مهلت ۶۰ روزهای که در «تفاهمنامه اسلامآباد» برای دستیابی ایران و آمریکا به یک توافق نهایی تعیین شده بود، روز دوشنبه ۲۶ مرداد به پایان رسید. این تفاهم که در اواسط ژوئن (۲۸ خرداد) با میانجیگری پاکستان امضا شده بود، فرصتی دو ماهه برای پایان دادن به جنگی فراهم میکرد که از ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شده بود. حالا اما پس از ۶۰ روز، نه توافق نهایی به دست آمده و نه تفاهم تمدید شده است. در این میان، بازارهای ارز و طلا در ایران واکنش فوری نشان دادهاند و دلار به کانال ۱۹۰ هزار تومانی و طلا به آستانه ۲۰ میلیون تومانی صعود کردهاست. در ادامه، جزئیات پایان این مهلت، واکنشهای طرفین، سناریوهای پیشرو و تأثیر آن بر بازارهای داخلی را بررسی میکنیم. پایان مهلت ۶۰ روزه؛ تفاهمای که به سرانجام نرسید
تفاهمنامه اسلامآباد که در ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و رئیسجمهور ایران امضا شد، شامل تعهدات دوجانبهای بود. بر اساس این تفاهم، آمریکا متعهد شده بود حملات نظامی خود علیه ایران را متوقف کند و ایران نیز زمینه عبور و مرور امن کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز را فراهم آورد. این یادداشت تفاهم، نه یک آتشبس ساده، بلکه فرصتی برای مذاکره به منظور دستیابی به یک توافق جامع و نهایی بود.
با این حال، روز دوشنبه ۲۶ مرداد، این مهلت ۶۰ روزه بدون آنکه دو طرف به نتیجهای مشخص برای توافق دست یافته باشند، به پایان رسید. به عبارت دیگر، منطقه خاورمیانه پس از پایان بینتیجه این مهلت، وارد مرحله تازهای از بلاتکلیفی و بنبست سیاسی شده است. واکنشهای متناقض؛ آمریکا از تمدید گفت و ایران از «بیمعنا بودن» مهلت
با پایان یافتن مهلت ۶۰ روزه، دو طرف مواضع کاملاً متفاوتی اتخاذ کردند که نشاندهنده عمق شکاف میان آنهاست. موضع آمریکا: «تمدید نمیکنیم، عجله هم نداریم»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه و همزمان با پایان مهلت، بهصراحت اعلام کرد که آمریکا در پی تمدید این تفاهمنامه نیست. او در پاسخ به خبرنگاران در کاخ سفید گفت که ایران میخواهد با آمریکا به توافق برسد، اما به گفته او این توافق چیزی نیست که از نظر او «لازم» باشد. ترامپ بار دیگر تأکید کرد که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.
با وجود این موضعگیری رسمی، ترامپ ادعا کرد که دولتاش در حال انجام مذاکرات پشتپرده با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. این ادعا اما بهسرعت از سوی سپاه تکذیب شد. سرتیپ حسین محبی، سخنگوی سپاه، در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم هرگونه گفتوگو با آمریکاییها را «تخیلی بیش نیست» و ناشی از «شکست و ناامیدی» آمریکا در جنگ دانست.
جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ، نیز همزمان با سفر به اسرائیل، مدعی شد که گفتوگوها بین دولت آمریکا و بخشهای گوناگون حکومت ایران، از هر زمانی جدیتر و اساسیتر پیش میرود. این تناقضگوییها، ابهام را بیش از پیش کرده است. موضع ایران: «مهلت ۶۰ روزه وجود ندارد»
در سوی مقابل، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران ساعاتی پس از پایان مهلت، مدعی شد که «مهلت ۶۰ روزه وجود ندارد». اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، روز دوشنبه اعلام کرد که این مهلت ۶۰ روزه به دلیل «نقضهای آمریکا» از تفاهمنامه، «ارتباط خود را از دست داده است».
