
بزرگداشت ادیب 103 برگزار شد/ ما گرفتار نفتیم و این گرفتاری هنوز ادامه دارد


ادبیات فارسی در قله جهانی
دکتر محمدحسن ارجمندی، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، در پژوهشهای خود کوشیده است این موسیقی نهفته در کلام را از محدوده سنتی عروض فراتر ببرد و به الگویی برای شناخت و سنجش وزن شعر در زبانهای مختلف تبدیل کند. او پس از دفاع از رساله دکتری خود با عنوان «شعرآهنگ» در سال ۱۴۰۳، در پژوهش پسادکتری «موسیقی کلام» به بررسی امکان سنجش وزن شعر در ۱۴ زبان اصلی دنیا پرداخته است؛ پژوهشی که به گفته او نشان میدهد میتوان با تکیه بر عناصر مشترکی، چون عدد، زمان و موسیقی، میان نظامهای متفاوت وزن شعر ارتباط برقرار کرد. ارجمندی در این مسیر، علاوه بر بررسی وزنهای شعر فارسی و زبانهای دیگر، به طراحی نرمافزاری برای وزنیابی شعر نیز پرداخته است؛ نرمافزاری که قرار است ریتم شعر را نیز برای مخاطب به اجرا درآورد. با دکتر محمدحسن ارجمندی درباره ایده موسیقی کلام، ظرفیتهای شعرآهنگ، تفاوت وزن در زبانهای جهان و جایگاه وزن شعر فارسی در این منظومه گفتوگو کردهایم.
فکر شعرآهنگ کجا و چگونه شکل گرفت؟
من همیشه در دوران تحصیلم علاقه خاصی به خلاصهسازی درسها داشتم. در دوره ارشد و دکتری بیشتر منابع درسی را خلاصه کردم. هم خودم میخواندم و هم در اختیار همکلاسیها میگذاشتم و همیشه از آنها استقبال میشد.
پس بهطور ذاتی علاقه خاصی به سادهسازی مفاهیم پیچیده و دشوار مثل عروض دارید.
کاملا درست است؛ درسی که همیشه همه ادبیاتیها با احتیاط از کنارش میگذرند. در پژوهشی که درباره پایاننامهها و رسالههای دانشگاه تهران انجام دادم، دریافتم از بیش از هزار پایاننامه و رساله تحصیلات تکمیلی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران از آغاز تا سال ۱۳۹۶، فقط پنج پایاننامه سهم درباره وزن شعر و عروض بود. ابتدا شروع کردم به سادهسازی و خلاصهسازی عروض. حتی نرمافزاری هم در اکسل طراحی کردم که صورت پیشرفته آن را در حوزه هوش مصنوعی در دست تولید داریم. بعد دیدم خلاصه عروض همچنان دشوار است و باید سادهتر شود.
پس تصمیم گرفتید شیوهنامهای جدید طراحی و پیشنهاد بدهید و این چنین بود که شعرآهنگ جان گرفت؟
البته به لطف خدا. به قول علامه طباطبایی «من به سرچشمه خورشید نه خود بردم راه/ ذرهای بودم و مهر تو مرا بالا برد». در این شیوهنامه سراغ عناصری رفتم که در تمام …

واقعگرای پرشور
علیرضا پیروزان، دکترای مطالعات فرهنگی: اما عظمت بالزاک فقط در انبوه آثارش نیست؛ در طرحی است که به آثار او جان میدهد. «کمدی انسانی» - عنوانی که بالزاک بر مجموعه رمانهای دنبالهدار و داستانهای منتشر شده خود در حد فاصل ۱۸۳۰ تا ۱۸۵۶ گذاشته بود - صرفاً مجموعهای از رمانها و داستانها نیست؛ دنیایی است که در آن شخصیتها از کتابی به کتاب دیگر مهاجرت میکنند، جاهطلبیها ادامه پیدا میکنند، شکستها رسوب میکنند و پول همچون نیرویی بیچهره اما همهجا حاضر، به قلب روابط انسانی رخنه میزند.
بالزاک واقعگراست؛ اما واقعگراییاش هرگز خشک و گزارشوار نیست. پرشور است، گاه اغراقآمیز، گاه آمیخته با تخیل و در عین حال چنان دقیق که هر سطرش بوی چرم، کاغذ، گرد و غبار اتاقها، عطر نهان زنها یا سرمای حسابگری مالی را میدهد. در آثار او، جامعه فقط مجموعهای از آدمها نیست؛ یک ماشین اخلاقساز است و در عین حال یک دستگاه فرساینده. انسان در این جهان هم اراده دارد و هم گرفتار ساز و کارهایی است که فراتر از اراده او عمل میکنند. بالزاک، بیآنکه لازم باشد مدام واژههای سنگین نظری به کار ببرد، نشان میدهد خواستن، خریدن، صعود کردن، دوست داشتن و حتی بخشیدن، همگی در میدان نیروهایی روی میدهند که بهسادگی دیده نمیشوند.
بالزاک نویسنده تلههایی چون پول، جاهطلبی، خانواده، عشق، شهرت و زمان است. اما او فقط از تلهها نمیگوید؛ او نشان میدهد انسان چگونه با شکوهی دردناک درون این تلهها میدود، میجنگد، میسوزد و گاه حتی برای لحظهای میدرخشد. عظمت بالزاک در همین است؛ او نه به ما اجازه میدهد آدمیزاد را ساده و بینقص ببینیم، نه جهان را بیچهره و بیروح. جهان او زنده است، سنگین است، پرهیاهوست و در عین حال از اندوهی عمیق لبریز.
«چرم ساغری» از سوختن اراده میگوید، «اوژنی گرانده» از انجماد پول، «باباگوریو» از فداکاری بیپاداش، «زنبقدره» از عشق …

