آیا طب سنتی می‌تواند بیماری‌های مهلک مثل ایدز را درمان کند؟/ پاسخ یک پزشک و متخصص طب سنتی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ شاید یک دندان پوسیده را بشود ترمیم کرد ولی درمان همین دندان اگر پشت گوش انداخته شود، کار را به عصب‌کشی، روکش یا حتی کشیدن دندان می‌رساند که هزینه‌های بیشتری هم دارد. مسئله اصلی بیماران نیز امروز از همین مرحله اول شروع می‌شود؛ یعنی هزینه درمان، بیمار را به عقب انداختن مراجعه وامی‌دارد.

به گزارش فرارو، در سوی دیگر ماجرا هم کلینیک‌های دندانپزشکی از کاهش مراجعه، تغییر نوع درمان‌های درخواستی، افزایش هزینه مواد و تجهیزات و دشوارتر شدن اداره کلینیک گله دارند. هرچند پیش از این نیز وضعیت ساده‌ نبود. طبق پروفایل سلامت دهان ایران در سازمان جهانی بهداشت (۲۰۱۹) ۳۳.۶ درصد افراد پنج سال به بالا با پوسیدگی درمان‌نشده دندان‌های دائمی مواجه بوده‌اند. این رقم برای بیماری شدید لثه در افراد بالای ۱۵ سال ۱۸ درصد و برای بی‌دندانی در افراد بالای ۲۰ سال ۶.۹ درصد گزارش شده است. دندانپزشکی، اولویت آخر مردم

رعنا پاک‌سرشت، مدیر یک کلینیک دندانپزشکی در محدوده نارمک تهران به فرارو می‌گوید: «تعداد مراجعه‌کنندگان کلینیک نسبت به دو یا سه سال گذشته کاهش پیدا کرده.» به گفته او، «بسیاری از بیماران دیگر برای چکاپ‌های دوره‌ای مراجعه نمی‌کنند و تا زمانی که مشکل جدی برایشان ایجاد نشود، سراغ دندانپزشک نمی‌آیند.»

این تاخیر گاهی هزینه درمان را هم بیشتر می‌کند. به گفته پاک‌سرشت، «بیماری که برای یک دندان نیاز به پرکردگی دارد، ممکن است آن‌قدر درمان را عقب بیندازد که پوسیدگی به عصب برسد و در نهایت به درمان پیچیده‌تر و گران‌تری نیاز پیدا کند.»

نرخ برخی مراکز برای سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد هزینه ترمیم یک دندان، بسته به نوع ماده و تعداد سطوح از حدود ۴ میلیون تومان برای ترمیم آمالگام شروع می‌شود و برای ترمیم کامپوزیت تا حدود ۷.۵ میلیون تومان می‌رسد. البته نرخ ثابتی وجود ندارد و هر کلینیک‌ بسته به نوع درمان و مواد مصرفی رقم متفاوتی را اعلام می‌کند. از ایمپلنت تا کشیدن دندان

مدیر یک کلینیک دندانپزشکی در محدوده میرداماد تهران هم کاهش مراجعه را شدیدتر توصیف می‌کند. او می‌گوید تعداد مراجعان کلینیکش «تقریبا به یک‌سوم» رسیده است. به گفته او، «تغییر رفتار بیماران در نوع درمان درخواستی نیز قابل مشاهده است.»

او به فرارو می‌گوید: «در برخی کلینیک‌ها، به‌خصوص در مناطق پایین‌تر، کشیدن دندان بیشتر شده. بیمارانی که تا یکی دو سال قبل راحت‌تر برای ایمپلنت تصمیم می‌گرفتند، حالا با شک و تردید این درمان را انتخاب می‌کنند.»

هزینه ایمپلنت فاصله زیادی با یک درمان ساده دارد. قیمت‌ مراکز مختلف در سال ۱۴۰۵، بسته به برند و نوع روکش متفاوت است. یک مرکز قیمت ایمپلنت با روکش را از حدود ۲۸ تا ۳۰ میلیون تومان برای گزینه‌های اقتصادی و بالای ۴۰ میلیون تومان برای برندهای گران‌تر اعلام کرده، در حالی که در مرکزی دیگر، هزینه ایمپلنت با روکش از ۴۴ تا ۱۰۸ میلیون تومان برآورد شده است.

