پدیده «هوماسکولینگ» یا آموزش در خانه، که بهتازگی از حاشیه به متن مباحث تربیتی راه یافته است، با واکنشهای بسیاری روبرو شده است به طوریکه رئیس سابق مرکز ارزشیابی آموزش و پرورش نیز در یادداشتی هوماسکول را «توهم آگاهی» عنوان کرده و به نقد و بررسی آن پرداخته است.
به گزارش ایسنا، محسن زارعی رئیس سابق مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت وزارت آموزش و پرورش در یادداشتی با عنوان «توهم آگاهی در حبابِ هوماسکولینگ؛ پدیدهای نوظهور در نظام تعلیم و تربیت» که آن را در اختیار ایسنا قرار داده، نوشت: «مدرسه، با وجود تمامی کاستیها، همچنان میدانِ بیرقیبِ فرصتهای تعلیم و تربیت است و به عنوان نهادی اجتماعی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری هویت فردی و اجتماعی نسلها ایفا میکند. مدرسه فضای جمعی پویایی است که تعامل میان معلمان، دانشآموزان و خانوادهها در آن، بسترساز فرهنگهای پویا و اثرگذار بر سایر نهادهای اجتماعی است.
مدرسه تنها مکانی برای انتقال مفاهیم علمی نیست؛ بلکه عرصهای برای فراگیری مهارتهای اجتماعی، ارتباطی و شهروندی، و محمل انتقال و بازسازی نظامهای ارزشی جامعه است. این نهاد باید همواره به مثابه کارخانهای برای پرورش ارزشهای انسانی و اجتماعی عمل کرده و با بهرهگیری از تحولات روزآمد، شیوههای آموزشی خود را برای پاسخگویی به نیازهای نسل آینده بازآرایی کند. در مقابل، «هوماسکولینگ» در خوشبینانهترین حالت، کوششی برای شبیهسازی آموزشی در محیطی کنترلشده است؛ محیطی که در آن معلم به والدین محدود شده و همکلاسیها در دایره تنگِ خواهر و برادر خلاصه میشوند.
زارعی در ادامه این یادداشت آورده است: انتقاد اساسی به این الگو، نه در کیفیت انتقال دانش پایه، بلکه در خطرِ «مدیریت جهانبینی» دانشآموزان نهفته است. وقتی والدین مسئولیت تام آموزش را بر عهده میگیرند، ناخودآگاه محیطی شبیه به یک اتاق پژواک پدید میآورند. در چنین سیستمی، کودک بهجای فراگیریِ نحوه مواجهه با تعارضات دنیای واقعی، میآموزد که چگونه خود را با چارچوبهای فکریِ والدین منطبق سازد. او از چالشهای کار گروهی، مواجهه با دیدگاههای متفاوت و تجارب سازنده در تعامل با همسالان محروم میماند.
هوماسکولینگ نوعی «کمالگرایی تربیتی» است که به بهانه صیانت از دانشآموز در برابر ناکارآمدیهای سیستم …