روایت ادبی میناب در مصر منتشر شد
به گزارش برنا به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به مناسبت صدوشصتوهشتمین روز شهادت ۱۶۸ شهید حادثه مدرسه میناب، روایت ادبی ـ انسانی «طعم الجنة» با هدف گرامیداشت یاد و خاطره شهدای این حادثه و انتقال پیام آن به مخاطبان عربزبان، به زبان عربی تهیه و در فضای رسانهای مصر منتشر شد.
این اثر با فاصله گرفتن از قالب متعارف گزارش خبری و پیام رسمی، زندگی و خاطره میکائیل میردورقی، دانشآموز دهساله مدرسه شجره طیبه میناب را دستمایه یک روایت انسانی قرار داده و با تمرکز بر رابطه مادر و فرزند، آخرین شام، آخرین عکس و رؤیاهای ناتمام یک کودک، تلاش کرده است واقعه را از سطح یک خبر و آمار به یک تجربه عاطفی و انسانی برای مخاطب تبدیل کند.
این روایت در رسانههایی از جمله أخبار الوطن و وکالة برق غزة بازنشر شده و از این طریق، یک اقدام یادبود مناسبتی به محتوایی قابل انتشار در فضای رسانهای عربی تبدیل شده است.
اهمیت این اقدام در آن است که یادبود ۱۶۸ شهید صرفاً در قالب بیان یک آمار یا بازگویی حادثه دنبال نشده، بلکه تلاش شده است هر یک از این اعداد در ذهن مخاطب، نماینده یک انسان، یک خانواده، یک زندگی و یک آینده ناتمام باشد.
انتخاب میکائیل به عنوان محور روایت نیز با همین هدف صورت گرفته است؛ کودکی دهساله که برای مخاطب، پیش از آنکه «شهید یک حادثه» باشد، یک فرزند، یک دانشآموز و عضوی از یک خانواده است.
از منظر ارتباطات فرهنگی، انتخاب قالب داستانی و روایی برای مخاطب مصری نیز واجد اهمیت ویژه است. مصر از مهمترین خاستگاههای ادبیات معاصر عربی بوده و ادیبان و داستاننویسان این کشور نقشی پیشرو و پیشران در شکلگیری و تحول ادبیات عرب داشتهاند.
از اینرو، مخاطب مصری با زبان داستان، روایت و ادبیات پیوند عمیقی دارد و پیام در این قالب میتواند گیرایی و ماندگاری بیشتری پیدا کند.
بر همین اساس، استفاده از روایت ادبی در «طعم الجنة» را میتوان نوعی بومیسازی شیوه انتقال پیام متناسب با ظرفیت فرهنگی جامعه میزبان ارزیابی کرد.
روایت «طعم الجنة» با ملاحظات فرهنگی و ادبی متناسب با مخاطب عربزبان تدوین شد. ساختار اثر به گونهای طراحی شده است که مخاطب ابتدا با زندگی عادی یک کودک و رابطه او با مادرش همراه …

