مدارس دولتی در چه صورتی می‌توانند وجه دریافت کنند؟

اردیبهشت‌ماه امسال بود که علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، در جلسه شورای عالی آموزش و پرورش از هیئت امنایی شدن همه مدارس کشور خبر داد؛ طرحی که به گفته وی قرار اسن با هدف توسعه عدالت آموزشی و استفاده از ظرفیت‌های موجود در محله، منطقه و استان‌ها برای ارتقای کیفیت آموزشی و تربیتی مدارس دنبال می‌شود.

وی در همان جلسه تاکید کرد که مدارس هیئت امنایی دیگر حق دریافت پول از دانش‌آموزان را ندارند؛ موضوعی که پیش از این نیز بارها از سوی مسئولان وزارت آموزش و پرورش مورد تاکید قرار گرفته بود.

احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی نیز پیشتر در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به بخشنامه‌های ابلاغی وزارت آموزش و پرورش تاکید کرده بود که مدارس هیئت امنایی مکلف به ثبت‌نام دانش‌آموزان در محدوده جغرافیایی خود هستند و نباید بابت ثبت‌نام یا ارائه برنامه‌های فوق‌برنامه، از خانواده‌ها «شهریه» دریافت کنند.

با این حال، همزمان با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی و شروع فرآیند ثبت‌نام و پیش‌ثبت‌نام دانش‌آموزان، روایت خانواده‌های تهرانی از آنچه در فرآیند ثبت‌نام مدارس هیئت امنایی تجربه کرده‌اند، تصویری متفاوت از آنچه در بخشنامه‌ها و اظهارات مسئولان اعلام شده، ارائه می‌دهد.

برخی والدین هنگام مراجعه برای ثبت‌نام، با درخواست مبالغی قابل توجه از سوی مدارس مواجه شده‌اند؛ مبالغی که به گفته آنها در برخی موارد نسبت به سال گذشته و با تغییر مقطع تحصیلی افزایش تا ۱۰۰ درصدی داشته است.

ماجرا زمانی قابل تأمل‌تر می‌شود که برخی خانواده‌ها می‌گویند هنگام مراجعه به مدرسه برای ثبت‌نام، عوامل مدرسه ابتدای امر تاکید می‌کنند که در صورت توانایی پرداخت شهریه، در مدرسه ثبت‌نام کنند!.

این در حالی است که فلسفه شکل‌گیری مدارس هیئت امنایی، قرار گرفتن مدرسه در کنار خانواده و استفاده از ظرفیت‌های محلی برای ارتقای کیفیت آموزشی است، نه تبدیل شدن این مدارس به محلی برای دریافت مبالغی که می‌تواند دانش‌آموزان را بر اساس توان اقتصادی خانواده‌ها از یک مدرسه یا کیفیت آموزشی مطلوب دور کند.

از سوی دیگر، اگرچه ممکن است برخی مدارس برای اجرای فوق برنامه‌های آموزشی و تربیتی، هزینه‌هایی داشته باشند، اما پرسش اصلی اینجاست که مرز میان مشارکت داوطلبانه خانواده‌ها و دریافت اجباری وجه کجاست؟ و اگر پرداخت شهریه شرط ادامه فرآیند ثبت‌نام باشد، آیا می‌توان آن را مشارکت داوطلبانه خانواده نامید؟.

اکنون با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، این پرسش بیش از گذشته مطرح است که نظارت وزارت آموزش و پرورش بر عملکرد مدارس هیئت امنایی چگونه انجام می‌شود و خانواده‌ها در صورت مواجه شدن با درخواست وجه، به کجا باید مراجعه و شکایت خود را ثبت کنند؟؛ عملی که البته بسیاری از خانواده‌ها بدلیل ترس از مواجه شدن با عوامل مدرسه و تغییر نحوه برخورد با فرزندشان، عطای شکایت را به لقایش می‌بخشند. اما علی فرهادی سخنگوی وزارت آموزش و پرورش  در خصوص این موضوع گفت: به دستور وزیر آموزش و پرورش هرگونه دریافت وجه اجباری هنگام ثبت‌نام ممنوع است اما یک موقع انجمن اولیاء مربیان با رضایت خود اولیاء، برنامه‌ای در مدرسه تعریف می‌کند و می‌خواهند کمکی به مدرسه بکنند. کمک‌های اختیاری هیچ مشکلی ندارد و آن را نگاه بلند به مدرسه و کمک مردم می‌دانیم آنهم در شرایطی که منابع کشور کمی محدود شده اما این‌ها به هیچ وجه اجباری نیست؛ اگر اجباری بود اعلام کردیم والدین حتماً از طریق بازرسی مناطق موضوع را اطلاع دهند.

وی افزود: آموزش و پرورش کشور را با تهران مثال نزنیم، آموزش و پرورش تهران را هم با مناطق شمالی تهران و مرکزی تهران مثال نزنیم؛ در سراسر کشور هیچ مسئله‌ای برای ثبت نام و هزینه و ... نداریم و اگر دانش آموزی ثبت نام نکند پیگیر هستیم که کجاست؟ چرا ثبت نام نکرده؟ اصلاً بحث وجه و ... مطرح نیست. این مسئله‌ مطرح شده عموماً در برخی از مناطق تهران است که به شدت نظارت داریم تا حل شود.