7 پرده از سقوط اخلاقی در معاملات روزمره ما

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ هزینه های زندگی برای بازنشستگان و مستمریبگیران، در حالی با شتابی سرسامآور در حال افزایش است که حقوق و مستمری آنها، با گامهایی کندتر و در برخی موارد ناکافی، بهروزرسانی میشود. مقایسه میزان افزایش حقوق بازنشستگان با نرخ تورم و برآوردهای خط فقر نشان میدهد بخش قابل توجهی از بازنشستگان همچنان با کاهش قدرت خرید و مشکلات معیشتی روبهرو هستند . در این گزارش، به تحلیل تطبیقی افزایش حقوق و تورم، بررسی وضعیت صندوقهای مختلف و تأثیر آن بر قدرت خرید بازنشستگان میپردازیم.

تورم در سال ۱۴۰۵؛ افزایش شتابان قیمتها

بر اساس گزارشهای رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، نرخ تورم در ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ با روندی صعودی همراه بوده است. جدول زیر خلاصهای از آخرین آمارهای تورمی را نشان میدهد:

جدول نرخ تورم در ماههای ابتدایی ۱۴۰۵ دوره تورم ماهانه تورم نقطهبهنقطه تورم سالانه فروردین ۱۴۰۵ ۷.۰٪ ۶۷.۰٪ ۵۰.۶٪  اردیبهشت ۱۴۰۵ ۸.۸٪ ۸۳.۹٪ ۵۷.۷٪  خرداد ۱۴۰۵ ۵.۹٪ ۸۸.۶٪ ۶۲.۰٪  تیر ۱۴۰۵ ۳.۱٪ ۸۷.۹٪ ۶۶.۰٪ 

این ارقام نشان میدهد که اگرچه شتاب تورم ماهانه در تیرماه نسبت به ماههای قبل کاهش یافته است، اما تورم نقطهبهنقطه همچنان بالای ۸۷ درصد باقی مانده و فشار انباشته هزینههای زندگی بسیار بالاست  . تورم بالای خوراکیها که سهم بیشتری از سبد مصرفی خانوارهای کمدرآمد را تشکیل میدهد، فشار مضاعفی بر بازنشستگان وارد میکند  . افزایش حقوق بازنشستگان؛ سه گروه، سه روایت متفاوت

افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ برای سه صندوق اصلی به شکل متفاوتی اعمال شده است. در جدول زیر، جزئیات افزایشها به تفکیک ارائه شده است:

جدول افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ صندوق بازنشستگی گروه مستمریبگیران درصد افزایش توضیحات / مبلغ نهایی تأمین اجتماعی حداقلبگیران ۶۰ درصد مبلغ مستمری: ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال  تأمین اجتماعی سایر سطوح ۴۵ درصد + مبلغ ثابت مبلغ ثابت: ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال  کشوری و لشکری کلیه سطوح ۲۰ درصد پایه + متناسبسازی حداقل مستمری: ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان 

نکته مهم:  میانگین افزایش مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی حدود  ۵۰ درصد  بوده که نسبت به سایر صندوقهای بازنشستگی کشوری و لشکری، حدود ۲۵ درصد بیشتر است  . شکاف عمیق میان افزایش حقوق و نرخ تورم

مقایسه نرخهای افزایش حقوق با ارقام تورم، شکاف قابل توجهی را نشان میدهد:

حداقلبگیران تأمین اجتماعی (۶۰ درصد):  این نرخ در مقابل تورم سالانه ۵۷.۷ درصد، روی کاغذ اندکی بالاتر است و میتواند بخشی از کاهش قدرت خرید را جبران کند  . همچنین بخوانید: آخرین خبر از زمان و مبلغ واریز مابه التفاوت حقوق بازنشستگان | معوقات حقوق بازنشستگان کی واریز می شود؟ | جزئیات جدید پرداخت مطالبات

سایر سطوح تأمین اجتماعی (۴۵ درصد + مبلغ ثابت):  رشد دریافتی این گروه، به طور مشخص از تورم سالانه (۵۷.۷ درصد) عقبتر است و قدرت خرید آنها کاهش مییابد  .