شاعران ایرانی در قله ادبیات جهان ایستادهاند
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در راستای توسعه همکاریهای علمی، آموزشی و فرهنگی میان جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی تایلند، مهدی زارع بی عیب، رایزن فرهنگی کشورمان با اِک چون هاچات چارچای، معاون دانشگاه و کیتیچوک نیتیساتیان، مدیر آموزش تحصیلات تکمیلی دانشگاه بینالمللی استمفورد دیدار و گفتوگو کرد.
در این دیدار، ظرفیتهای دانشگاه استمفورد و زمینههای همکاری با دانشگاهها و مراکز علمی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار گرفت.
زارع بی عیب با اشاره به اهمیت گسترش ارتباطات علمی و دانشگاهی میان دو کشور، اظهار کرد: دانشگاهها میتوانند نقش مؤثری در ایجاد ارتباطات پایدار میان ملتها ایفا کنند و توسعه همکاریهای دانشگاهی میان ایران و تایلند، علاوه بر دستاوردهای علمی و آموزشی، زمینهساز افزایش شناخت متقابل فرهنگی میان دو کشور خواهد بود.
رایزن فرهنگی کشورمان در تایلند با اشاره به ظرفیتهای گسترده دانشگاهها و مراکز آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران در حوزههای مختلف علمی، آموزشی و پژوهشی، بر ضرورت ایجاد ارتباط مستقیم میان دانشگاههای دو کشور تأکید کرد و افزود: رایزنی فرهنگی میتواند در زمینه معرفی ظرفیتهای دانشگاههای ایرانی و ایجاد ارتباط میان مسئولان بینالملل دانشگاهها نقش تسهیلکننده داشته باشد.
وی یکی از زمینههای مناسب برای آغاز همکاری را تبادل دانشجو عنوان کرد و گفت: امکان حضور دانشجویان ایرانی در برنامههای آموزشی دانشگاه بینالمللی استمفورد و همچنین فراهم شدن فرصت حضور دانشجویان تایلندی در دانشگاههای ایران میتواند بهعنوان یکی از محورهای همکاری مورد بررسی قرار گیرد که این همکاری میتواند علاوه بر دورههای کامل دانشگاهی، در قالب دورههای کوتاهمدت، برنامههای تابستانی، کارگاههای آموزشی، دورههای تخصصی و برنامههای تبادل فرهنگی نیز دنبال گردد.
زارع بیعیب همچنین بر ظرفیت دانشگاه استمفورد بهعنوان یک محیط دانشگاهی بینالمللی تأکید کرد و افزود: حضور دانشجویانی از ملیتهای مختلف در این دانشگاه فرصت مناسبی برای معرفی فرهنگ، تمدن، هنر، زبان و ادبیات فارسی و ظرفیتهای علمی و معاصر جمهوری اسلامی ایران فراهم میکند.
وی پیشنهاد داد: برنامههای مشترکی با مشارکت دانشجویان …

جزئیات ارائه تسهیلات کمبهره برای ناشران و کتابفروشان
ایران آنلاین:
پیرو انعقاد تفاهمنامه کلان حمایتی میان مؤسسه خانه کتاب و ادبیات ایران به نمایندگی از معاونت امور فرهنگی با بنیاد علوی به نمایندگی از بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی جهت تخصیص ۸ هزار میلیارد ریال تسهیلات کمبهره برای ناشران و کتابفروشان سراسر کشور، جزئیات، ضوابط و شیوهنامه ثبتنام اعلام شد.
به گزارش ایسنا، بر اساس این شیوهنامه، ثبتنام متقاضیان از روز شنبه (۳۱ مردادماه)، از طریق درگاه رسمی خانه کتاب و ادبیات ایران به نشانی ketab.ir آغاز خواهد شد.
شرایط دریافت تسهیلات برای ناشران
بر اساس گزارش روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تسهیلات پیشبینیشده در این طرح، تنها به ناشران غیردولتی اختصاص دارد و متقاضیان باید دارای پروانه نشر معتبر و قانونی باشند و در سه سال اخیر (از سال ۱۴۰۳ تاکنون) فعالیتی مستمر و اصولی داشته باشند.
همچنین یکی دیگر از معیارهای اصلی برای بهرهمندی از این تسهیلات، داشتن حداقل میزان تولید و انتشار کتاب در سالهای گذشته است؛ بهگونهای که ناشر باید در هر سال دستکم ۱۰ عنوان کتاب بزرگسال یا ۲۰ عنوان کتاب کودک و نوجوان منتشر کرده باشد. در مجموع نیز طی سه سال اخیر، انتشار حداقل ۳۰ عنوان کتاب بزرگسال یا ۶۰ عنوان کتاب کودک و نوجوان، از جمله شرایط اصلی ثبتنام در این طرح اعلام شده است.
تبصره ویژه ناشران آثار فاخر
ناشرانی که در بازه زمانی مشخص، آثار ارزشمند و فاخر تولید و روانه بازار نشر کردهاند؛ اما به دلایل فنی یا محتوایی تعداد عناوین آنها به حد نصاب نرسیده است، میتوانند ثبتنام کرده و در صورت تایید کارگروه ارزیابی، مشمول دریافت تسهیلات شوند.
شرایط دریافت تسهیلات برای کتابفروشان
کتابفروشان سراسر کشور نیز در صورت داشتن سابقه فعالیت مستمر در حوزه فروش کتاب طی سه سال گذشته، میتوانند برای ثبتنام در این طرح اقدام کنند؛ مشروط بر آنکه فعالیت آنها در یک واحد دارای مجوز انجام شود و کتابفروشی بهصورت …

محمدرضا شریفینیا: مجید مظفری طلاست

واقعگرای پرشور

عاشورا قرار نیست تغییر کند؛ این «ما» هستیم که باید تغییر کنیم | مجموعه رسانه ای صبا

نگرانی مجید مظفری از بیکاری هنرمندان

ببینید| شکوه و ابهت امام شهید خامنهای(ره) از زبان استاد افشین علا - تسنیم

تلویزیون آخر هفته چه فیلمهایی پخش میکند؟

ملاحظات اطلاعرسانی