همزمان، ایران اعلام کرد که به دلیل بنبست مذاکرات صلح، در حال تغییر به سمت یک «موضع نظامی کاملاً تهاجمی» است. محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، روز سهشنبه اعلام کرد که تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا خواستههای تهران از جمله رفع محاصره دریایی، لغو تحریمهای نفتی و آزادسازی داراییهای ایران در خارج را برآورده نکند، باز نخواهد شد. تأثیر مستقیم بر بازارهای داخلی؛ دلار و طلا در مسیر صعودی
پایان این مهلت و ابهام در آینده مذاکرات، تأثیر مستقیم و فوری بر بازارهای ارز و طلا در ایران داشته است. این روند از روز دوشنبه و همزمان با پایان مهلت تفاهم و نبود نشانههای روشن از حلوفصل وضعیت «نه جنگ و نه صلح» آغاز شد و به افزایش احتیاط و تقاضا در بازارهای داخلی انجامید. قیمت دلار امروز؛ صعود به کانال ۱۹۰ هزار تومان
بازار ارز امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵، روند صعودی خود را ادامه داد. قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد تهران با افزایش ۸۰۰ تومانی (۰.۴۲ درصد) نسبت به دیروز، به ۱۹۰,۳۰۰ تومان رسیده است. بالاترین قیمت دلار در ۲۴ ساعت گذشته ۱۹۰,۵۰۰ تومان و پایینترین آن ۱۸۸,۲۰۰ تومان بوده است. قیمت فعلی دلار نسبت به هفته گذشته ۱.۷۶ درصد افزایش را نشان میدهد.
همچنین در صرافی بانک ملی، هر دلار ۱,۳۰۹,۳۶۸ ریال (حدود ۱۳۰,۹۳۶ تومان) قیمتگذاری شده است. این اختلاف فاحش بین نرخ بازار آزاد و نرخ صرافی بانک ملی، نشاندهنده عمق فاصله نرخهای رسمی و غیررسمی در شرایط ابهام سیاسی است. قیمت طلا و سکه؛ در آستانه کانال ۲۰ میلیونی
همزمان با افزایش دلار، قیمت طلا و سکه نیز با رشد قابلتوجهی همراه شده است. بر اساس آخرین دادههای امروز پنجشنبه: نام کالا قیمت (تومان) تغییر نسبت به روز قبل طلای ۱۸ عیار ۱۹,۸۸۹,۲۰۰ +۱۲۹,۸۰۰ (۰.۶۶%) سکه امامی ۱۹۹,۵۱۰,۰۰۰ +۱,۴۹۰,۰۰۰ (۰.۷۵%) سکه بهار آزادی ۱۹۴,۶۰۰,۰۰۰ نیم سکه ۱۰۱,۰۰۰,۰۰۰ +۱,۰۰۰,۰۰۰ (۱.۰۰%) انس طلا ۴,۵۰۳ دلار +۱۳۵ دلار
طلای ۱۸ عیار در آستانه فتح کانال ۲۰ میلیون تومانی قرار دارد و سکه امامی نیز به مرز ۲۰۰ میلیون تومان نزدیک شده است. قیمت انس طلا نیز امروز با افزایش ۱۳۵ دلاری نسبت به روز گذشته، به ۴,۵۱۵ دلار رسیده است. تنگه هرمز؛ نقطه کور مذاکرات
یکی از مهمترین محورهای اختلاف، وضعیت تنگه هرمز است. ایران از ۹ اسفند ۱۴۰۴ این آبراه استراتژیک را مسدود کرده است. ترامپ در اظهارات اخیر خود مدعی شد که «تنگه [هرمز] باز است و قیمت نفت در حال کاهش است». با این حال، گزارشها حاکی از کاهش شدید تردد دریایی و توقف تقریبی کشتیرانی در تنگه هرمز است.
ایران با صراحت اعلام کرده که تا زمانی که آمریکا خواستههایش را برآورده نکند، این تنگه را باز نخواهد کرد. این بنبست در یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان برای تجارت انرژی، پیامدهای جدی برای اقتصاد جهانی و بهویژه بازار نفت دارد. سناریوهای پیشرو؛ تشدید تنش یا مذاکرات غیرمستقیم؟
با پایان مهلت ۶۰ روزه و عدم تمدید آن، تحلیلگران چند سناریو را برای آینده روابط ایران و آمریکا مطرح میکنند: سناریوی اول: تشدید تنشها و بازگشت به درگیری
با توجه به اعلام آمادگی ایران برای اتخاذ «موضع نظامی کاملاً تهاجمی» و تهدیدات ترامپ، احتمال تشدید تنشها و حتی بازگشت به درگیری نظامی وجود دارد. پنتاگون همزمان با پایان این مهلت، یک قرارداد ۲۲.۹ میلیارد دلاری با شرکت «ریتیون» برای تأمین موشکهای تاماهاک امضا کرده است که نشاندهنده آمادگی نظامی آمریکا برای هرگونه سناریوی احتمالی است. سناریوی دوم: مذاکرات غیرمستقیم از طریق میانجیها
قطر بهعنوان یکی از میانجیهای کلیدی، اعلام کرده است که توافق ایران و عمان بر سر تنگه هرمز میتواند به ازسرگیری مذاکرات کمک کند. سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت: «توافق بر سر تنگه هرمز، بازگشت به میز مذاکره را بسیار آسانتر میکند». ایران نیز اعلام کرده که مذاکرات فشردهای با عمان برای نهاییسازی یک سازوکار امن برای تردد دریایی در تنگه هرمز در جریان است. سناریوی سوم: وضعیت «نه جنگ و نه صلح»