بازنشستگان کشوری و لشکری:  مجموع افزایش از ۳۰ درصد فراتر نرفته که این رقم نیز به مراتب کمتر از نرخ تورم است  . همچنین بخوانید: جدول افزایش حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵؛ از ۶۰ درصد برای تأمین اجتماعی تا ۲۰ درصد برای کشوری و لشکری

تأکید بر یک واقعیت تلخ:  مقایسه صرفِ درصد افزایش حقوق با یک نرخ تورم، تصویر کاملی از قدرت خرید بازنشستگان ارائه نمیکند. تورم نقطهبهنقطه بالای ۸۸ درصد نشان میدهد که هزینه خرید بسیاری از کالاها و خدمات نسبت به سال قبل با سرعت بسیار بیشتری افزایش یافته است  . این بدان معناست که بسیاری از بازنشستگان، به ویژه آنهایی که در سطوح حقوقی بالاتر هستند، با وجود دریافت افزایش، همچنان قدرت خرید کمتری نسبت به سال گذشته دارند. مزایای جانبی؛ نقطهای که قفل ماند

یکی از موضوعاتی که در تحلیل وضعیت معیشتی بازنشستگان نباید نادیده گرفته شود، وضعیت مزایای جانبی است. بررسی احکام جدید بازنشستگان تأمین اجتماعی نشان میدهد که مزایای جانبی مانند  کمکهزینه مسکن، کمک معیشت (بن)، حق عائلهمندی و حق اولاد  در سال ۱۴۰۵  هیچگونه افزایشی نداشته  و مبالغ آن نسبت به سال ۱۴۰۴ ثابت نگه داشته شده است  .

جدول مزایای جانبی بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ عنوان مزایا مبلغ (تومان) وضعیت نسبت به سال قبل کمکهزینه مسکن ۲۷۰,۰۰۰ بدون تغییر  کمکهزینه معیشت (بن) ۶۰۰,۰۰۰ بدون تغییر  حق عائلهمندی ۲,۱۰۰,۰۰۰ بدون تغییر  حق اولاد (به ازای هر فرزند) ۱,۷۱۹,۰۰۰ بدون تغییر  نکات مهم و تذکرات

قدرت خرید کاهشی:  به جز حداقلبگیران تأمین اجتماعی، سایر بازنشستگان با کاهش قدرت خرید مواجه شدهاند  .

تورم نقطهبهنقطه:  این شاخص که سنجه دقیقتری از افزایش هزینههای جاری است، بسیار بالاتر از نرخهای افزایش حقوق است و فشار معیشتی را تشدید میکند  . همچنین بخوانید: صدور حکم جدید افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی؛ جدول جزئیات افزایش ۵۰ درصدی و متناسب‌سازی نهایی

مزایای ثابت:  ثابت ماندن مزایای جانبی، تأثیر منفی بر توان مالی بازنشستگان داشته است  .

معوقات پرداختنشده:  بخش قابلتوجهی از افزایش حقوق (معوقات فروردین و اردیبهشت) هنوز به حساب بازنشستگان تأمین اجتماعی واریز نشده است که خود بر فشار مالی افزوده است  . جمعبندی کاربردی؛ آنچه بازنشستگان باید بدانند

مقایسه افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با نرخ تورم نشان میدهد که تنها گروه حداقلبگیران تأمین اجتماعی توانستهاند افزایشی همتراز با تورم سالانه دریافت کنند. سایر بازنشستگان، از جمله بازنشستگان کشوری و لشکری و همچنین سایر سطوح تأمین اجتماعی، با افزایشی کمتر از نرخ تورم مواجه شده و قدرت خرید آنها کاهش یافته است  .

توصیهها:
۱. بازنشستگان برای پیگیری دقیقتر، حکم جدید حقوقی خود را از سامانههای مربوطه دریافت و بررسی کنند.
۲. اعتراضات نسبت به عدم افزایش مزایای جانبی و همچنین تأخیر در پرداخت معوقات، از طریق کانونهای بازنشستگی و مراجع قانونی پیگیری شود.
۳. آگاهی از تفاوت شاخصهای تورم (سالانه و نقطهبهنقطه) برای درک دقیقتر از کاهش قدرت خرید ضروری است. سوالات متداول

۱. آیا افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با تورم همخوانی دارد؟
به جز حداقلبگیران تأمین اجتماعی، افزایش حقوق سایر بازنشستگان از نرخ تورم سالانه (۵۷.۷ درصد) پایینتر است و قدرت خرید آنها کاهش یافته است  .