مدیر کلینیک میرداماد از یک نگرانی دیگر هم نام می‌برد: «بیمار نمی‌داند درمانی که امروز شروع کرده، چند ماه بعد چقدر برایش تمام خواهد شد. ممکن است برای ایمپلنت قیمت اولیه به بیمار اعلام شود اما اگر مرحله بعدی درمان شش ماه بعد انجام شود، قیمت قطعات و مواد نیز تغییر می‌کند. به همین دلیل، برخی بیماران حتی از پزشک درباره قیمت نهایی و امکان افزایش آن در طول درمان هم تضمین می‌خواهند.» افزایش هزینه مواد مصرفی دندانپزشکی

با این همه، فشار اقتصادی فقط روی بیمار نیست. پشت هر درمان، مجموعه‌ای از مواد مصرفی قرار گرفته که قیمتشان مستقیما روی هزینه‌های کلینیک اثر می‌گذارد. پاک‌سرشت از کامپوزیت، دستکش، وسایل یک‌بارمصرف، روغن توربین، فایل و مواد پانسمان به‌عنوان بخشی از اقلام مصرفی کلینیک نام می‌برد. او برای نمونه به قیمت هر بسته دستکش لاتکس اشاره می‌کند که سال گذشته حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان بود و حالا به حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تومان رسیده است.

بنابراین، مواد مصرفی نسبت به گذشته سهم سنگین‌تری در هزینه‌های کلینیک پیدا کرده‌ که اثر خود را در فیش پرداختی بیمار نشان می‌دهد. مدیر میرداماد هم معتقد است افزایش نرخ ارز و دشوار شدن مسیر واردات نیز بر این هزینه‌ها اثر گذاشته: «بخشی از مواد و تجهیزات پیش‌تر از مسیر دبی و بنادر جنوبی وارد می‌شدند و حالا مسیر ورود برخی کالاها تغییر کرده.»

او همچنین اضافه می‌کند: «ما برای اطمینان از اصالت مواد خریدمان را از تعاونی انجمن دندانپزشکان عمومی ایران انجام می‌دادیم ولی اکنون مواد خارجی بسیار محدودتر از گذشته عرضه می‌شود.» کیفیت مواد؛ خط قرمز یا انتخاب اقتصادی؟

در چنین شرایطی، انتخاب برند مواد اولیه برای کلینیک‌ها تبدیل به یک تصمیم اقتصادی شده. پاک‌سرشت در کلینیک تحت مدیریت خود تلاش می‌کند از برندهای شناخته‌شده استفاده کند. در مورد کامپوزیت نیز برندهایی مانند FGM، Vittra و Opallis کاربرد دارند. او تاکنون حاضر نشده‌ برای پایین آوردن هزینه‌ها سراغ برندهای متفرقه برود، هرچند افزایش قیمت مواد آنها را ناچار کرده بخشی از هزینه را در قیمت خدمات لحاظ کنند.

مدیر کلینیک میرداماد اما می‌گوید: «انتخاب برند تا حدی تابع قدرت پرداخت بیماران است. مثلا کلینیک‌هایی که در مناطق کم‌برخوردارتر هستند، نمی‌توانند به همان اندازه از مواد گران‌قیمت استفاده کنند، چون باید هزینه‌های کلینیک را نیز تامین کنند.»

البته هر دو مدیر درباره کیفیت کارشان نگرانند. به اعتقاد پاک‌سرشت، کیفیت برخی اقلام یک‌بارمصرف داخلی افت پیدا کرده، در حالی که قیمت همان‌ها بالا رفته. او به مواد خارجی نیز اشاره می‌کند که کیفیتشان تغییر نکرده اما حجم ماده در بعضی بسته‌بندی‌ها کمتر شده. تعمیر یونیت هم دیگر ارزان نیست

بخش دیگری از هزینه‌ای که بیمار نمی‌بیند، تجهیزات کلینیک است؛ یونیت، توربین، پمپ، دستگاه رادیوگرافی، تجهیزات استریلیزاسیون و تجهیزات دیجیتال، هزینه تعمیر و نگهداری بالایی دارند. پاک‌سرشت می‌گوید: «گاهی کلینیک مجبور است هر دو یا سه ماه یک‌بار بعضی تجهیزات را تعمیر یا تعویض کند. حتی هزینه رفت‌وآمد تعمیرکار نیز افزایش یافته.»

مدیر کلینیک میرداماد نیز معتقد است: «کیفیت برخی ابزارهای وارداتی کاهش پیدا کرده و به همین دلیل نیاز بیشتری به تعمیر دارند.»

