اکوایران: تورم در اقتصاد ایران دیگر صرفا یک پدیده کوتاهمدت ناشی از افزایش قیمت چند کالا یا یک شوک مقطعی نیست؛ بلکه به یک روند مزمن تبدیل شده که ریشههای آن را باید در ترکیبی از ناترازیهای مالی، سیاستهای پولی، شوکهای ارزی و تغییر رفتار اقتصادی خانوارها و بنگاهها جستوجو کرد. در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»، تیمور رحمانی و احمدرضا جلالی نائینی دو روایت متفاوت اما مکمل از سازوکار شکلگیری و تداوم تورم در ایران ارائه کردند؛ روایتی که یکی بر نقش سیاستهای پولی و مالی تاکید دارد و دیگری بر چرخهای که از شوکهای بیرونی آغاز شده و با تشدید انتظارات تورمی ادامه پیدا میکند. تورم بالا بدون پول خلق نمیشود
تیمور رحمانی در تحلیل خود بر یک گزاره اصلی تاکید دارد: شوکهای هزینهای و عرضهای بهتنهایی نمیتوانند تورمهای بسیار بالا و پایدار ایجاد کنند. به گفته او، تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد افزایش قیمت انرژی، اختلال در زنجیره تامین یا شوکهای خارجی ممکن است به جهش مقطعی قیمتها منجر شود، اما زمانی که تورم به سطوحی مانند ۷۰ یا ۹۰ درصد میرسد، باید رد پای سیاستهای پولی و مالی را در آن جستوجو کرد.
از نگاه رحمانی، تورم مزمن ایران بیش از هر چیز محصول نحوه تامین مالی دولت و تداوم ناترازیهای مالی است. دولت زمانی که با کسری بودجه مواجه میشود، در نهایت باید این شکاف را از طریق منابعی جبران کند که میتواند به افزایش پایه پولی، رشد نقدینگی و در نتیجه افزایش سطح عمومی قیمتها منجر شود.
او معتقد است بررسی صرف ارقام بودجه رسمی برای ارزیابی فشارهای تورمی کافی نیست؛ چراکه بخشی از تعهدات دولت خارج از چارچوب بودجه قرار دارد و میتواند در نهایت به شبکه بانکی و بانک مرکزی منتقل شود. از این منظر، یکی از شاخصهای مهم برای سنجش وضعیت تورمی، میزان استفاده از ابزارهایی مانند انتشار اوراق بدهی برای تامین کسری و مقایسه آن با حجم کسریهای مالی است؛ چراکه هرچه سهم تامین مالی غیرتورمی کمتر باشد، فشار بیشتری بر منابع پولی وارد خواهد شد. تورم ایران؛ محصول رونق نیست
از طرف دیگر جلالی نائینی در این همایش به این موضوع اشاره که تورم فعلی اقتصاد ایران را نمیتوان نتیجه رونق اقتصادی یا افزایش …