۲. نرخ تورم در سال ۱۴۰۵ چقدر بوده است؟
نرخ تورم سالانه در خردادماه ۵۷.۷ درصد و تورم نقطهبهنقطه ۸۳.۱ درصد اعلام شده است  .

۳. افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی برای سایر سطوح چقدر بوده است؟
سایر سطوح مزدی، ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال افزایش دریافت کردهاند  .

۴. آیا مزایای جانبی بازنشستگان نیز افزایش داشته است؟
خیر، مزایای جانبی مانند مسکن، معیشت، عائلهمندی و اولاد در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته تغییری نداشته است  .

 

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا ، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

جوان آنلاین: محمدرضا ظفرقندی؛ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حاشیه بازدید از محل طراحی سؤالات آزمون برد تخصصی و فوق‌تخصصی با اشاره به حضور حدود ۲۷۰ استاد از ۲۴ رشته فوق‌تخصصی در این فرآیند، آزمون‌های برد را از مهم‌ترین آزمون‌های حوزه پزشکی دانست.

به گزارش تسنیم، ظفرقندی در همین زمینه تاکید کرد: این آزمون‌ها نقش مهمی در تدوین و تثبیت استاندارد‌های پزشکی و اطمینان از کیفیت خدمات درمانی دارند.

وی با قدردانی از پیشکسوتان و اساتید جامعه پزشکی که در فرآیند طراحی سؤالات آزمون‌های برد فوق‌تخصصی مشارکت دارند، اظهار کرد: امروز در دانشگاه علوم پزشکی ایران و در محل طراحی سؤالات، میزبان جمعی از برجسته‌ترین اساتید پزشکی کشور هستیم که برای طراحی و نهایی‌سازی سؤالات آزمون برد فوق‌تخصصی مشغول فعالیت هستند.

وزیر بهداشت افزود: آزمون برد فوق‌تخصصی، یکی از مهم‌ترین و بالاترین آزمون‌هایی است که در حوزه پزشکی برگزار می‌شود و کار اساتید در این زمینه، به تثبیت استاندارد‌های پزشکی کشور کمک می‌کند.

نتایج بررسی ظرفیت پذیرش پزشکی به‌زودی اعلام می‌شود

وی درباره سیاست وزارت بهداشت درخصوص ظرفیت پذیرش دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی نیز گفت: سیاست حوزه آموزش موضوعی ثابت و مشخص است و پذیرش دانشجو در پزشکی، دندانپزشکی و سایر رشته‌ها باید متناسب با ظرفیت‌های کشور باشد.

وزیر بهداشت افزود: تعریف این تناسب و ارزیابی آن در مرحله اجرا، موضوعی است که در شورای عالی انقلاب فرهنگی در حال بررسی است و به نظر می‌رسد نتایج آن به‌زودی اعلام شود.

ضرورت حفظ جایگاه پزشکی ایران در منطقه

وی با بیان اینکه رشته‌های پزشکی ایران در حوزه تخصص و فوق‌تخصص همواره در منطقه پیشتاز بوده‌اند، تاکید کرد: هدف ما این است که این سطح علمی را حفظ کنیم و یکی از راه‌های تحقق این هدف، طراحی آزمون‌های استاندارد و اطمینان‌بخش است تا پزشکان جوانی که وارد عرصه خدمت می‌شوند، از توانمندی لازم برای ارائه خدمات مناسب به مردم برخوردار باشند.

وزیر بهداشت ادامه داد: هدف از حضور در محل طراحی سوالات، علاوه بر قدردانی و خداقوت به اساتید، گفت‌و‌گو درباره مسائل و مشکلات آنان بود. همچنین از اساتید خواستیم دیدگاه‌ها و پیشنهاد‌های خود درباره مسائل عمومی کشور را نیز با وزارت بهداشت در میان بگذارند تا بتوانیم با کمک یکدیگر شرایط را بهبود دهیم.

پیگیری مسائل معیشتی و حقوق اعضای هیات علمی

وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت معیشت و حقوق اعضای هیات علمی نیز گفت: مسائل مربوط به معیشت اساتید را پیگیری کرده‌ایم و روز گذشته نیز در جلسه‌ای با رئیس‌جمهور این موضوعات مطرح شد.

