رتبهبندی دانشگاههای تأثیرگذار برای اولین بار در سال ۲۰۱۹ از سوی نظام رتبهبندی بینالمللی تایمز انجام شد. تایمز در این رتبهبندی دانشگاهها را بر اساس اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) ارزیابی میکند.
بنابر اعلام تایمز درباره این رتبه بندی، این رتبهبندی اکنون با نام «رتبهبندی اثرات پایداری آموزش عالی» شناخته میشود و پیش از این با عنوان رتبهبندی «تاثیر» از آن یاد میشد. این رتبهبندی تنها رتبهبندی جهانی است که نحوه عملکرد و فعالیت موسسات آموزش عالی را در سراسر جهان در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) اندازه گیری میکند.
در رتبهبندی سال ۲۰۲۶ تعداد یک هزار و ۶۴۶ دانشگاه از ۱۱۶ کشور و سرزمین در ۱۷ جدول اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد و یک رتبهبندی کلی ارزیابی شدهاند.
نکته مورد توجه این است که جمهوری اسلامی ایران از ابتدای شروع این نظام رتبهبندی همواره در این رتبهبندی حاضر بوده است و دانشگاههای مختلف ایرانی در برخی از اهداف ۱۷گانه در رتبههای برتر جهانی قرار داشتهاند.
اما در دو تصویر زیر مشاهده میشود که نام ایران از فهرست سال ۲۰۲۶ حذف شده است و این در حالی است که در فهرست سال ۲۰۲۵ نام ایران مشاهده میشود.
در رتبهبندی دانشگاههای تأثیرگذار تایمز در سال ۲۰۲۵ از میان تعداد ۲ هزار و ۵۲۶ دانشگاه از ۱۳۰ کشور/ منطقه تعداد ۳۴ دانشگاه ایرانی حاضر بودند.
اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) شامل ۱۷ شاخص است که رتبهبندی تایمز عملکرد دانشگاه را در همه این شاخصها ارزیابی میکند، این شاخصها عبارتند: ۱: بدون فقر، ۲: بدون گرسنگی، ۳: سلامتی و رفاه خوب، ۴: آموزش با کیفیت، ۵: برابری جنسیتی، ۶: آب تمیز و بهداشتی، ۷: انرژی مقرون به صرفه و پاک، ۸: کار شایسته و رشد اقتصادی، ۹: صنعت، نوآوری و زیرساخت، ۱۰: کاهش نابرابری، ۱۱: شهرها و جوامع پایدار، ۱۲: مصرف و تولید مسؤولانه، ۱۳: اقدامات آب و هوا، ۱۴: زندگی در زیر آب، ۱۵: زندگی در خشکی، ۱۶: صلح، عدالت و نهادهای قوی و ۱۷: مشارکت برای اهداف
بررسی شمار آثار علمی و جایگاه جمهوری اسلامی ایران بر اساس مدارک علمی نمایهشده در حوزه اهداف توسعه پایدار در پایگاه وب آو ساینس، در بازه زمانی ۲۰۱۵ – سال تصویب این اهداف از سوی سازمان ملل متحد – تا ۲۰۲۲، نشان میدهد پژوهشگران کشور توجه جدی و گستردهای به این اهداف داشتهاند.
بهترین رتبه دانشگاههای ایرانی حاضر در رتبهبندی اثرگذاری تایمز ۲۰۲۵ متعلق به دانشگاههای علوم پزشکی شهیدبهشتی با رتبه ۳۰ و علوم پزشکی ایران با رتبه =۴۸ در شاخص سلامتی و رفاه خوب، دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۶ و دانشگاه شهید بهشتی با رتبه =۶۰ در شاخص صنعت، نوآوری و زیرساخت، دانشگاه علوم پزشکی ایران با رتبه ۴۸ در شاخص کاهش نابرابری، دانشگاه علوم پزشکی ایران با رتبه =۶۲ و دانشگاه علوم پزشکی کرمان با رتبه ۸۹ در شاخص آموزش با کیفیت و دانشگاه الزهرا (س) با رتبه =۸۵ در شاخص برابری جنسیتی بوده است.
در حدی که در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۱۵، در اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار بیشترین آثار علمی در سال ۲۰۲۱ بوده است که بر اساس این مدارک، بهترین رتبه جمهوری اسلامی ایران نیز در همین سال به دست آمده است، که رتبه ۱۶ بوده است.
جدول حضور دانشگاههای ایرانی در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ در رتبهبندی مؤثرترین دانشگاهها از نظر تایمز
در نظام رتبهبندی تایمز توضیحی درباره حذف نام جمهوری اسلامی ایران داده نشده است و مشخص نیست به چه علت نام کشوری با این تعداد دانشگاه در رتبههای برتر در رتبهبندی تاثیرگذارترین دانشگاههای سال ۲۰۲۶ وجود ندارد.