در کنار این موارد، حقوق پزشکان، دستیاران و منشی‌ها، بیمه کارکنان، مالیات، آب و برق و گاز و در بسیاری از مراکز اجاره هم وجود دارد. کلینیک‌ها میان افزایش هزینه‌ها و کاهش بیماران

مدیر کلینیک میرداماد می‌گوید: «مشکل اصلی برای مدیران کلینیک این است که هزینه‌ها بالا رفته ولی نمی‌توان قیمت خدمات را به همان سرعت افزایش داد. چون قدرت پرداخت بیماران محدود است.»

از طرف دیگر، بسیاری از هزینه‌ها ثابت‌اند. به گفته او، «نمی‌شود چون تعداد بیماران کاهش پیدا کرده، نیروهای باتجربه را کنار گذاشت. پیدا کردن مجدد پزشک، دستیار و نیروی متخصص باتجربه آسان نیست.»

اما پاک‌سرشت در نهایت مجبور شده از تعداد پزشکان و دستیاران خود بکاهد تا مجبور به تعطیلی کسب‌وکارش نشود. او هشدار می‌دهد که اگر شرایط به همین منوال پیش رود، حتی احتمال تعطیلی این مرکز وجود دارد. تعویق درمان = افزایش هزینه‌ها

شاید مسئله را بشود در همین چرخه خلاصه کرد: بیمار بخاطر هزینه، درمان را عقب می‌اندازد. درمان دیرتر انجام می‌شود. هزینه آن بالا می‌رود و در نهایت ممکن است گزینه‌های پیش روی بیمار محدودتر شود.

در همین راستا، سازمان جهانی بهداشت تاکید کرده که بیماری‌های دهان، با وجود آنکه بخش عمده‌شان قابل پیشگیری و درمانند، همچنان بار اقتصادی و درمانی سنگینی ایجاد می‌کنند و دسترسی و توان پرداخت، از عوامل مهم در نابرابری سلامت دهان هستند؛ در ایران هم عدد ۳۳.۶ درصدی پوسیدگی درمان‌نشده دندان‌های دائمی، ۱۸ درصد بیماری شدید لثه و ۶.۹ درصد بی‌دندانی نشان می‌دهد این مسئله از گذشته هم غیرقابل اغماض بوده است.

به این ترتیب، گرانی دندانپزشکی همان دلیلی است که هر روز فاصله هزینه درمان و توان پرداخت بیمار را بیشتر می‌کند. فاصله‌ای که اگر پر نشود، مخاطرات مزمن‌تری برای سلامت عمومی دهان در انتظار دارد.

نورنیوز-گروه اجتماعی : حدود یک‌سوم بیمارانی که برای جراحی قلب آماده می‌شوند، به کم‌خونی مبتلا هستند. کم‌خونی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن مقدار هموگلوبین خون کمتر از حد طبیعی است. هموگلوبین پروتئینی در گلبول‌های قرمز است که اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های مختلف بدن منتقل می‌کند. پایین بودن هموگلوبین می‌تواند اکسیژن‌رسانی به اندام‌ها را کاهش دهد و توانایی بدن برای تحمل فشار ناشی از یک عمل جراحی بزرگ را محدود کند. به همین دلیل، مدیریت کم‌خونی پیش از جراحی قلب می‌تواند یکی از بخش‌های مهم آماده‌سازی بیمار برای عمل باشد.

بر اساس اطلاعات آماری، بین ۲۰ تا ۵۰ درصد بیمارانی که جراحی قلب انجام می‌دهند، پس از عمل به انتقال خون نیاز پیدا می‌کنند. انتقال خون در بسیاری از موارد ضروری و نجات‌بخش است، اما می‌تواند با افزایش احتمال بروز عوارض، طولانی‌تر شدن مدت بستری و حتی افزایش خطر مرگ پس از جراحی همراه باشد. مطالعات پیشین نشان داده بودند که تزریق وریدی آهن پیش از عمل می‌تواند مقدار هموگلوبین را افزایش دهد و احتمالاً نیاز به انتقال خون را کمتر کند. با این حال، شواهد کافی وجود نداشت که نشان دهد این اقدام، پیامدهایی را که مستقیماً برای بیمار اهمیت دارند، مانند بازگشت سریع‌تر به خانه و کیفیت بهتر دوره بهبودی، بهبود می‌بخشد.

برای پاسخ به این ابهام، پژوهشگرانی که در ۳۳ بیمارستان واقع در ۱۰ کشور از جمله دانشگاه‌های ملبورن، دیکین، موناش و فلیندرز استرالیا فعالیت داشتند، تحقیقی درباره اثر جبران آهن از راه تزریق وریدی پیش از جراحی قلب انجام دادند. این پژوهش اهمیت دریافت آهن پیش از عمل برای بهبود وضعیت بیماران کم‌خون پس از جراحی قلب و نیاز آنان به فرآورده‌های خونی، بررسی شد.