وزیر بهداشت تاکید کرد: تلاش ما این است که شان اساتید دانشگاه به لحاظ معیشتی حفظ و مسائل موجود نیز برطرف شود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  در روزهای پایانی مرداد ۱۴۰۵ با واریز حقوق مردادماه بازنشستگان تامین اجتماعی از امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد آغاز شده و تا روز شنبه ۳۱ مرداد ادامه خواهد داشت  .  پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  مربوط به مابه‌التفاوت افزایش حقوق فروردین و اردیبهشت‌ماه، با تأکید سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از  ۱۰ شهریورماه  کلید خواهد خورد  .  مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  در حالی انجام شده که مجموع مطالبات معوق این دو ماه به حدود  ۸۲ هزار میلیارد تومان  می‌رسد و سازمان تأمین اجتماعی برای تأمین این منابع، از طریق بانک رفاه کارگران در حال تأمین نقدینگی است  .  پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  اگرچه با تأخیر پنج‌ماهه همراه شده است، اما مدیرکل امور مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرده است که این مهم، اولین و اصلی‌ترین دغدغه این روزهای سازمان است و به صورت شبانه‌روزی پیگیری می‌شود.  مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  همچنین با اعمال افزایش ۶۰ درصدی حقوق حداقل‌بگیران و ۴۵ درصدی به همراه مبلغ ثابت برای سایر سطوح، در احکام جدید بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر تأمین اجتماعی همراه شده است  . اندیشه معاصر نوشت:   مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  در شرایطی از ۱۰ شهریور وعده داده شده که بازنشستگان با افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید دست و پنجه نرم می‌کنند و تأخیر پنج‌ماهه در  پرداخت معوقات  باعث شده ارزش واقعی مطالبات آنان به دلیل تورم به شدت کاهش یابد. با این حال،  پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  نشان‌دهنده عزم سازمان تأمین اجتماعی، دولت و مجلس برای حل یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جامعه بازنشستگی است و امید می‌رود با تأمین منابع مالی از طریق بانک رفاه، این مطالبات هرچه سریع‌تر به حساب مشمولان واریز شود  . در ادامه،  مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان ، جدول زمان‌بندی واریز حقوق مرداد و جزئیات مربوط به معوقات را بررسی می‌کنیم. جدول زمان‌بندی واریز حقوق مردادماه بازنشستگان تامین اجتماعی

مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  با واریز حقوق مردادماه آغاز شده است. بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی،  پرداخت حقوق مردادماه  از امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد آغاز شده و تا روز شنبه ۳۱ مرداد بر اساس حروف الفبا ادامه دارد  . بیش از ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر مشمول این پرداخت هستند  .

برنامه مرحله‌بندی واریز حقوق مرداد: تاریخ واریز روز هفته حروف نام خانوادگی ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ پنجشنبه الف تا چ ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ جمعه ح تا ش ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ شنبه ص تا ی

نکات کلیدی:

پرداخت حقوق مردادماه  بر اساس احکام جدید سال ۱۴۰۵ با اعمال افزایش‌های سالانه و مرحله نهایی متناسب‌سازی انجام می‌شود  .

کل پرداختی‌ها برای این دوره بالغ بر  ۱۴۰ هزار میلیارد تومان  برآورد شده است  .

در صورت عدم دریافت پیامک بانکی تا پایان مهلت اعلام‌شده، بازنشستگان باید مانده موجودی حساب خود را بررسی کنند  . زمان واریز معوقات بازنشستگان؛ وعده ۱۰ شهریور

مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  مربوط به مابه‌التفاوت افزایش حقوق فروردین و اردیبهشت‌ماه، طبق اعلام سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از  ۱۰ شهریورماه  آغاز خواهد شد  .

جزئیات معوقات:

مجموع معوقات به حدود  ۸۲ هزار میلیارد تومان  می‌رسد  .

سازمان تأمین اجتماعی برای تأمین منابع مالی، از طریق بانک رفاه کارگران در حال رایزنی است  .

مابه‌التفاوت ناشی از افزایش حقوق و اجرای مرحله سوم متناسب‌سازی مربوط به فروردین و اردیبهشت، در این معوقات لحاظ می‌شود  .

