نشست بین‌بخشی «پیشگیری از اعتیاد و ارتقای سلامت روانی» در وزارت بهداشت برگزار می‌شود

به گزارش مشرق ، غلظت خون یا «پلی‌سیتمی» یکی از اختلالاتی است که در آن تعداد گلبول‌های قرمز خون بیش از حد طبیعی افزایش می‌یابد. این وضعیت می‌تواند باعث کند شدن جریان خون در رگ‌ها، افزایش احتمال تشکیل لخته و در نهایت انسداد عروق حیاتی شود.

مواد مخدر چگونه خون را غلیظ می‌کند؟

پزشکان و متخصصان داخلی می‌گویند مصرف مواد مخدر، به ویژه ترکیبات افیونی و محرک‌ها، با تأثیر بر سیستم خون‌ساز بدن و کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها، بدن را به سمت تولید بیش از حد گلبول قرمز سوق می‌دهد. این واکنش جبرانی در ظاهر ممکن است بی‌خطر به نظر برسد، اما در عمل خطر لخته شدن خون و بروز حوادث قلبی و مغزی را به شدت افزایش می‌دهد.

غلظت خون یکی از اصلی‌ترین عوامل زمینه‌ساز سکته‌های قلبی و مغزی در مصرف‌کنندگان مواد است و بسیاری از بیمارانی که با سکته مغزی به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، سابقه مصرف مواد مخدر یا محرک دارند و آزمایش‌های آن‌ها افزایش معنادار هموگلوبین و هماتوکریت را نشان می‌دهد.

علائمی که باید جدی گرفته شوند

کارشناسان اورژانس و فوریت‌های پزشکی تأکید می‌کنند که غلظت خون ناشی از مصرف مواد معمولاً با علائمی همراه است که در صورت بی‌توجهی، می‌تواند به مرگ یا ناتوانی دائمی منجر شود. این علائم عبارتند از:

سردردهای مداوم و غیرقابل توجیه، درد ناحیه گردن، احساس سبکی سر و سرگیجه، تنگی نفس حتی در حالت استراحت، اختلالات بینایی مانند تاری دید یا دوبینی، ضعف و بی‌حالی عمومی، قرمزی وریدهای چشم، خارش‌های پوستی به ویژه پس از استحمام، خواب رفتن دست، پا، انگشتان، پشت و شانه.

هشدار به خانواده‌ها و مراکز ترک اعتیاد

محمدرضا میرزابیگی کارشناس آسیب‌های اجتماعی و پزشک فعال در حوزه ترک اعتیاد نیز به خانواده‌ها هشدار می‌دهد که این علائم را صرفاً به «خستگی» یا «عوارض عادی مصرف» نسبت ندهند. به گفته وی، تشخیص زودهنگام غلظت خون و انجام آزمایش‌های دوره‌ای می‌تواند از بروز حوادث مرگبار پیشگیری کند.

مصرف‌کنندگان مواد معمولاً به دلیل سبک زندگی ناسالم، کم‌تحرکی و تغذیه نامناسب، در معرض خطر بالاتری برای افزایش غلظت خون قرار دارند. این مسئله در مصرف‌کنندگان متآمفتامین و هروئین به مراتب شدیدتر است.

آمار و پیامدها

بر اساس گزارش سازمان پزشکی قانونی و وزارت بهداشت، سهم قابل توجهی از مرگ‌های ناشی از سکته مغزی و قلبی در سنین پایین، با مصرف مواد مخدر و محرک مرتبط است. افزایش غلظت خون به عنوان یکی از مکانیزم‌های اصلی این مرگ‌ها شناخته می‌شود.

متخصصان توصیه می‌کنند افرادی که سابقه مصرف مواد مخدر دارند، حتی در صورت ترک، حداقل هر ۶ ماه یک بار آزمایش شمارش کامل خون (CBC) انجام دهند و در صورت مشاهده علائم هشداردهنده، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنند.

سخن پایانی

غلظت خون شاید در نگاه اول یک عارضه ساده به نظر برسد، اما در ترکیب با مصرف مواد مخدر، به یک قاتل خاموش تبدیل می‌شود که می‌تواند در یک لحظه، زندگی فرد و خانواده‌اش را برای همیشه دگرگون کند. کارشناسان تأکید دارند: ترک مصرف، پایش منظم سلامت و مراجعه به پزشک، سه گام اساسی برای نجات از این بحران است.