در کارآزمایی بالینی فوق، ۹۵۵ فرد بزرگسال مبتلا به کم‌خونی که قرار بود به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده تحت جراحی قلب قرار گیرند، ثبت‌نام کردند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۶۶ سال بود و ۶۰ درصد آنان را مردان تشکیل می‌دادند. عواملی مانند سن، جنسیت، قومیت و بیماری‌های قبلی نیز در تحلیل‌ها مورد توجه قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. گروه نخست بین یک تا ۲۶ هفته پیش از جراحی آهن وریدی دریافت کرد و به گروه دوم دارونما داده شد؛ دارونما ماده‌ای است که ظاهر درمان را دارد، اما ماده مؤثر مورد بررسی را در بر نمی‌گیرد. پژوهشگران تعداد روزهایی را ثبت کردند که هر بیمار در ۹۰ روز پس از عمل، زنده و در خانه سپری کرده بود. میزان انتقال گلبول قرمز، عوارض پس از جراحی و مدت بستری در بیمارستان نیز بررسی شد.

نتایج بررسی‌ها که در نشریه علمی The BMJ منتشر شده‌اند، نشان دادند بیمارانی که آهن وریدی دریافت کرده بودند، طی ۹۰ روز پس از جراحی به‌طور میانگین ۸۱ روز را زنده و در خانه گذراندند؛ این رقم در گروه دارونما ۸۰ روز بود. بنابراین، درمان با آهن وریدی به‌طور متوسط با یک روز حضور بیشتر در خانه همراه شد. پژوهشگران تأکید کردند که اختلاف یک روز در یک دوره ۹۰ روزه، به‌تنهایی اثر درمانی کوچکی محسوب می‌شود و نباید اهمیت آن بیش از اندازه ارزیابی شود.

برآورد پژوهشگران نشان داد که تجویز آهن وریدی برای هر ۱۰۰ بیمار می‌تواند در مجموع حدود ۴۴ واحد از فرآورده‌های خونی مصرفی کم کند. با وجود این، میان دو گروه از نظر عوارض عمده پس از عمل یا طول مدت بستری در بیمارستان تفاوتی مشاهده نشد.

افزایش هموگلوبین پیش از جراحی و کاهش نیاز به انتقال گلبول قرمز می‌تواند از دو جهت اهمیت داشته باشد. نخست آنکه بیمار کمتر در معرض پیامدهای احتمالی مرتبط با انتقال خون قرار می‌گیرد. دوم آنکه کاهش مصرف فرآورده‌های خونی ممکن است به مدیریت بهتر ذخایر خون در مراکز درمانی کمک کند. صرفه‌جویی ۴۴ واحد فرآورده خونی به ازای هر ۱۰۰ بیمار، به‌ویژه در بیمارستان‌هایی که تعداد زیادی جراحی قلب انجام می‌دهند، می‌تواند از نظر برنامه‌ریزی منابع درمانی قابل توجه باشد.

محققان در جمع‌بندی اعلام کردند جبران آهن از طریق تزریق وریدی پیش از جراحی قلب، مقدار هموگلوبین پیش از عمل را افزایش داد، نیاز به انتقال گلبول قرمز را کاهش داد و در ۹۰ روز نخست پس از جراحی با یک روز حضور بیشتر بیمار در خانه همراه شد. با این حال، این روش باعث کاهش قابل مشاهده عوارض عمده یا مدت بستری نشد؛ بنابراین، مزیت اصلی آن را باید در کاهش مصرف خون و بهبود محدود برخی شاخص‌های بهبودی دانست.

به گزارش مشرق ، سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به بخشی از مغز مختل شده و در نتیجه، اکسیژن و مواد مغذی به سلول‌های عصبی نرسد. این وضعیت که به دو نوع «ایسکمیک» (انسداد عروق) و «هموراژیک» (خون‌ریزی مغزی) تقسیم می‌شود، یک اورژانس پزشکی است و هر ثانیه تأخیر در درمان آن می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر مغزی یا مرگ شود.

در ایران، سکته مغزی یکی از اصلی‌ترین علل ناتوانی و مرگ‌ومیر است. طبق آمارهای رسمی و پژوهش‌های اپیدمیولوژیک، سن بروز سکته در کشور ما حدود یک دهه پایین‌تر از میانگین جهانی است (به‌طور متوسط بین ۵۵ تا ۶۵ سال).

