی در این زمینه در هر مقطع تاریخی، از نظر ملت ایران از اساس باطل و فاقد ضمانت اجرایی است.
۲. در آستانه هشتادوسومین سالگشت شهادت میرزاكوچك‌خان قرارگرفته‌ایم. حركت آزادیخواهانه روحانی مجاهد و نستوه، میرزاكوچك‌خان جنگلی، كه بین سالهای ۱۲۹۳ تا ۱۳۰۰ هجری شمسی در گیلان رخ داد، بی‌گمان از رویدادهای مهم و تاثیرگذار در تاریخ معاصر ایران قلمداد می‌شود. این نهضت در فضایی اتفاق افتاد كه كشورمان با حوادث پیچیده داخلی و جهانی مواجه بود. انقلاب مشروطه و آخرین تكاپوی حكومت فاسد قاجار بر سر قدرت، سرانجام تلخ مشروطه و ظهور تدریجی دیكتاتور پهلوی، جنگ جهانی اول، پیروزی بزرگترین نظام ماركسیستی در همسایگی ایران، و گسترش تفرقه و سردرگمی در جهان اسلام، از جمله مسائلی است كه بدون توجه به آن، امكان تحلیل فعالیت هفت‌ساله نهضت جنگل دشوار می‌نماید.
در همین برهه، كشورمان از شمال و جنوب و مركز در معرض تاخت‌وتاز و دخالت گسترده بیگانگان به‌ویژه روسها و انگلیسیها قرار داشت. بوی متعفن خیانت به وطن و دین از هر سو به مشام می‌رسید. فریادها در گلو خفه شده و قلم‌ در دستها شكسته، استعمار به عمق كشور تجاوز كرده و به‌هیچ عنوان قصد خروج نداشت. سرمایه‌های ملی كشور به‌صورت‌گسترده غارت شده و جان، مال و ناموس ملت از سوی حكومت در مقابل بیگانگان حراج شده بود. روشنفكرنمایان‌غربگرا كه انگیزه و شجاعت مقابله با خودكامگی حكومت را ندارند، بر طبل بیگانه كوبیده و دیگ پلوی روس و انگلیس را هم‌می‌زدند. دراین‌میان جز روحانیت هیچ‌كس قدرت بسیج و روشنگری عمومی و ایستادگی در برابر حكومت وابسته و بیگانه متجاوز را نداشت. در چنین موقعیتی نهضت جنگل با برخورداری از پشتوانه دینی، تاسیس می‌شود تا اوضاع كشور را به نفع ملت ایران متحول كند. در مرامنامه نهضت جنگل آمده است: «ما قبل‌ازهرچیز طرفدار استقلال مملكت ایرانیم. استقلالی به تمام معنی كلمه یعنی بدون اندك مداخله هیچ دولت اجنبی، اصلاحات اساسی مملكت و رفع فساد تشكیلات دولتی كه هرچه بر سر ایران آمده از فساد تشكیلات است. ما طرفدار یگانگی عموم مسلمانانیم. این است نظریات ما كه تمام ایرانیان را دعوت به‌ هم‌صدایی كرده خواستار مساعدتیم . . .»
چنانچه قابل ملاحظه است، فارغ از امكان تاملات گسترده درباره برخی مواضع این نهضت، ذهن روشن و به روز رهبری نهضت به‌ویژه شخص میرزا كاملا هویدا است. در قسمتی دیگر از مرامنامه مزبور، نهضت جنگل دغدغه‌های خود را برای مبارزه چنین بیان داشته است. «آسایش عمومی و نجات طبقات زحمتكش ممكن نیست مگر به تحصیل آزادی حقیقی و تساوی افراد انسانی بدون فرق نژاد و مذهب در اصول زندگانی و حاكمیت اكثریت به واسطه منتخبین ملت.» البته این بیان، هرگز به مفهوم غیرقابل نقد بودن اندیشه نهضت نیست ولی، در فضایی‌كه ترسیم شد، اتخاذ چنین رویكردی برای حفظ كیان اسلام و ایران ضروری به نظر می‌رسید.
نهضت جنگل از آغاز تا پایان فعالیت خود با دو دسته از عناصر مواجه بود، كه به رغم همكاریهای درون‌نهضتی، از جهت تفكر و مشی عملی فاصله زیادی بین دو دسته مزبور وجود داشت. یك‌دسته عناصر دلسوز و خالص و مومن بودند و دسته‌ای دیگر عناصر خائن و منافق كه برخی ناكامی‌های نهضت به دلیل عملكرد این عناصر معلوم‌الحال قابل بررسی است.