برخی تحلیلگران معتقدند که بنبست فعلی، به جای فروپاشی کامل دیپلماسی، نشاندهنده سختتر شدن مواضع دو طرف است. در این سناریو، تنشها در سطح کنونی باقی میماند و مذاکرات از طریق کانالهای غیرمستقیم ادامه مییابد، بدون آنکه به توافق نهایی یا درگیری تمامعیار منجر شود. سوالات متداول کاربران تفاهم ۶۰ روزه ایران و آمریکا چه بود؟
تفاهمنامه اسلامآباد که در ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ امضا شد، شامل تعهد آمریکا به توقف حملات نظامی و تعهد ایران به باز کردن تنگه هرمز بود. این تفاهم ۶۰ روز برای مذاکره و دستیابی به توافق نهایی زمان تعیین کرده بود. آیا تفاهم ۶۰ روزه تمدید شد؟
خیر. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که آمریکا در پی تمدید این تفاهمنامه نیست. واکنش ایران به پایان مهلت چه بود؟
سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد که «مهلت ۶۰ روزه وجود ندارد» و این مهلت به دلیل نقضهای آمریکا «ارتباط خود را از دست داده است». قیمت دلار امروز چند تومان است؟
قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد تهران امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵، ۱۹۰,۳۰۰ تومان است که نسبت به دیروز ۸۰۰ تومان افزایش یافته است. قیمت طلا و سکه امروز چقدر است؟
طلای ۱۸ عیار ۱۹,۸۸۹,۲۰۰ تومان، سکه امامی ۱۹۹,۵۱۰,۰۰۰ تومان و انس طلا ۴,۵۰۳ دلار قیمتگذاری شده است. آیا احتمال بازگشت درگیری نظامی وجود دارد؟
با توجه به اعلام آمادگی ایران برای اتخاذ «موضع نظامی کاملاً تهاجمی» و تهدیدات ترامپ، این احتمال وجود دارد، اما سناریوهای دیگری مانند مذاکرات غیرمستقیم از طریق میانجیها نیز مطرح است. تنگه هرمز باز است؟
ایران از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تنگه هرمز را مسدود کرده است و اعلام کرده تا زمانی که خواستههایش برآورده نشود، آن را باز نخواهد کرد. آینده مبهم؛ انتظار برای روشن شدن تکلیف
با پایان مهلت ۶۰ روزه و عدم توافق، خاورمیانه در شرایطی از بلاتکلیفی و ابهام قرار گرفته است. از یک سو، تهدیدات نظامی و افزایش فشارهای اقتصادی از سوی آمریکا ادامه دارد و از سوی دیگر، ایران با اتخاذ موضعی تهاجمیتر و تأکید بر خواستههای خود، راههای دیپلماتیک را به بنبست کشانده است.
در چنین شرایطی، بازارهای ارز و طلا در ایران با نوسانات شدیدی مواجه شدهاند و سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی، چشمانتظار هرگونه سیگنال جدید از سوی دو طرف هستند. قطر و عمان بهعنوان میانجیهای منطقهای، همچنان در تلاش برای ایجاد بسترهای جدید برای مذاکره هستند. اما با توجه به فاصله عمیق مواضع دو طرف، بهنظر میرسد راهحلهای دیپلماتیک در کوتاهمدت چندان هموار نباشند. بیشتر بخوانید بورس سیگنال برگشت داد؛ سهشنبه ۹ تیر ۱۴۰۵ شاخص کل کجا ایستاد؟ | واکنش بازار سهام پس از خبرهای توافق و ارز سکه پارسیان بیسروصدا رقیب امامی شد | جزئیات قیمت و اختلاف واقعی با امامی امروز سه شنبه ۹ تیر ۱۴۰۵ | ارزش واقعی پارسیان این هفته چقدر است؟ تورم نقطه ای به ۸۸.۶ درصد رسید؛ روغن ۲۷۸ درصد، نان ۱۳۸ درصد گران شد و سبد خانوار ایرانی در یک سال چقدر سنگین تر شد؟ | خرداد ۱۴۰۵ یورو با صعود ۰.۹۹ درصدی به ۲۱۸ هزار تومان رسید/ درهم در مسیر صعود؛ بازار ارز در انتظار هدف بعدی هشدار ژئوپلیتیک؛ نخستوزیر پاکستان از «نقش سازنده» در کنار عربستان و ترکیه گفت / پیمان مکه و تشدید تنش در تنگه هرمز
اقتصاد۲۴-پزشکیان گفت: اگر این اصل را بپذیریم که استمرار تولید و فعالیت صنعتی یک ضرورت و مسئله حیاتی برای اقتصاد کشور است و نباید متوقف شود، رویکردها و سازوکارهای اجرایی نیز باید متناسب با این ضرورت اصلاح شود و همه دستگاهها به جای تمرکز صرف بر موانع، برای حل مسائل و تأمین برق مورد نیاز صنایع همکاری کنند.