روند صعودی بروز سکته در ایران با تغییر سبک زندگی، افزایش نرخ چاقی، دیابت، فشار خون کنترل‌نشده، دخانیات و کاهش فعالیت بدنی ارتباط مستقیم دارد.

سالانه بیش از ۱۵۰ هزار نفر در ایران دچار سکته مغزی می‌شوند که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها در دهه‌های فعال زندگی خود (میانسالی) قرار دارند، موضوعی که بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی بر نظام سلامت کشور تحمیل می‌کند.

مهدی فرهودی، نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران و فلوشیپ سکته مغزی با اشاره به اهمیت دسترسی سریع بیماران به مراکز تخصصی اظهار کرد: نتایج درمان بیماران سکته مغزی بسته به نوع مرکز درمانی متفاوت است و بیمارانی که در مراکز تخصصی مراقبت از سکته مغزی یا Stroke Unit بستری می‌شوند، معمولاً نتایج درمانی بهتری دارند.

وی افزود: بر اساس استانداردهای جهانی، باید بخش عمده‌ای از بیماران سکته مغزی در مراکز تخصصی درمان شوند و هدف‌گذاری جهانی در این زمینه حدود ۹۰ درصد است، در حالی که کشور ما هنوز با این هدف فاصله دارد.

فرهودی ادامه داد: اجرای برنامه ملی مدیریت سکته مغزی یا برنامه ۷۲۴ در سال‌های اخیر موجب پیشرفت قابل توجه درمان سکته مغزی در کشور شده و اکنون بیش از ۱۴۰ مرکز مراقبت از سکته مغزی در کشور فعال هستند، اما با توجه به وسعت جغرافیایی کشور و تعداد بالای بیماران، توسعه این مراکز همچنان یک ضرورت است.

این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به وضعیت درمان ترومبولیز در کشور گفت: درمان حل‌کننده لخته یا ترومبولیز در حال حاضر تنها برای حدود ۵ درصد بیماران در کشور انجام می‌شود، در حالی که ظرفیت افزایش این میزان تا حدود ۲۰ درصد بیماران واجد شرایط وجود دارد و باید دسترسی بیماران بیشتری به این درمان فراهم شود.

وی تأکید کرد: در سکته مغزی زمان مهم‌ترین عامل درمان است و هرچه بیمار سریع‌تر به مرکز مجهز برسد، احتمال موفقیت درمان و کاهش ناتوانی بیشتر خواهد بود.

به گفته این متخصص مغز زمان معمول استفاده از ترومبولیز حدود ۴.۵ ساعت است، اما نباید این زمان به عنوان فرصتی برای تأخیر در مراجعه تلقی شود؛ چرا که هرچه درمان زودتر انجام شود، نتیجه بهتری حاصل خواهد شد.

فرهودی با اشاره به ترومبکتومی مکانیکی به عنوان یکی دیگر از درمان‌های پیشرفته سکته مغزی گفت: در این روش، لخته خون با استفاده از تجهیزات داخل عروقی و از طریق آنژیوگرافی از رگ مغزی خارج می‌شود و این درمان در بیماران واجد شرایط می‌تواند نقش بسیار مهمی در نجات بیمار و کاهش ناتوانی داشته باشد.

وی افزود: با وجود اثربخشی بالای ترومبکتومی، این درمان همچنان در کشور به صورت محدود انجام می‌شود و لازم است تعداد مراکز مجهز، نیروهای آموزش‌دیده و فلوشیپ‌های سکته مغزی افزایش یابد و از ظرفیت تله‌مدیسین برای دسترسی سریع‌تر بیماران مناطق مختلف کشور استفاده شود.

نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران خاطرنشان کرد: توسعه درمان‌های حاد سکته مغزی از جمله ترومبولیز و ترومبکتومی تنها یک اقدام نجات‌بخش نیست، بلکه از منظر اقتصاد سلامت نیز مقرون‌به‌صرفه است؛ زیرا با کاهش مرگ و ناتوانی بیماران می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین درمان، توانبخشی و مراقبت‌های طولانی‌مدت به خانواده‌ها و نظام سلامت جلوگیری کند.

وی گفت: حمایت وزارت بهداشت، معاونت درمان و مجموعه نظام سلامت برای توسعه مراکز تخصصی سکته مغزی و افزایش دسترسی بیماران به درمان‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در کاهش مرگ و ناتوانی ناشی از سکته مغزی در کشور داشته باشد.