همچنین ظهور اولین نظام كمونیستی جهان در همسایگی ایران و خلط برخی اهداف نهضت با كمونیستها از جمله مسائلی است كه ذهن پژوهشگران را به خود جلب نموده است. بااین‌وجود هرچند میرزا در نقطه‌ای از آغاز فعالیتهای حزب كمونیست، وجود برخی اشتراكات ظاهری را برای شكل‌گیری همكاری و تعامل مفید تشخیص می‌دهد ولی پس از آشكارشدن عمق افكار و اهداف حزب، ضمن خروج اعتراض‌گونه از حلقه آنها در رشت، به افشای ماهیت آنها می‌پردازد، چنانكه در جایی خطاب به آنها می‌گوید: «عقاید شما و عملیات شما از زهركشنده، كشنده‌تر است.»
به‌هرحال، در این نوشته، امكان طرح و بررسی تفصیلی این مسائل وجود ندارد و تفصیل این مباحث را به مقالات و پژوهشهای محققان ارجاع می‌دهیم؛ ولی آنچه در پایان باید به آن تاكید شود، عدم امكان نادیده‌انگاشتن جایگاه حركت جنگل در تاریخ معاصر و تاثیرات عمیقی است كه این نهضت در آینده ایران و به‌ویژه انقلاب اسلامی بر جای گذاشت.

وبگردی
منابع ملی را به چینی‌ها اجاره داده و سالها به مردم دروغ گفته‌اند
منابع ملی را به چینی‌ها اجاره داده و سالها به مردم دروغ گفته‌اند - به فاصله چندسال از انتشار اخباری که حکایت از واگذاری مجوز صید ترال به چینی‌ها در آب‌های جنوبی کشورمان داشت و همواره تکذیب می‌شد، بالاخره مشخص شد که تکذیب‌های مسئولان غیرواقعی بوده است؛ واقعیتی عجیب که موجب بروز ابهامات فراوانی می‌شود.
پشت پرده سفر مجرّدی عراقی‌ها به مشهد
پشت پرده سفر مجرّدی عراقی‌ها به مشهد - اردیبهشت ۹۴ بود که روزنامۀ انگلیسی «گاردین»، در فقدان رسانه‌های کارآمد محلّی، گزارشی منتشر کرد با عنوان «عبادت، غذا، سکس و پارکِ آبی در شهر مقدس مشهدِ ایران»
ویدئو / تشییع پیکر «آقای بازیگر» سینمای ایران
ویدئو / تشییع پیکر «آقای بازیگر» سینمای ایران - پیکر مرحوم عزت‌الله انتظامی بازیگر باسابقۀ سینما و تئاتر ایران صبح یکشنبه (۲۸ مرداد) با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر، وزیر ارشاد و علاقه‌مندان سینما و تئاتر، از تالار وحدت تشییع شد. عزت سینمای ایران بامداد جمعه (۲۶ مرداد) در سن ۹۴ سالگی درگذشت.
مراسم تشییع پیکر عزت‌الله انتظامی
مراسم تشییع پیکر عزت‌الله انتظامی - پیکر عزت‌الله انتظامی، بازیگر فقید سینما، تئاتر و تلویزیون، صبح یکشنبه - ۲۸ مرداد - با حضور جمع زیادی از هنرمندان و علاقه‌مندان، از تالار وحدت تشییع و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) تهران به خاک سپرده شد.
عکسی عجیب از  تجمع حوزویان قم
عکسی عجیب از تجمع حوزویان قم - براستی داستان درگذشت آقای هاشمی و استخر چه بوده است؟ چرا از تهدید سیاسی و امنیتی در این تصویر استفاده شده است؟ چه افراد و جریانی پشت این پلاکارد هستند؟
واکنش اشک آلود جمشید مشایخی به درگذشت انتظامی
واکنش اشک آلود جمشید مشایخی به درگذشت انتظامی - اشک های جمشید مشایخی برای عزت الله انتظامی در بیمارستان و واکنشش به درگذشت همبازی و همکار چندین دهه اش
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند - میشائل کلور برشتولد، سفیر آلمان در ایران برای گذراندن تعطیلات تابستانی خود با عشایر بختیاری در دره کوهرنگ زاگرس همراه شده است. منبع
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…