نکته مهم:  زمان قطعی و نهایی  پرداخت معوقات  هنوز از سوی سازمان تأمین اجتماعی به صورت رسمی اعلام نشده است و بازنشستگان باید اطلاعیه رسمی سازمان را ملاک نهایی قرار دهند  . علت تأخیر در پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان

مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  با تأخیر پنج‌ماهه مواجه شده است که دلیل اصلی آن، نیاز به تأمین حدود  ۸۲ هزار میلیارد تومان  منابع مالی مازاد فراتر از حقوق ماهانه است  . یکی از راهکارهای اصلی، دریافت مبلغ  ۳۰ هزار میلیارد تومان  از طریق بانک رفاه است که رایزنی‌ها برای نهایی کردن این توافق در جریان است  .

پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  همچنین با اختلاف نظرهایی میان سازمان تأمین اجتماعی، دولت و مجلس درباره نحوه تأمین منابع مواجه شده است  . نحوه استعلام و مشاهده فیش حقوقی بازنشستگان

بازنشستگان محترم برای اطلاع از  مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  و مشاهده فیش حقوقی خود، می‌توانند از روش‌های زیر استفاده کنند:

سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی:  مراجعه به آدرس  es.tamin.ir  و ورود به بخش «صندوق شخصی من»  .

اپلیکیشن «تأمین من»:  نصب روی گوشی هوشمند و مشاهده فیش حقوقی و احکام جدید.

مرکز تماس ۱۴۲۰:  برای دریافت راهنمایی‌های لازم در صورت ابهام یا اعتراض  .

نکته مهم:   فیش حقوقی بازنشستگان  از طریق سامانه و اپلیکیشن  کاملاً رایگان  قابل دریافت است. جمع‌بندی نهایی

مرحله جدید پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  با واریز حقوق مردادماه از امروز ۲۹ مرداد آغاز شده و تا ۳۱ مرداد ادامه دارد.  پرداخت معوقات حقوق بازنشستگان  مربوط به فروردین و اردیبهشت نیز با وعده  ۱۰ شهریور  در دستور کار قرار دارد  . مجموع معوقات به حدود  ۸۲ هزار میلیارد تومان  می‌رسد و سازمان تأمین اجتماعی با همکاری بانک رفاه در حال تأمین منابع مالی مورد نیاز است  . بازنشستگان محترم می‌توانند با مراجعه به سامانه  es.tamin.ir و اپلیکیشن «تأمین من» از آخرین وضعیت  پرداخت معوقات  و  فیش حقوقی  خود مطلع شوند و در صورت هرگونه سوال یا ابهام، با شماره ۱۴۲۰ تماس بگیرند  .

 

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا ، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در سازمان تأمین اجتماعی، بر اساس ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی تعیین شده است و بر اساس آن، مستمری بازنشستگی از یک‌سی‌ام متوسط حقوق یا مزد بیمه‌شده در  دو سال آخر خدمت  ضرب‌در سنوات پرداخت حق بیمه محاسبه می‌شود  .  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در این فرمول به این صورت است که مجموع حقوق و مزایای مشمول بیمه در دو سال آخر خدمت، تقسیم بر ۲۴ ماه می‌شود تا میانگین دستمزد دو سال آخر به دست آید و سپس این عدد در سنوات پرداخت حق بیمه ضرب و بر ۳۰ تقسیم می‌شود  .  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  با این روش اگرچه ساده و شفاف است، اما منتقدان معتقدند که این شیوه به «فرار بیمه‌ای» دامن می‌زند، چراکه بسیاری از بیمه‌شدگان سال‌ها با حداقل حقوق بیمه می‌پردازند و تنها در دو سال آخر، دستمزد خود را به‌صورت غیرواقعی افزایش می‌دهند تا در زمان بازنشستگی، مستمری بالاتری دریافت کنند  .