در دنیای مدرن که انسان‌ها به طور مداوم در معرض محرک‌های صوتی قرار دارند — از صدای ترافیک گرفته تا آلارم گوشی‌های هوشمند و گفت‌وگوهای بی‌وقفه — یک پرسش جدی پیش می‌آید؛ اینکه آیا اختصاص دادن زمان برای سکوت در طول روز می‌تواند به سلامت مغز کمک کند یا مغز مدام باید در حال فعالیت باشد تا سلامت باشد؟

به گزارش تابناک به نقل از عصرایران؛ پاسخ متخصصان مغز و اعصاب به این پرسش، مثبت است. یافته‌های علمی نشان می‌دهد که سکوت هدفمند و کوتاه‌مدت، نه‌ تنها به بهبود عملکرد شناختی کمک می‌کند، بلکه حتی ممکن است نقش مؤثری در پیشگیری از اختلالات مغزی مانند زوال عقل داشته باشد.

به گزارش همشهری آنلاین، مطالعات عصب‌شناسی نشان می‌دهند که سکوت می‌تواند فعالیت بخشی از مغز به نام هیپوکامپ را افزایش دهد؛ هیپوکامپ ناحیه‌ای کلیدی در پردازش حافظه و یادگیری است. در پژوهشی که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، مشخص شد که ۲ ساعت سکوت در روز می‌تواند منجر به بازسازی نورونی (neurogenesis) در این ناحیه از مغز شود.

علاوه بر این، مواجهه‌ی مداوم با صداهای مزاحم و محیط‌های پرهیاهو، منجر به ترشح بیش‌ازحد هورمون استرس، یعنی کورتیزول، می‌شود؛ عاملی که در درازمدت به مغز آسیب می‌زند. سکوت به‌عنوان یک «استراحت ذهنی»، می‌تواند موجب کاهش سطح اضطراب، بهبود خلق‌وخو و بازیابی عملکرد ذهنی شود.

همچنین در شرایطی که تمرکز بسیاری از افراد براثر حضور مستمر در شبکه‌های اجتماعی و محیط‌های پرصدا تحلیل رفته، سکوت می‌تواند عملکرد شبکه‌های توجه در مغز را بهبود ببخشد. همچنین حضور در سکوت در طول روز به تنظیم ریتم شبانه‌روزی و بهبود کیفیت خواب شبانه کمک می‌کند؛ و خواب مناسب، یکی از ستون‌های اصلی سلامت مغز و حافظه است.

برخی افراد این تصور را دارند که سکوت طولانی ممکن است منجر به اختلالات روانی یا بیماری‌هایی مثل آلزایمر شود، اما این باور صحت ندارد. آنچه می‌تواند خطرناک باشد، انزوای اجتماعی شدید و قطع ارتباط انسانی است، نه سکوت هدفمند و آگاهانه و نباید این دو را با هم اشتباه گرفت. سکوت در کنار تعامل اجتماعی سالم، ذهن را بازسازی و عملکرد شناختی را بهبود می‌بخشد.

البته در زندگی پر سر و صدای امروز، منظور از سکوت، خلأ کامل صوتی نیست. بلکه هدف، کاهش سر و صدای مزاحم پس‌زمینه است: مثلا خاموش کردن دستگاه‌های دیجیتال برای مدتی مشخص، گوش سپردن به طبیعت یا استفاده از هدفون‌های حذف نویز، نشستن در آرامش حتی در فضایی نه‌ چندان ساکت و یا مدیتیشن یا مراقبه در سکوت.

بر اساس شواهد علمی توصیه می‌شود که هر فرد حداقل ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت در طول روز را به نوعی از سکوت نسبی اختصاص دهد. این سکوت می‌تواند نقش مکملی مهم در سلامت روان، حفظ حافظه، کاهش استرس و پیشگیری از بیماری‌های تحلیل‌برنده‌ی مغز داشته باشد. در عصری که ذهن‌ها خسته و پریشان‌اند، شاید بهترین هدیه به مغز، ساعتی سکوت باشد.