محمد طاهری خسروشاهی، رئیس بنیاد ایرانشناسی آذربایجان شرقی، در این نشست که عصر سهشنبه ششم مرداد برگزار شد، با تسلیت ایام ماه صفر، با بیان گزارشی از برنامه ها و نشست های بنیاد ایرانشناسی در تبریز، برگزاری نشست تخصصی پرده خوانی را در راستای اجرای برنامه های پژوهشی بنیاد دانست و گفت: یکی از هنرهای نمایشی عامه در آذربایحان که قدمت دیرینه ای دارد، هنر پرده خوانی است. این هنر به نقل واقعه عاشورا و دیگر وقایع مذهبی به وسیله نقاشی های روی پرده می پردازد.
وی افزود: با بررسی های انجام شده در مورد ارتباط این هنر اصیل تصویری با اسطورهها و نیز داشتن ارزشهای ماورایی و مذهبی و نیز توجه به نقوشی که در سفالینهها و پردههای افراد اساطیری مانند سوگ سیاوش وجود دارد، بعضی از کارشناسان، سابقه این هنر تصویری را به زمان قبل از تاریخ نسبت می دهند. با همه اینها بیشترین تصاویر دیده شده از پردهخوانی به وقایع کربلا برمیگردد و این احتمال را قوی تر میکند که این هنر به طور رسمی از اواخر حکومت آل بویه در ایران و آذربایجان رایج شده است.
وی گفت: در دوره صفوی مصادف با رسمی شدن مذهب شیعه، توجه ویژه ای به نقاشیهای مذهبی و سوگنامهها شد و تصویرنگاری بر روی دیوار، پرده، کتاب و شیشه انجام میگرفت. اساس این هنر بر پایه داستان های تاریخی و افسانهای الهام گرفته از نقالان و مداحان و تعزیه خوانان مذهبی و نیز بهره گیری از احساس هنری و تخیل تصویرگران آنها و باورهای مردم عادی شکل گرفت. بعضی از پژوهشگران مذهبی شکوفایی این هنر را تاثیر گرفته از هنر نقاشان اروپایی در قرون ۱۶، ۱۷ و ۱۸ میلادی میدانند. بعضی از افراد شمایل خوانی و پرده خوانی را هنری ترکیب شده از هنر کلامی نقالی که همان روضه خوانی و تعزیه خوانی است و هنر تجسمی نقاشی دانسته و آن را مقدم بر تعزیه خوانی و مؤثر در شکوفایی آن میدانند.
رئیس بنیاد ایرانشناسی آذربایجان شرقی در پایان سخنانش خاطرنشان کرد: در دوره قاجار، هنر پرده خوانی رونق بیشتری در آذربایجان پیدا کرد و به مجموعه ای جدانشدنی از رسوم سوگواری مذهبی درآمد که در اماکن مذهبی همچون زیارتگاهها و امامزادهها برگزار میشد. با گذشت زمان، همه ایام سال افراد پرده خوان در محل تجمع و رفت و آمد مردم پرده را میگشودند و به اجرای پرده خوانی می پرداختند.
بررسی پرده …