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در سال‌های اخیر با تغییرات و پیشنهادهای اصلاحی متعددی مواجه شده است. یکی از مهم‌ترین این پیشنهادها که در کمیسیون اجتماعی مجلس تصویب شده، تغییر  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  از میانگین دو سال آخر خدمت به  میانگین ۳۰ تا ۳۵ سال سابقه بیمه  است که در آن، سنوات ابتدایی با لحاظ نرخ تورم تعدیل می‌شوند  .  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در این طرح جدید با هدف مقابله با فرار بیمه‌ای و افزایش پایداری صندوق بازنشستگی طراحی شده است، اما کارشناسان نسبت به اجرای فرمول‌های آزمایش‌نشده هشدار داده‌اند و تأکید کرده‌اند که تغییر  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  باید بر اساس محاسبات دقیق آکچوئری و علمی انجام شود تا از کاهش حقوق بازنشستگان و تبعات اجتماعی آن جلوگیری شود  . جدول مقایسه مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان در فرمول فعلی و طرح‌های اصلاحی شاخص فرمول فعلی (ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی) طرح اصلاحی جدید (پیشنهاد تأمین اجتماعی) مبنای محاسبه میانگین حقوق دو سال آخر خدمت  میانگین ۳۰ سال سابقه بیمه با تعدیل تورم  فرمول (میانگین دو سال آخر × سنوات پرداخت حق بیمه) ÷ ۳۰  میانگین ضریب بیمه‌ای در طول ۳۰ سال  مزایا ساده و شفاف؛ پاداش به افزایش حقوق در پایان خدمت کاهش فرار بیمه‌ای؛ پایداری بیشتر صندوق معایب دامن زدن به فرار بیمه‌ای؛ افت شدید حقوق در بدو بازنشستگی کاهش احتمالی مستمری برای برخی؛ پیچیدگی محاسبات فرمول فعلی مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در قانون فعلی تأمین اجتماعی بر اساس ماده ۷۷ این قانون تعیین شده است و مستمری بازنشستگی به این صورت محاسبه می‌شود  :

فرمول محاسبه حقوق بازنشستگی:

مستمری بازنشستگی = (میانگین حقوق دو سال آخر × سابقه پرداخت حق بیمه) ÷ ۳۰  

میانگین حقوق دو سال آخر  نیز از جمع حقوق و مزایای مشمول بیمه در دو سال آخر تقسیم بر ۲۴ ماه به دست می‌آید  .

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  همچنین شامل قوانین جانبی دیگری نیز می‌شود:

افرادی که بیش از  ۳۰ سال سابقه خدمت  دارند، به ازای هر سال خدمت اضافه،  ۲.۵ درصد  به حقوق بازنشستگی آنان افزوده می‌شود  .

کسانی که بین  ۲۰ تا ۳۰ سال سابقه  دارند، در صورتی که مستمری آنان کمتر از حداقل حقوق مصوب باشد، مشمول دریافت حداقل حقوق سال جاری خواهند شد  .

افرادی که کمتر از  ۱۰ سال سابقه  دارند، می‌توانند با خرید سوابق، از حقوق بازنشستگی برخوردار شوند  . انتقادات به مبنای فعلی محاسبه حقوق بازنشستگان

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در قانون فعلی با نقدهای جدی از سوی کارشناسان و مسئولان سابق سازمان تأمین اجتماعی مواجه شده است. مهم‌ترین انتقادها به این روش عبارتند از  :

۱. دامن زدن به فرار بیمه‌ای:
بر اساس  مبنای فعلی محاسبه حقوق بازنشستگان ، بسیاری از بیمه‌شدگان سال‌ها با حداقل دستمزد بیمه پرداخت می‌کنند و تنها در دو سال آخر، دستمزد خود را به‌صورت غیرواقعی افزایش می‌دهند تا مستمری بالاتری دریافت کنند. این موضوع عملاً به «فرار بیمه‌ای» دامن زده و صندوق بازنشستگی را با چالش جدی مواجه کرده است  .

۲. افت محسوس درآمد در بدو بازنشستگی:
مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  به این صورت است که فرد از همان روز نخست بازنشستگی با افت درآمد روبه‌رو می‌شود. مستمری بازنشستگان حداقل  ۱۵ درصد  نسبت به حقوق دوران اشتغال کاهش پیدا می‌کند و این فاصله در سال‌های بعد به دلیل تفاوت در شیوه افزایش حقوق حداقل‌بگیران و سایر سطوح، بیشتر هم می‌شود  .

