زومان: تقویم به روز سی و یکم مرداد ۱۴۰۵ رسیده و اقتصاد ایران بیش از ۱۵۰ روز معادل ۴۰ درصد از سال را پشت سر گذاشته است. در این پنج ماه، بازارهای مالی همزمان شوک یک جنگ نظامی، محاصره دریایی و پسلرزههای سیاست حذف ارز ترجیحی سال گذشته را هضم کردهاند. آتشبس موقت خردادماه به پایان رسیده و جریان مذاکرات همچنان جاری است. در این بستر پرالتهاب سیاسی، بررسی جریان سرمایه نشان میدهد مرغها در جنگ تخمشان طلا داده است وقتی رشد قیمت تخم مرغ از طلا هم بیشتر شده است! عقبنشینی طلا در سایه نوسان ارزی
در دورههای درگیری نظامی، سرمایهها معمولا به سمت طلا حرکت میکنند؛ اما دادههای پنج ماهه امسال الگوی متفاوتی را نشان میدهد. اسکناس آمریکایی از رقم ۱۵۳ هزار و ۴۸۰ تومان در پایان سال گذشته، به ۱۸۹ هزار و ۴۰۰ تومان در پایان مرداد رسید و بازدهی ۲۳.۴ درصدی را ثبت کرد. در مقابل، بازار فلزات گرانبها از این سرعت جا ماند. سکه امامی با رشدی محدود از ۱۸۸ میلیون تومان به ۱۹۹ میلیون و ۵۴۰ هزار تومان رسید و در کنار طلای ۱۸ عیار که از ۱۸ میلیون و ۴۴۵ هزار تومان به ۱۹ میلیون و ۵۸۲ هزار تومان در هر گرم ارتقا یافت، تنها ۶.۱ درصد بازدهی داشت. نیمسکه با ثبت رقم ۱۰۱ میلیون تومان فقط ۱.۰ درصد رشد کرد و ربع سکه حتی با ثبت افت ۲.۶- درصدی، از محدوده ۵۷ میلیون به ۵۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عقبنشینی کرد. رالی تورمی در تالار شیشهای بورس
بازار سرمایه در این مدت بیشترین نوسانات ساختاری را تجربه کرد. با آغاز جنگ و آسیب به زیرساختهای صنایع پتروشیمی و فولاد، بورس تهران برای حدود ۸۰ روز در تعطیلی کامل فرو رفت. با این حال، بازگشایی نمادها با یک جهش خیرهکننده همراه بود. شاخص کل از سطح ۳ میلیون و ۶۹۲ هزار و ۹۰۶ واحد به ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار و ۴۸۸ واحد پرید و رشد ۶۱.۱ درصدی را به ثبت رساند. تحلیلگران، موتور محرک این صعود ناگهانی را نه در سودآوری شرکتها، بلکه در تورم بالا میدانند. تورم در ماههای خرداد و تیر به کانال ۸۴ درصد رسید و بورس، به عنوان آینهای از ارزش جایگزینی داراییها، خود را با این کاهش ارزش پول ملی تطبیق داد.
مقایسه میزان بازدهی بازارهای مختلف از جمله بازار بورس و کالاهای اساسی در بازه زمانی پنج ماهه نخست سال جاری. پارادوکس مرغ و تخممرغ در سبد مصرفکننده
در ادبیات مالی همیشه توصیه میشود که سرمایهگذاران تخممرغهای خود را در یک سبد نگذارند؛ شاید کمی غیرمتعارف باشد که در این رالی خود تخممرغ را وارد کنیم، اما شاید به عنوان نمادی از بازار کالا بتواند نشان دهد که در بازار کالایی این ۵ ماه چه گذشته است.
قیمت هر شانه ۳۰ تایی تخممرغ از ۲۸۲ هزار تومان در اسفند گذشته به ۴۴۲ هزار تومان در پایان مرداد رسید و رشد قابلتوجه ۵۶.۷ درصدی را ثبت کرد؛ عددی که شانهبهشانه بازدهی بورس حرکت میکند.
در نقطه مقابل، گوشت مرغ مسیر متفاوتی را طی کرد. هر کیلو مرغ کشتار که سال را با نرخ ۲۸۳ هزار و ۶۰۰ تومان آغاز کرده بود، در اردیبهشت و خرداد از مرز روانی ۴۰۰ هزار تومان نیز عبور کرد. با این حال، قیمتها در پایان مرداد روی عدد ۳۰۰ هزار تومان ایستاد تا رشد پنج ماهه این محصول تنها ۵.۷ درصد باشد. ریشه این بازگشت قیمتی در افت تقاضا نهفته است. کاهش قدرت خرید (ناتوانی مالی مصرفکننده در تامین هزینههای پایه) باعث شد تا خانوارها در برابر مرغ ۴۰۰ هزار تومانی عقبنشینی کنند و پروتئین ارزانتری مانند تخممرغ را جایگزین آن سازند؛ شیفتی اجباری که به خوبی نشان میدهد چگونه تورم، الگوهای بقا را در اقتصاد تغییر داده است.