رئیس جمهور با اشاره به اهمیت استمرار فعالیت واحدهای تولیدی و حفظ اشتغال اظهار داشت: تأمین برق صنایع باید در چارچوب یک نگاه ملی و با اولویت حفظ تولید و اشتغال دنبال شود؛ چرا که توقف تولید علاوه بر آسیب به بنگاههای اقتصادی، میتواند آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر اشتغال و معیشت نیروی کار داشته باشد.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود، مدیریت مصرف، کنترل بار، ارتقای بهرهوری انرژی و اصلاح الگوی مصرف را از الزامات همراهی بخش صنعت با برنامههای مدیریت ناترازی برق دانست و بر ضرورت مشارکت فعال صنایع در این زمینه تأکید کرد.
رئیس جمهور همچنین بر لزوم حمایت از تلاشگران صنعت برق تأکید کرد و گفت: همه بخشها باید ضمن حمایت از تولید و صنعت، از تلاشگران و جهادگران صنعت برق نیز پشتیبانی کنند؛ چرا که آنان در شرایط دشوار و تحت فشار ناشی از ناترازی شبکه، برای تأمین برق مورد نیاز بخشهای مختلف کشور تلاش میکنند.
پزشکیان تصریح کرد: در مواردی که به دلیل محدودیتهای شبکه امکان تأمین کامل برق وجود ندارد، باید شرایط و محدودیتهای واقعی شبکه را در نظر گرفت و از قضاوتهای غیرمنصفانه درباره عملکرد صنعت برق پرهیز کرد.
رئیسجمهور همچنین بر نقش رسانهها در تبیین ضرورت صرفهجویی و مصرف بهینه برق تأکید کرد و خواستار استمرار اطلاعرسانی و فرهنگسازی عمومی در زمینه مدیریت مصرف انرژی شد.
پزشکیان تأکید کرد: رسانهها باید برای مردم تبیین کنند که مدیریت مصرف برق و کاهش مصارف غیرضروری، بهویژه در دورههای اوج بار، چه تأثیری در استمرار فعالیت واحدهای تولیدی و جلوگیری از اختلال در چرخه صنعت کشور دارد و ضرورت همکاری عمومی برای عبور از دورههای اوج مصرف را برای جامعه تشریح کنند.
در ادامه این جلسه و در راستای پیشنهاد رئیسجمهور برای رفع موانع اجرای مصوبات تأمین برق صنایع، مقرر شد سازوکار تأمین بخشی از برق مورد نیاز صنایع بزرگ از طریق خرید برق عرضهشده توسط وزارت نیرو در بورس انرژی، با قیمت و شرایط ا قتصادی مناسب، مورد استفاده قرار گیرد و بخش باقیمانده نیاز برق این صنایع نیز از سوی وزارت نیرو تأمین شود.
همچنین مقرر شد موضوع جابهجایی بخشی از بار مصرفی صنایع از روزهای اوج مصرف به روز جمعه، با هدف مدیریت بار شبکه و کاهش فشار در دورههای اوج مصرف، در شورای عالی کار در اسرع وقت بررسی و تصمیمگیری شود.
بر اساس تصمیمات این جلسه، زمینه لازم برای همراهی صنایع در استفاده از برق وارداتی نیز با بهرهگیری از ظرفیتهای وزارت نیرو و پیشبینی تمهیدات، تسهیلات و پشتیبانیهای مورد نیاز فراهم خواهد شد تا در چارچوب ملاحظات اقتصادی و فنی، بخشی از نیاز برق صنایع از این مسیر تأمین شود.
همچنین به دستور رئیسجمهور مقرر شد، روند اجرای هفت مصوبه مرتبط با تأمین برق صنایع بهصورت مستمر و روزانه از سوی معاونت اجرایی رئیسجمهور پایش و گزارشهای لازم درباره میزان پیشرفت، موانع و اقدامات انجامشده ارائه شود.