۳. تشویق به رفتارهای غیرواقعی:
این روش عملاً افراد را تشویق می‌کند که ۲۸ سال با حداقل حقوق بیمه پرداخت کنند و تنها در دو سال آخر، مبالغ بالاتری رد کنند تا حقوق بازنشستگی غیرواقعی دریافت نمایند  . پیشنهادات اصلاحی برای مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در طرح‌های اصلاحی جدید با رویکردهای متفاوتی همراه شده است: پیشنهاد اول: تغییر به میانگین ۳۰ سال سابقه

بر اساس لایحه اصلاح موادی از قانون تأمین اجتماعی که کلیات آن در کمیسیون اجتماعی مجلس به تصویب رسیده است،  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  از میانگین دو سال آخر به  میانگین ۳۰ تا ۳۵ سال سابقه بیمه  تغییر خواهد کرد و در این روش، سنوات ابتدایی با لحاظ نرخ تورم تعدیل می‌شوند  . پیشنهاد دوم: فرمول امتیازی

سرپرست اسبق سازمان تأمین اجتماعی پیشنهاد داده است که  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  به سمت یک  فرمول امتیازی  حرکت کند. در این مدل، برای هر بیمه‌شده از سال اول تا پایان دوره بیمه‌پردازی، مجموعه‌ای از امتیازات بر اساس شاخص‌های بیمه‌ای تعریف می‌شود و مجموع این امتیازات در نهایت مبنای تعیین مستمری قرار می‌گیرد. این امتیازات پس از جمع‌بندی، در یک ضریب ریالی که بر اساس محاسبات آکچوئری و شرایط اقتصادی هر سال تعیین می‌شود، ضرب خواهد شد  .

اجزای این مدل عبارتند از:

اجزای اصلی بیمه‌گری:  میزان واقعی حق بیمه پرداختی، تداوم و نظم در پرداخت، طول سابقه بیمه، سن شروع بیمه‌پردازی و نوع شغل

اجزای جانبی:  شرایط خانوادگی و اجتماعی مانند تعداد افراد تحت تکفل، بیماری‌های خاص و بیکاری‌های اجباری

اجزای شخصی:  سطح تحصیلات، تخصص و مهارت  هشدارها درباره تغییر مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان

کارشناسان نسبت به تغییر  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  بدون انجام محاسبات دقیق علمی هشدار داده‌اند. سرپرست اسبق سازمان تأمین اجتماعی با اشاره به اینکه برخی فرمول‌های پیشنهادی فاقد پشتوانه محاسباتی و مطالعات علمی هستند، گفته است که اگر  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  به‌درستی اصلاح نشود، ممکن است با یک  فاجعه  مواجه شویم و بیمه‌پردازان انگیزه خود را برای بیمه‌پردازی از دست بدهند  .

همچنین یکی از مهم‌ترین انتقادات به فرمول جدید، مربوط به  سقف دستمزدهای مشمول بیمه در سال‌های قبل  است. تا پیش از سال ۱۳۸۷، سقف دستمزد مشمول بیمه به‌تدریج از دو برابر به سه و سپس چهار برابر حداقل دستمزد رسید و از سال ۱۳۸۷ به بعد، سقف هفت‌برابری اعمال شد. بنابراین بیمه‌شدگانی که در سال‌های قبل از ۱۳۸۷ اشتغال داشته‌اند، اساساً امکان بیمه‌پردازی تا سقف هفت برابر را نداشته‌اند و اگر امروز بخواهیم سوابق آنها را با فرمول جدید محاسبه کنیم، عملاً در حق آنها اجحاف شده است  .

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در حال حاضر بر اساس ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی و با اتکا به میانگین حقوق دو سال آخر خدمت محاسبه می‌شود. این روش اگرچه ساده و شفاف است، اما به دلیل دامن زدن به فرار بیمه‌ای و ایجاد افت محسوس درآمد در بدو بازنشستگی، با انتقادات جدی مواجه شده است  .

مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  در طرح‌های اصلاحی جدید با تغییر به میانگین ۳۰ تا ۳۵ سال سابقه بیمه یا حرکت به سمت فرمول‌های امتیازی در حال بررسی است، اما کارشناسان نسبت به اجرای فرمول‌های آزمایش‌نشده هشدار داده‌اند و تأکید کرده‌اند که تغییر  مبنای محاسبه حقوق بازنشستگان  باید بر اساس محاسبات دقیق علمی و با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و سقف‌های دستمزد در سال‌های مختلف انجام شود تا از کاهش حقوق بازنشستگان و تبعات اجتماعی آن جلوگیری شود  .

 

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا ، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

  منبع : اندیشه معاصر